Alergia krzyżowa - rozpoznanie i tabele reakcji krzyżowych

Jesteś uczulony na pyłki traw i myślisz, że tylko one mogą wywołać reakcje alergiczne? Nic bardziej mylnego. Większość alergenów wchodzi w reakcje krzyżowe, dlatego u osób uczulonych na pyłki może pojawić się silna reakcja alergiczna na niektóre owoce i warzywa. Każdy alergik powinien znać tabelę reakcji krzyżowych, żeby wiedzieć jakie produkty mogą mu zaszkodzić.
Osoba uczulona na owoce
Źródło: 123RF
Spis treści

Polskie Towarzystwo Alergologiczne szacuje, że około 30 proc. pacjentów uczulonych na pyłki roślin reaguje krzyżowo z pokarmami. Problem nasila się szczególnie latem i wiosną, kiedy pylą najbardziej alergizujące drzewa, trawy i zboża. Okazuje się, że ogromne znaczenie dla zdrowia alergików ma w tym okresie świadomość tego, co mogą, a czego nie powinni jeść.

Z alergią krzyżową mamy do czynienia, gdy przeciwciała IgE wytworzone przez organizm alergika pierwotnie w kierunku jednego alergenu, rozpoznają podobne białko pochodzące z innego alergenu. W jednym czasie pojawia się wtedy reakcja alergiczna na co najmniej dwa alergeny. Reakcja krzyżowa może zachodzić między różnymi alergenami pokarmowymi, między pokarmowymi i wziewnymi (pyłki, sierść zwierząt) oraz między pokarmowymi i kontaktowymi (np. z lateksem).

Alergia krzyżowa objawy

Reakcja krzyżowa najczęściej zachodzi już po 15-30 minutach od zjedzenia produktu, który wchodzi w reakcję z innym alergenem. Reakcję może wywołać nawet niewielka ilość alergenu. Mogą pojawić się wtedy dolegliwości ze strony układu oddechowego, pokarmowego i problemy skórne, rzadziej objawy ogólnoustrojowe, np. wstrząs anafilaktyczny. Najczęściej są to:

  • wodnisty katar
  • skurcz oskrzeli
  • pieczenie i świąd języka, warg, policzków
  • spierzchnięte wargi
  • zajady
  • zmiany skórne
  • obrzęk Quinckego
  • łzawienie oczu

Do tego mogą dojść bóle brzucha, wymioty i biegunka.

Alergia krzyżowa - brzoza

Często alergia krzyżowa pojawia się, gdy w reakcję wejdą ze sobą pyłki roślin (alergie wziewne) i owoce czy warzywa. Taki przypadek mamy z bardzo popularną alergią na pyłki brzozy (aż w 80 proc. przypadków dochodzi do reakcji krzyżowej). Okazuje się, że uczuleni na nie pacjenci nie powinni w czasie pylenia brzozy jeść:

  • jabłek
  • gruszek
  • kiwi,
  • moreli i brzoskwiń
  • marchwi
  • selera
  • pomidorów
  • orzechów laskowych
  • curry

Zresztą dodatkowe reakcje alergiczne mogą pojawić się nie tylko, gdy pacjent w okresie pylenia zjada czyste orzechy laskowe, ale także, gdy są one wykorzystywane w przetwórstwie spożywczym i kosmetycznym. Osoba uczulona na pyłki brzozy może też reagować alergicznie na pyłki olszy, leszczyny, dębu, grabu, buku.

Zobacz również: Obrzęk Quinckego

Alergia krzyżowa - trawy

Wiosna i lato to najtrudniejszy czas dla uczulonych na trawy oraz zboża, dlatego, żeby nie nasilać i tak nieprzyjemnych objawów (katar sienny, łzawienie oczu, duszności) wynikających z samego pylenia, trzeba wyeliminować z diety w tym czasie rośliny, które wchodzą w reakcję krzyżową z trawami i zbożami.  Trzeba szczególnie uważać wtedy na:

  • ziemniaki
  • pomidory
  • seler
  • groch
  • kiwi
  • melony
  • orzeszki ziemne
  • produkty mączne

Alergia krzyżowa - roztocza

Osoby, które mają alergię wziewną na roztocza kurzu domowego powinny przez cały rok unikać diety bogatej w owoce morza. Roztocza wchodzą w reakcję krzyżową z krabami, krewetkami, ośmiornicami i homarami. Warto też zwrócić uwagę na gotowe produkty, które mogą w swoim składzie zawierać niewielkie ilości owoców morza, czyli różnego rodzaju pasty, sosy i sałatki.

Alergia krzyżowa tabela

Oto najczęstsze alergeny reagujące krzyżowo:

  • pyłek leszczyny (pyłek drzew brzozy, olszy, dębu, grabu, buku orzech laskowy)
  • pyłek traw (melon, arbuz, pomidor mąka z żyta i pszenicy)
  • pyłek bylicy (seler, marchew, przyprawy)
  • pyłek drzew oliwnych (pyłek jesionu, ligustru pospolitego, pyłek bzu, lilaka)
  • roztocze kurzu domowego (skorupiaki: krewetki, kraby, ostrygi ślimaki)
  • grzyby Alternaria alternata (grzyby Cladosporium herbarum, Candida albicans, Aspergillus fumigatus, Penicillium citrinum, Fusarium solan, lateks)
  • pióra (jajo kurze, mięso kurze)
  • sierść kota (mięso wieprzowe)
  • lateks gumy naturalnej (banan, awokado, kiwi, papaja, ananas, melon, mango, kasztan jadalny, migdały, grejpfruty, seler, ziemniaki, orzechy, pomidory, marchew, papryka, szpinak, sałata, fikus)
  • ryż (trawy/zboża, mąka żytnia, pszenna, owies)
  • orzech ziemny (bylica, owoce pestkowe: śliwka, brzoskwinia, 
    groch, soja, pomidor, lateks)
  • słonecznik (drzewo oliwne, trawy/zboża, bylica, złocień)
  • rumianek (trawy/zboża, brzoza, bylica, ambrozja)
  • rzepak (brzoza, trawy/zboża)
  • ambrozja (jesion, bylica, rumianek, owoce pestkowe, tj. jabłka, gruszka, melon, seler, lateks)
  • papryka (brzoza, bylica, seler)
  • pomidor surowy (brzoza, trawy/zboża, bylica, owoce pestkowe: jabłko, gruszka, surowy ziemniak, seler, orzech ziemny, lateks)
  • surowa marchew (brzoza, bylica, mango, melon, ogórek, seler)
  • jad pszczoły (jad osy lub szerszenia)
  • kwas acetylosalicylowy (niesterydowe leki przeciwzapalne)

Bibliografia

  • Adam J. Sybilski, Alergia krzyżowa, Medycyna po Dyplomie, kwiecień 2017, s. 48-59
  • Panaszek B. Źródła alergenów reagujących krzyżowo i ich znaczenie kliniczne. Alergia 2010;4:32-8
  • Adam Wawrzeńczyk Zbigniew Bartuzi, Zespoły kliniczne alergii krzyżowej, Alergia Astma Immunologia 2018, 23 (2): 64-66
  • Rapiejko P, Lipiec A. Wybrane aspekty alergii krzyżowej. Alergoprofil 2006; 2:11-5
  • Panaszek B. Źródła alergenów reagujących krzyżowo i ich znaczenie kliniczne. Alergia 2010;4:32-8
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Alergia na słońce - jakie ma objawy i jak wygląda leczenie?
Przeczytaj artykuł
Bazofile a ich rola w organizmie. Jaka jest norma?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Jak walczyć z roztoczami kurzu? Skuteczne rozwiązanie dla alergików
Alergia na słońce - jakie ma objawy i jak wygląda leczenie?
Bazofile a ich rola w organizmie. Jaka jest norma?
IgE całkowite: badanie i cena. Jaka jest norma IgE?
Kiedy pyli sosna?

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama