Witrektomia oka – powikłania i rekonwalescencja. Co to jest?

Witrektomia oka to operacja likwidująca problemy medyczne siatkówki. Dzięki temu zabiegowi przywracane jest prawidłowe położenie siatkówki i właściwe widzenie. Bardzo często lekarze nazywają ten zabieg „operacją ostatniej szansy”. Na czym polega i jak przebiega okres rekonwalescencji?
Zabieg chirurgiczny oka
źrodło:123RF

Spis treści

Wiele osób dotykają poważne choroby oczu. Niektóre z nich są tak groźne, że mogą doprowadzić nawet do utraty wzroku. Zadaniem witrektomii jest przede wszystkim przywrócenie prawidłowego funkcjonowania siatkówce. To bardzo ważna część oka, która umożliwia widzenie i jest dość mocno wrażliwa na światło. Choroby siatkówki to jedna z ważniejszych części okulistyki. Szybka diagnoza i skuteczne leczenie to gwarancja właściwego zapobiegania uszkodzeniom siatkówki czy nawet ślepocie. Temu celowi służy właśnie zabieg witrektomii. 

Co to jest witrektomia?

Witrektomia oka to rodzaj mikrochirurgicznego zabiegu, który leczy schorzenia siatkówki i ciała szklistego. 

Ta operacja ma na celu:

  • stabilizację prawidłowego funkcjonowania siatkówki,
  • poprawę prawidłowego funkcjonowania siatkówki,
  • przywrócenie prawidłowego funkcjonowania siatkówki.

Witrektomia jest przeprowadzana w tylnej części oka i polega na usunięciu patologicznych zmian oraz naprawy struktur siatkówki. Siatkówka jest tym elementem oka, który odbiera bodźce wzrokowe. Każde zaburzenie tego procesu skutkuje natychmiastowym pogorszeniem widzenia. Niekiedy negatywne zmiany chorobowe w obrębie siatkówki skutkują nawet utratą wzroku.

Witrektomia to bardzo często dla pacjenta jedyna szansa na uratowanie możliwości widzenia. 

Wskazania do witrektomii oka

W jakich sytuacjach powinna być bezwzględnie przeprowadzona witrektomia? Oto wskazania do tego zabiegu:

  • odwarstwienie siatkówki,
  • niedrożność naczyń siatkówki,
  • otwory w siatkówce, także w jej plamce,
  • krwotoki pod siatkówką,
  • wylew krwi do wnętrza oka (jako następstwo innych chorób ogólnoustrojowych),
  • błony na siatkówce i pod siatkówką,
  • urazy gałki ocznej,
  • retinopatia cukrzycowa,
  • powikłania po wcześniejszych zabiegach w obrębie gałki ocznej,
  • stany pourazowe oka,
  • obecność ciała obcego w oku,
  • jaskra neowaskularna.

Bardzo często witrektomia jest alternatywną metodą leczenia dla niektórych schorzeń. Jest wtedy znacznie tańsza, ale przede wszystkim szybciej wywołuje pozytywne rezultaty. Chodzi tutaj przede wszystkim o leczenie cukrzycowego obrzęku plamki, obrzęku plamki w przebiegu zakrzepu czy innych problemów z centralną siatkówką. 

Pewne choroby oka należy leczyć bardzo szybko, zaraz po ich wystąpieniu. Tak jest także z odwarstwieniem siatkówki. W tym przypadku czas ma naprawdę ogromne znaczenie. Niektóre choroby można na przykład operować w ciągu kilku miesięcy (jak na przykład błonę nasiatkówkową). Wszystko zależy od stanu oka i ostrości widzenia. Szczegółową diagnozę przeprowadza lekarz okulista, który decyduje o konieczności przeprowadzenia operacji witrektomii.

Reklama

Zabieg witrektomii oka

Na czym polega operacja witrektomii oka? Każde operowane oko wymaga zupełnie innego sposobu leczenia. Jedyną wspólną cechą jest usunięcie ciała szklistego, które wypełnia każde oko w środku. To umożliwia bowiem dostęp do wszystkich wewnętrznych części oka, czyli do siatkówki i naczyniówki. 

Czy witrektomia boli?Operacja jest przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym, które polega na pozagałkowym wstrzyknięciu środka znieczulającego. 

Podczas zabiegu chirurg: 

  • wykonuje 3 tak zwane linijne wejścia w ścianie gałki ocznej, średnio o długości od 0,5 mm do 1,0 mm,
  • przez te nacięcia wprowadza do oka specjalistyczne narzędzia chirurgiczne, 
  •  jako pierwsze usuwa ciało szkliste, 
  • następnie przystępuje do właściwego zabiegu, w zależności od schorzenia (na przykład zamknięcie otworu w plamce, usunięcie błony nasiatkówkowej, przyłożenie odwarstwionej siatkówki),

Po tak wykonanym zabiegu, chirurg w zależności od wskazań medycznych wypełnia gałkę oczną:

  • przefiltrowanym powietrzem,
  • olejem silikonowym,
  •  jałowym płynem,
  • gazem rozprężającym.

Powyższe działania mają na celu wypełnienie wolnego miejsca po usunięciu ciała szklistego i utrzymaniu właściwego ciśnienia w oku.  

W niektórych poważniejszych przypadkach zachodzi niekiedy potrzeba usunięcia soczewki i wszczepienia sztucznej. Bardziej skomplikowane zabiegi wymagają powtórzenia, aby uzyskać jak najlepszy efekt medyczny. 

Powikłania witrektomii

Witrektomia, jak większość zabiegów chirurgicznych, obarczona jest pewnym ryzykiem powikłań. Można je podzielić na 2 kategorie. 

Powikłania mniejszej wagi to:

  • wylew krwi do spojówki,
  • kłucie,
  • łzawienie,
  • szczypanie oka,
  • wyższe ciśnienie w oku.

Tego rodzaju skutki uboczne zabiegu chirurgicznego witrektomii pojawiają się dość często, a ich przyczyną jest już sam fakt przeprowadzenia operacji. Nie są one niebezpieczne z punktu medycznego i ustępują już po kilku dniach. Przy wyższym ciśnieniu w oku wystarczy podanie dodatkowych kropli do oka.

Powikłania ciężkie to: 

  • zaćma wtórna,
  • odwarstwienie siatkówki,
  • krwotoki do oka.

Te powikłania nie zdarzają się zbyt często. Lekarze podkreślają, iż witrektomia oka to raczej bezpieczny zabieg. Należy pamiętać, że wcześniejsze zoperowanie oka daje większe szanse na pozytywny wynik operacji. Tym samym ryzyko powikłań jest zdecydowanie mniejsze. Zmiany degeneracyjne w oku zawsze prowadzą do obrzęków czy zniekształceń siatkówki. Im mniejsze zmiany, tym efekt zabiegu zdecydowanie lepszy. Odwarstwienie siatkówki poddane witrektomii w okresie pierwszych kilku dni to raczej pewne odzyskanie 100 proc. widzenia po jej zoperowaniu. I tym samym następuje prawie całkowita minimalizacja powikłań pooperacyjnych.   

Reklama

Witrektomia – rekonwalescencja

Podstawową zasadą postępowania po operacji witrektomii oka jest całkowite stosowanie się do zaleceń lekarza. Ma to ogromne znaczenie, gdyż oko jest delikatnym narządem i łatwo poddaje się infekcjom. Niewłaściwe postępowanie może zniszczyć pozytywne efekty operacji. 

Jakie są zalecenia po witrektomii? Bezwzględnie należy przestrzegać kilku określonych zasad:

  •  zgodnie z zaleceniami lekarza stosować przez 2 tygodnie krople z antybiotykiem lub krople steroidowe,
  • trzymać głowę w pozycji, zalecanejprzez lekarza,
  • zgłaszać się na wszystkie wyznaczone kontrole,
  • ściśle przestrzegać higieny, aby w żaden sposób nie przedostały się do oka bakterie,
  • ograniczać aktywność zawodową,
  • unikać skupisk ludzi przynajmniej przez 2 tygodnie od zabiegu,
  • unikać wysiłku fizycznego w każdej postaci przez pierwsze miesiące po zabiegu,
  • nie podróżować samolotem, gdy gałka oczna jest wypełniona gazem rozprężającym,
  • nie prowadzić samochodu z uwagi na ograniczone widzenie.

Po takim zabiegu wymagana jest od pacjenta szczególna dyscyplina. Wobec różnych pacjentów mogą być różne zalecenia. Należy zrezygnować z kąpieli w basenach czy korzystanie z sauny. Bezpośrednio kilka dni po zabiegu oko może boleć. Warto wtedy zażywać środki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Ale tylko lekarz szczegółowo określa zalecenia w stosunku do konkretnego pacjenta. Medycy często podkreślają, iż każde oko wymaga innej rekonwalescencji. 

Jeżeli po zabiegu witrektomii pojawią się jakiekolwiek objawy zaburzenia widzenia, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem specjalistą.

Czytaj też:

Bibliografia

  • A. Nowosielska „Witrektomia-nowe wskazania do techniki operacyjnej”, Klinika Okulistyczna Retina w Warszawie, 2016 r.,
  • Dr J. Siwiec-Prościńska, dr I. Rospond-Kubiak „Odwarstwienie siatkówki”, kwartalnik medyczny „Okulistyka”, zeszyt 2’2012 (18),
  • W. Lubiński, K. Szmatłoch, D. Karczewicz „Bezszwowa witrektomia przezspojówkowa”, Katedra i Klinika Okulistyki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 2007 r.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!