Błyski w oku: przyczyny i leczenie. Co oznaczają i czym są?

Wiele osób skarży się na dolegliwości oczu polegające na pojawianiu się w polu widzenia rozmaitych błysków czy mroczków. Mają one różną postać – migotania, nagłych rozbłysków, permanentnych ciemnych kropek, plamek czy robaczków. Czym są te zjawiska, co one oznaczają, jaka może być ich przyczyna i czy trzeba je leczyć?
Okulista bada wzrok starszemu mężczyźnie
źrodło:123RF

Spis treści

Czym są błyski w oku?

Błyski w oku to zjawisko znane bardzo wielu osobom dorosłym. Pacjenci opisują je w rozmaity sposób. Niektórzy widzą je tylko po zmroku, inni również w ciągu dnia, jedni widzą świetliste rozbłyski, inni ciemne plamki i kreski. 

Okulistyka dzieli te przypadki na różne rodzaje:

  1. Fotopsje – opisywane przez pacjentów jako pojawiające się w polu widzenia błyski światła. Są wynikiem nieprawidłowości pracy siatkówki oka (jej niewłaściwego pobudzenia), nerwu wzrokowego lub ośrodkowego układu nerwowego. Wiele dolegliwości wzrokowych ma swoje podłoże w dysfunkcjach układu nerwowego, dlatego pacjenci często błyski w oku określają również terminem „nerwica oka”.
     
  2. Fosfeny – są to zazwyczaj tzw. męty ciała szklistego w postaci plamek lub nitek w polu widzenia. Ich najczęstszą przyczyną są czynniki mechaniczne, jak silny ucisk na gałkę oczną lub jej zbyt szybkie i gwałtowne poruszanie (w tej ostatniej sytuacji pojawiają się tzw. fosfeny Flicka). Innym powodem ich powstawania może być również hiperwentylacja organizmu. Źródłem wszelkich fosfenów pozostaje układ nerwowy, dlatego błyski w oku to problem, którym zajmuje się nie tylko okulistyka, ale i neurologia. Zazwyczaj nie są one powodem do niepokoju, nie wymagają badania ani leczenia. Kiedy jednak pojawiają się często i zaczynają być uciążliwe, należy udać się do okulisty, by ustalić ich przyczynę.
     
  3. Teichopsje– błyski w oczach towarzyszące migrenowym bólom głowy z aurą wzrokową lub samej aurze wzrokowej. Określa się je mianem „iluzje fortyfikacyjne” ze względu na ich kształt, jaki przybierają w polu widzenia.

Przyczyny błysku w oku

Najczęściej pojawiające się błyski światła w oku to fotopsje, które pojawiają się zazwyczaj na skutek pociągania siatkówki oka przez ciało szkliste. Ciało szkliste to żelowa substancja znajdująca się wewnątrz gałki ocznej. Z wiekiem jej konsystencja robi się bardziej płynna, a w czasie tego procesu tworzą się miejsca zagęszczone i rozrzedzone, ciało szkliste obkurcza się i zaczyna oddzielać od siatkówki oka. 

Zjawisku „pociągania” siatkówki przez ciało szkliste często towarzyszą złudzenia przypominające błyski światła zarówno w oczach otwartych jak i zamkniętych. Kiedy natomiast dochodzi już do rozwarstwienia tkanek, w oku mogą pojawić się męty w postaci ciemnych plamek, kropek i kresek.

Podobne zjawisko ma miejsce po operacji zaćmy– błyski w oku pojawiające się po zabiegu także są następstwem fizjologicznego odwarstwienia siatkówki od ciała szklistego.

Męty i błyskiw okumogą pojawiać się w jednym oku (zarówno lewym jak i prawym) lub w obu naraz. Mogą być zauważalne z boku, w kąciku oka lub w centralnym punkcie pola widzenia. Zależy to od tego, w którym miejscu dochodzi do pociągnięcia lub oddzielenia siatkówki.

Jak się objawiają błyski w oku?

Błyski w oku są bardzo różnie opisywane przez pacjentów. Po pierwsze, jest ich wiele rodzajów, a każdy wywoływany jest przez inne czynniki. Ponadto mają na nie wpływ indywidualne odczucia i skojarzenia osoby dotkniętej tą dolegliwością. Dlatego błyski i mroczki w oku mogą objawiać się jako:

  • nagłe i przelotne rozbłyski światła (np. przy mruganiu),
  • błyski widoczne w ciemności,
  • ciemne kropki, plamki, kreseczki pojawiające się lub stale obecne w polu widzenia,
  • czarne mroczki przed oczami,
  • migotanie światła,
  • iskierki,
  • zygzaki,
  • pajączki,
  • czarne punkciki,
  • falowanie obrazu (kojarzone w powietrzem falującym nad ogniem).

Wszystkim tym rodzajom mogą towarzyszyć bóle głowy, a nawet chwilowe zaburzenia równowagi.

Co oznaczają błyski w oku? 

Błyski i męty w oku zazwyczaj nie są groźne dla ogólnego stanu zdrowia i nie wymagają leczenia. Leki na błyski w oku właściwie nie istnieją, można jedynie zniwelować ich przyczyny, kiedy np. tkwią one w zaburzeniach układu nerwowego, np. od kręgosłupa. Zazwyczaj związane są z fizjologicznymi zmianami w starzejącej się gałce ocznej lub z czynnikami zewnętrznymi natury mechanicznej. Wówczas nie wymagają one interwencji specjalistycznej. Sytuacja komplikuje się, kiedy zaczynają być uciążliwe, pojawiają się często, utrudniając takie aktywności jak czytanie, pracę przy komputerze itp. Diagnostyki lekarskiej wymagają również błyski, którym towarzyszą silne bóle i zawroty głowy, zaburzenia równowagi lub inne dolegliwości.

Diagnostyka obejmuje zazwyczaj:

  • szczegółowy wywiad z pacjentem dotyczący rodzajów błysków, częstotliwości ich występowania, objawom im towarzyszącym itd.,
  • badanie dna oka,
  • badanie USG.

Kiedy wyniki badań budzą jakiekolwiek wątpliwości, specjalista zleca pacjentowi dalszą diagnostykę, np. badanie tomograficzne odcinka układu nerwowego, a gdy uda się dokładnie ustalić przyczyny zjawiska, stosuje odpowiednie leczenie.

Czytaj też:

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 47)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij