Badanie ostrości wzroku - komputerowe i przy użyciu tablicy

Badanie oczu
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Badanie ostrości wzroku jest nieinwazyjną metodą diagnostyczną, która nie tylko pozwala na odpowiednią korekcję wady wzroku, ale także na rozpoznanie chorób we wczesnym ich stadium. Dlatego każdy powinien takie badanie robić co dwa lata.
 

Szacuje się, że ponad połowa Polaków, którzy ukończyli 18. rok życia ma wadę wzroku, a kilkanaście procent jest nieświadoma swoich dolegliwości. Niestety nasza wiedza na temat profilaktycznych badań okulistycznych nadal  jest dosyć niska. Tymczasem według specjalistów każdy dorosły człowiek co dwa lata powinien zgłaszać się na badanie ostrości wzroku. Nie powinni tego obowiązku lekceważyć zwłaszcza pacjenci powyżej 40. roku życia, u których zaburzenia widzenia mogą być pierwszym sygnałem poważnych chorób, np. jaskry czy zwyrodnienia plamki.

Zobacz też: Skierowanie do okulisty - czy jest potrzebne? Ile ważne?

Wskazaniem do częstszej wizyty u okulisty mogą być także nagle pojawiające się zaburzenia widzenia, zmęczenie oczu, łzawieniem, pieczenie. Pacjent może zrobić tradycyjne badanie wzroku za pomocą specjalnych tablic lub zdecydować się na badanie komputerowe. Czy jedna i druga metoda jest równie skuteczne? Niestety nie.

Komputerowe badanie wzroku

Badanie ostrości wzroku oferują prawie wszystkie salony optyczne wyposażone w aparaturę zwaną autorefraktometrem. Badanie polega na wpuszczeniu do oka wiązki promieniowania podczerwonego i przeanalizowaniu refleksów tej wiązki odbitych od jego struktur. Informacje w ten sposób uzyskane są przerabiane przez komputer, który określa wadę wzroku. Badanie jest szybkie i nie wymaga od pacjenta żadnej współpracy, pacjent spogląda jedynie w mały otwór, w którym widzi obrazek. Badanie choć bardzo komfortowe, daje jedynie przybliżone wartości, dlatego nie może stanowić podstawy przy wyrabianiu okularów lub wyborze soczewek kontaktowych.

Wynik komputerowego badania wzroku może być tylko wstępem do dalszych badań u okulisty, który wykorzystuje do tego celu specjalne tablice do badania wzroku.

Czytaj też: Jęczmień na oku

Badanie wzroku do dali i do bliży

W 1862 roku holenderski okulista Hermann Snellen wynalazł sposób na przeprowadzenie testu wzroku do dali. Na tzw. tablicach Snellena znajduje się 11 rzędów optotypów (np. cyfry, litery lub dla dzieci i osób nieumiejących czytać, rysunki), w których od góry do dołu znajdują się malejące znaki. Przy każdym szeregu znaków jednakowej wielkości zapisano odległość w metrach z jakiej zdrowe oko powinno widzieć cały znak. 

Test wzroku do dali polega na ocenienie tego, jak siatkówka postrzega dwa położone bezpośrednio siebie, ale oddzielne punkty, czyli jaką ma rozdzielczość. Ostrość wzroku zapisuje się w postaci ułamka. W liczniku powinna być odległość, z jakiej badany odczytuje optotypy (w Polsce jest to 5 metrów). W mianowniku zaś wartość widoczna przy ostatnim prawidłowo rozpoznanym przez pacjenta rzędzie optotypów.

 Jeśli ostrość jest bardzo mała, okulista może metr po metrze, przesuwać albo pacjenta w stronę tablicy, albo tablicę w stronę badanego. Można także zamiast znaków na tablicy pokazywać badanemu palce.

Okulista bada każde oko osobno, najczęściej od tego, które jest słabsze. Drugie oko w trakcie testu wzroku zostaje zakryte. Jeśli w trakcie badania pojawią się kłopoty z odczytaniem, okulista zakłada pacjentowi specjalne okulary z tzw. próbną ramką okularową, w której wymieniane są soczewki.

W przypadku badania ostrości wzroku do bliży ocenia się widzenie z odległości 30 cm, co ma pozwolić na swobodne czytanie. Badanie takie najczęściej wykonuje się u starszych pacjentów, u których następuje nieostre widzenie z bliska.

W czasie sprawdzania wzroku pacjent otrzymuje tekst do czytania lub pojedyncze optotypy. Podobnie jak badania do dali ostrość wzroku zapisuje się w postaci ułamka. W liczniku jest wartość najmniejszego poprawnie odczytywanego tekstu, a w mianowniku odległość, z jakiej badany odczytuje optotypy. Korekcji nie wymaga wynik 0,5/30 cm.

Badanie wzroku kolory

W trakcie badania okulistycznego przeprowadza się również badanie widzenia barwnego. Wskazaniem do takiego badania są testy dla kierowców, choroby plamki, neuropatie nerwu wzrokowego, uszkodzenia skrzyżowania nerwów wzrokowych lub wrodzone i nabyte zaburzenia widzenia barwnego. Do diagnostyki służą m.in. tablice pseudoizochromatyczne Ishihary, które pozwalają wykryć zaburzenia w widzeniu koloru czerwonego i zielonego. Na każdej tablicy widać koło utworzone z kolorowych plamek. Niektóre układają się w liczbę, którą trzeba odczytać.

Można też wykonać testy, które diagnozują zaburzenia widzenia koloru czerwonego, zielonego i niebieskiego, a polegają na ułożeniu w odpowiedniej kolejności kolorowych klocków. Do badania pacjent musi założyć odpowiednie okulary.

Sprawdź też: Wytrzeszcz oczu

Badanie wzroku u dzieci

Jeszcze w szpitalu, tuż po porodzie, każdy noworodek jest poddawany przesiewowym badaniom wzroku. Lekarz sprawdza reakcję źrenic i gałek ocznych na światło, funkcje mięśni okołoruchowych. Dokładniejsze badania wzroku mogą być przeprowadzone u starszych dzieci. Wskazaniem do takiego badania powinien być brak fiksacji wzroku u dziecka, to znaczy sytuacja, kiedy dziecko nie potrafi skupić wzroku na twarzy mamy czy taty.

Sygnałem do badań wzroku są także objawy:

  • uciekające w bok jedno oczko u dziecka powyżej 6. miesiąca życia, drugie oczko znajduje się w martwym punkcie
  • nierozpoznawanie znanych osób
  • dziecko nie zwraca uwagi na elementy przyrody, auta, zwierzęta podczas spaceru
  • tarcie oka, mrużenie
  • przybliżanie zabawek i książeczek do twarzy, wysuwanie główki do przedmiotu, które dziecko chce zobaczyć.

U wcześniaków wykonuje się szczegółowe badania okulistyczne w 2., 4., 8. i 12. tygodniu życia. Jeśli nie wykażą one niczego niepokojącego powtarza się je przed końcem 12. miesiąca życia.

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA