Zespół Zollingera-Ellisona: więcej niż wrzody

Cierpisz na nawracające, uporczywe wrzody żołądka lub dwunastnicy? Próbowałeś już wszystkich dostępnych metod terapii i nic ci nie pomaga? Być może twoje problemy mają głębsze podłoże… słyszałeś kiedyś o zespole Zollingera-Ellisona?

Zespół Zollingera-Ellisona to dość rzadka choroba spowodowana obecnością guza zbudowanego z komórek produkujących hormon – gastrynę (stąd też nazwa guza – gastrinoma). Nowotwór ten lokalizuje się najczęściej w dwunastnicy, trzustce, a także w okolicznych węzłach chłonnych.

Fizjologiczna rola gastryny polega na pobudzaniu komórek żołądka do produkcji kwasu solnego. Efektem obecności guza produkującego nadmierne ilości gastryny jest więc – jak się łatwo domyślić – nadprodukcja kwasu solnego. Z kolei nadmiar kwasu solnego stanowi przyczynę powstawania wrzodów trawiennych, które są głównym objawem zespołu Zollingera-Ellisona.

Objawy choroby wrzodowej

Wrzody w zespole Zollingera-Ellisonaa wykazują szereg charakterystycznych cech. Zazwyczaj są mnogie, uporczywie nawracają pomimo leczenia (farmakologicznego, a nawet operacyjnego) i co ciekawe – umiejscawiają się nie tylko w swojej „typowej” lokalizacji, czyli w żołądku, ale też w innych, niespotykanych zazwyczaj częściach przewodu pokarmowego: w dwunastnicy, a nawet w jelicie!

Czytaj także: Czym jest choroba Hirschsprunga

Chorobie wrzodowej towarzyszyć mogą też biegunki. Ich przyczyn upatruje się w inaktywacji trzustkowych enzymów trawiennych, które by działać, potrzebują zasadowego – a nie kwaśnego, spowodowanego nadmiarem kwasu solnego – pH, a także uszkodzeniem nabłonka jelit przez wspomniany wcześniej kwas solny. Pacjenci z zespołem Zollingera-Ellisona często cierpią też na ciężkie zapalenie przełyku.

Rozpoznanie zespołu Zollingera-Ellisona opiera się na gastroskopii, w której stwierdza się obecność licznych zazwyczaj wrzodów, w żołądku i dwunastnicy, oraz przerost fałdów błony śluzowej żołądka. Duże znaczenie mają też badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz scyntygrafia, które pozwalają uwidocznić zmianę guzowatą i określić jej lokalizację.

Czytaj także: Przepuklina rozworu przełykowego

Wykrywanie choroby

Potwierdzeniem rozpoznania zespołu Zollingera-Ellisona są badania laboratoryjne wykazujące zwiększenie wydzielania kwasu solnego przez żołądek oraz znaczny wzrost powyżej normy stężenia gastryny we krwi.

Czasem wykonuje się też tzw. test sekretynowy polegający na wstrzyknięciu dożylnym sekretyny i pomiaru stężenia gastryny we krwi po 2, 5, 10 i 20 min badania. U osób zdrowych stężenie gastryny we krwi po podaniu sekretyny nie zwiększa się lub zwiększa nieznacznie. Duży wzrost poziomu gastryny we krwi po podaniu sekretyny wskazuje na obecność guza gastrynowego (gastrinomy), a tym samym potwierdza zespoł Zollingera-Ellisona.

Leczenie

Leczenie zespołu Zollingera-Ellisona ma na celu doprowadzenie do wygojenia się owrzodzeń oraz, w miarę możliwości, odnalezienie i usunięcie guza (ewentualnie guzów) wydzielających gastrynę. Wygojenie wrzodów można uzyskać, stosując leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego (omeprazol, pontorazol itd.). U chorych, u których zlokalizowano nowotwór, stosuje się leczenie chirurgiczne. Niektórzy wymagają ponadto leczenia onkologicznego.

Czytaj także: Terapie biologiczne w leczeniu chorób jelit

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA