Ropny katar męczy dziecko? To może być zapalenie zatok

katar u dziecka
Zapalenie zatok u dzieci jest jedną z najczęstszych chorób, z jakimi rodzice zgłaszają się do pediatrów. Dolegliwość dotyczy głównie małych pacjentów w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, u których zazwyczaj występuje ostra postać choroby wywołana infekcją górnych dróg oddechowych. Choroba ma tendencję do samoograniczania się, szacuje się, że aż 40 procent przypadków ostrego zapalenia zatok u dzieci ustępuje bez leczenia.

Zatoki u dziecka rozwijają się w różnym wieku. 90 procent noworodków rodzi się z zatokami sitowymi, ale w pełni rozwinięte stają się one dopiero w 12. roku życia. Zatoki szczękowe, choć pojawiają się już w 6.-9. miesiącu życia płodowego, rozwijają się u rocznego dziecka, a pełne napowietrzenie osiągają około 15. roku życia. Jeszcze później pojawiają się zatoki klinowe i czołowe, dopiero około 6. roku życia i rosną do wieku młodzieńczego. Oznacza to, że już u małego przedszkolaka może dojść do zapalenia zatok sitowych i szczękowych, u starszej młodzieży dochodzą infekcje zatok czołowych i klinowych.

Objawy zapalenia zatok u dzieci

Zapalenie zatok u dzieci najczęściej ma ostry przebieg i pojawia się w wyniku infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych. Zazwyczaj są one wywołane wirusami popularnymi w okresie jesienno-zimowym i wiosennym: wirusami paragrypy, koronawirusami, rynowirusami, adenowirusami. Jeśli do zapalenia zatok dochodzi u dzieci w wieku 3-6 lat może ona wynikać z zakażenia bakteriami: pneumokokami, gronkowcami i paciorkowcami.

Gdy chorobę wywołały wirusy, jej przebieg jest łagodniejszy niż przy zapaleniu wywołanym bakteriami. Gdy bakterie zaatakują zatoki, ropny katar może męczyć dziecko nawet dwa tygodnie, pojawia się u niego kaszel, gorączka powyżej 39°C i ból głowy w okolicach oczodołów oraz widoczna jest opuchlizna na twarzy.

Ostre zapalenie zatok u dzieci może być związane także z alergią, zapaleniem ucha i przerostem migdałka. Często w takich sytuacjach choroba trwa długo i przeradza się w przewlekłe zapalenie zatok, które warto skonsultować z lekarzem laryngologiem, który sprawdzi, co jest przyczyną dolegliwości. Przewlekłe zapalenie zatok nie wymaga wykonania zdjęcia RTG, bo badanie to nie daje wiarygodnych wyników.

Trzeba też pamiętać, że bardzo często objawy przewlekłego zapalenia zatok przynosowych same ustępują u dzieci w wieku szkolnym, kiedy dojrzewa ich układ odpornościowy.

Co na zatoki u dzieci?

W pierwszych dniach infekcji rodzic powinien obserwować dziecko w domu, podawać mu tylko leki przeciwgorączkowe, aplikować sól morską do nosa i zadbać o odpowiednią ilość płynów. Gdy w ciągu 5 dni rozwinie się zapalenie zatok i katar zmieni się w ropną wydzielinę, a do tego dziecko zacznie silniej gorączkować i kaszleć, uskarżać się na ból gardła, konieczna jest interwencja medyczna.

Nie oznacza to jednak, że lekarz od razu przepisze antybiotyk na zapalenie zatok. Przy bakteryjnym zapaleniu zatok o charakterze łagodny umiarkowanie ciężkim, które ma tendencję do samoograniczania się, wielu lekarzy zdecyduje się najpierw na obserwację i leczenie objawowe.  Pediatra może zastosować leki obkurczające naczynia krwionośne i zmniejszające obrzęk śluzówki nosa i zatok oraz rozrzedzające wydzielinę i mukolityczne. Wspomagająco można zastosować płukanie nosa roztworem z soli morskiej. Gdy dziecko jest alergikiem powinno dostać też leki antyhistaminowe.

Najczęściej dopiero w ostrych stanach lekarz decyduje o podaniu antybiotyku. W ciągu 72 godzin od jego podania powinna nastąpić poprawa, jeśli dolegliwości nie mijają oznacza to, że zapalenie zatok wywołały wirusy albo bakterie ze szczepu opornego na zaaplikowany rodzaj antybiotyku.

Przy zapaleniu zatok u dzieci ważna jest także profilaktyka. Gdy w domu pojawiają się infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, trzeba pamiętać o podstawowych zasadach higieny: częstym myciu rąk, używaniu osobnych ręczników, zasłanianiu twarzy podczas kaszlu i kichania, używaniu jednorazowych chusteczek higienicznych, częstym wietrzeniu pomieszczeń, unikaniu dużych skupisk w okresie zwiększonego zachorowania na choroby górnych dróg oddechowych. Ważne są także szczepienia przeciw grypie i pneumokokom.

Czytaj też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA