Najzdrowsze miejsce w internecie

Jak objawia się uczulenie na jajka i czy białko jest groźniejsze od żółtka?

Uczulenie na jajka to przypadłość, której objawy często manifestują się już w wieku niemowlęcym. Alergia na kurzy pokarm powoduje wystąpienie objawów skórnych, ale też możliwe są problemy z oddychaniem, kaszel, katar, łzawienie, ból brzucha, wymioty, biegunki.
Jajecznica
źródło:123RF
W skrócie
  • Uczulenie na jajka występuje u około 2 procent dzieci. Objawia się już w wieku niemowlęcym w reakcji na bezpośredni kontakt z białkiem lub żółtkiem, lub pośrednio – przez mleko matki.
  • Typowe objawy alergii na jajka to pokrzywka, wysypka, katar, łzawienie, skurcz oskrzeli. Możliwy jest wstrząs anafilaktyczny.
  • Uczulenie na białko i żółtko jaj w większości mija z wiekiem, z reguły przed wejściem w okres dojrzewania.
SPRAWDŹ TEŻ: Skaza białkowa u niemowląt - objawy, przyczyny i dieta
Spis treści

Reklama

Czy jajka uczulają?

Alergia na jajka jest jedną z najczęściej występujących nieprawidłowych reakcji na pokarm, zwłaszcza wśród dzieci – szacuje się, że dotyka około 2-2,5 procent maluchów na całym świecie, a niektórych regionach nawet do 9 proc. (dane: E. Seweryn i inni). 

Problem ten nie omija jednak także osób dorosłych. Uczulenie na jajka powodowane jest przede wszystkim przez różnego typu substancje białkowe. W większości występują one w białku, dlatego jest ono potencjalnie groźniejsze, aczkolwiek także żółtko może wywoływać niepożądane reakcje. 

Wiedza naukowa na ten temat podlega nieustannej rewizji, co kilka, kilkanaście lat pojawiają się nowe, istotne ustalenia. 

Na dziś wiadomo, że alergia na białko jaja kurzego powodowana jest przede wszystkim przez substancje opisywane w literaturze fachowej jako:

  • Gal d1 owomukoid. 
  • Gal d2 owoalbumina

Stanowią one aż 60 procent frakcji białkowej jaj. Ponadto, wymienić można w tym kontekście także Gal d3 owotransferynę oraz Gal d4 lizozynę. Natomiast uczulenie na żółtko najczęściej jest efektem działania Gal d5 liwetyny (albuminy surowicy) lub Gal g6 YGP42 oraz - w mniejszym stopniu - apowiteleniny I i IV, czy kinazy kazeinowej.

Objawy uczulenia na jajka 

Reakcje alergiczne po spożycia jajka zazwyczaj mają charakter IgE zależny, rzadziej niezależny. Co to oznacza? Mechanizmy, w które zaangażowane są przeciwciała klasy IgE mają charakter natychmiastowy. Efektem są objawy skórne, oddechowe i gastryczne (dla odmiany, procesy niezależne od IgE są rozłożone w czasie). 

W związku z powyższym, najczęściej towarzyszą alergii na jajka objawy takie, jak:

  • nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha;
  • zapalenie spojówek, łzawienie oraz nieżyt nosa;
  • skurcz oskrzeli i związany z tym kaszel;
  • objawy skórne (szczegóły poniżej).

Uwaga: w sporadycznych przypadkach silne uczulenie na jajko może prowadzić do reakcji  najcięższego kalibru, takie jak potencjalnie śmiertelny wstrząs anafilaktyczny

Jeśli natomiast chodzi o objawy długofalowe, w sytuacji gdy mechanizm alergii jest niezależny, wymienić można między innymi przewlekłe stany zapalne w obrębie układu pokarmowego. 

Reklama

Objawy skórne uczulenia na jajka 

Objawy skórne uczulenia na jajko to typowy efekt działania przeciwciał IgE. Wiążą one dany alergen, a następnie powodują uwalnianie w organizmie substancji takich, jak histamina, będąca mediatorem stanów zapalnych. 

W efekcie wystąpić mogą po spożyciu jajek następujące symptomy:

  • silna pokrzywka obejmująca całe ciało;
  • wypryski skórne;
  • rumień okalający okolice ust, któremu niekiedy towarzyszy obrzęk naczynioruchowy warg i twarzy;

Objawy te pojawiają się w bardzo krótkim odstępie czasowym od kontaktu z substancją alergizującą znajdująca się w białku lub żółtku jaja.

Objawy uczulenia na jajka u niemowląt 

Jajka są jednym z pierwszych pokarmów wprowadzanych do diety dziecka – zazwyczaj ma to miejsce w siódmym miesiącu życia. 

Ewentualna alergia na białko jaja kurzego u niemowląt występuje natychmiast, już przy pierwszym kontakcie z pokarmem kurzym. Dlatego też produkt ten należy podawać dziecku z zachowaniem ostrożności – na początku w niewielkich ilościach, uważnie obserwując reakcje malucha, wypatrując niepokojących objawów. 

Co ważne, przez lata zalecano, by w pierwszej kolejności umieszczać w jadłospisie żółtko, jako potencjalnie mniej niebezpieczne, a dopiero później białko. W ostatnim jednak czasie coraz częściej rekomendowane jest podawanie białka i żółtka jednocześnie.

Warto pamiętać, że reakcja alergiczna na jajko u niemowlaka może nastąpić wcześniej, zanim jeszcze pokarm ten trafi bezpośrednio do jego buzi. Alergeny kurzego pokarmu są bardzo silne, dlatego mogą uczulać nawet pośrednio, gdy w śladowych ilościach znajdują się w mleku matki. 

Co więcej, notuje się reakcje alergiczne nawet w sytuacji, gdy maluch jajka nie spożywa w żaden sposób, ale jest ono na przykład krojone w jego obecności. 

Źródłem problemów mogą być też niektóre szczepionki (np. przeciw odrze, różyczce i śwince), do których produkcji używane są białka jaj kurzych. 

Dobrą informacją dla rodziców jest wiadomość, że alergia na jajko mija. Kiedy? W wielu przypadkach zaczyna ustępować już około 4-6 roku życia, a u większości dzieci zanika przed wejściem w okres dojrzewania. 

Reklama

Uczulenie na jajka u dorosłych 

Mimo przemijającego charakteru tej alergii, możliwe jest też uczulenie na jaja u dorosłych. Może mieć ono formę przetrwałą, będącą kontynuacją problemów z dzieciństwa lub pierwotną – w takiej sytuacji reakcje uczuleniowe pojawiają się po raz pierwszy już po osiągnięciu dojrzałości. 

Mechanizmy te nie zostały do końca poznane, naukowcy zwracają jednak uwagę na kwestię obciążeń genetycznych – ryzyko pojawienia się alergii w dorosłym życiu radykalnie wzrasta u osób, których oboje rodzicami cierpią (cierpieli) na tę przypadłość. 

Ważne są też czynniki środowiskowe, takie jak dieta, zanieczyszczenie powietrza, stres, przemęczenie. 

Objawy uczulenie na jajka u dorosłych generalnie są zbliżone do tych, które obserwuje się u dzieci – są to m.in. symptomy skórne oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Ewa Seweryn i inni, Właściwości odżywcze i alergizujące jaj kurzych, Postępy Hig Med Dośw 2018; 72: 205-214
  • Krzysztof Buczyłko, Nie tylko alergeny. Jajo kurze.
  • Wiesława Skrzypczak Alergia na jajka, www.alergiapokarmowa.pl/alergia-na-jajka/, data dostępu 13 08 2021
  • Ewa Wasilewska, Immunologiczna nadwrażliwość na pokarm, Forum Zaburzeń Metabolicznych, tom 7, nr 4
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Alergia krzyżowa - jakie są jej objawy? Tabela reakcji
Osoba uczulona na owoce
Przeczytaj artykuł
Alergia na słońce - jakie ma objawy i jak wygląda leczenie?
Opalanie na plaży a alergia na słońce
Przeczytaj artykuł
Bazofile a ich rola w organizmie. Jaka jest norma?
Pacjent z problemem alergii
Podobne artykuły
Kiedy pyli sosna?
Choroba posurowicza - objawy. Czy występuje po szczepieniu?
Reakcja alergiczna - co robić, gdy wystąpi? Typy i objawy
Alergia wziewna – objawy u dzieci i dorosłych. Jak leczyć?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama


Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!