Zapalenie okostnej zęba: objawy, przyczyny, leczenie domowe

Zapalenie okostnej zęba powoduje wyjątkowo silny i promieniujący ból. Okostna jest bowiem silnie unerwiona i zawiera dużą ilość zakończeń bólowych. Charakterystycznym objawem zapalenia okostnej zęba jest także opuchlizna policzka. Jak objawia się zapalenie okostnej? Na czym polega leczenie?

Spis treści

Czym jest zapalenie okostnej zęba? 

Zapalenie okostnej zęba potrafi boleśnie uprzykrzyć życie. Okostna jest błoną otaczają każdą kość w ciele człowieka, także kości szczęki i żuchwy. 

Zbudowana jest z tkanki łącznej właściwej, którą dzieli się na:

  • zewnętrzną - zawierającą włókna kolagenowe, które umacniają położenie okostnej względem kości,
  • wewnętrzną - zawierającą dużą ilość komórek macierzystych

W okostnej występuje także duża ilość naczyń krwionośnych. Ponadto jest silnie unerwiona i zawiera dużą ilość zakończeń bólowych. 

Przyczyny zapalenia okostnej zęba 

Zapalenie okostnej zębanajczęściej bywa powikłaniem zapalenia miazgi zęba, wywołanego próchnicą. Niewyleczone zapalenie miazgi skutkuje rozszerzeniem się procesu zapalnego na położone głębiej tkanki – m.in. okostną. Dzieje się tak poprzez namnażanie się bakterii chorobotwórczych obecnych w kanale korzeniowym chorego zęba. 

Wśród przyczyn zapalenia okostnej wymienia się też zapalenie tkanek okołowierzchołkowych i choroby przyzębia. Schorzenie bywa też skutkiem leczenia kanałowego przeprowadzonego w niewłaściwy sposób. 

Jeśli stan zapalny nie zostanie wyleczony, jego konsekwencją może być ropień podokostnowy. Nieleczone zapalenie okostnej zęba może także doprowadzić do ropnia podśluzówkowego. Ropień wymaga szybkiej interwencji stomatologa, gdyż może wiązać się z koniecznością wyrwania zęba. 

Reklama

Objawy zapalenia okostnej zęba

Podstawowym objawem zapalania okostnej zęba jest bardzo silny ból, promieniujący do zatok, szyi lub całej głowy. Dolegliwości bólowe zwykle pojawiają się przy jedzeniu. Powodem tak dokuczliwego bólu jest silne unerwienie okostnej. Wokół procesu zapalnego powstaje opuchlizna. 

Pacjenci często przychodzą do gabinetu stomatologicznego z silnie obrzękniętym policzkiem. Oprócz bólu i opuchlizny, przy zapaleniu okostnej zęba może występować gorączka oraz inne objawy grypopochodne. Obserwuje się też powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Ponadto ząb, który doprowadził do rozwoju choroby może być rozchwiany lub wysadzony z zębodołu. U pacjentów występuje także szczękościsk. 

Leczenie zapalenia okostnej zęba 

Jak leczyć zapalenie okostnej zęba? Pierwszym krokiem na drodze do wyleczenia powinna być kompleksowa diagnostyka. Schorzenie wykrywa się zazwyczaj na podstawie zdjęcia rentgenowskiego zębów. 

Jeśli zdjęcie RTG wskazuje na stan zapalny, niezbędna jest antybiotykoterapia. Najczęściej stosowanym antybiotykiem na zapalenie okostnej zęba jest klindamycyna, czyli półsyntetyczna chlorowa pochodna linkomycyny. 

Klindamycyna działa bakteriostatyczne, a w dużych ilościach także bakteriobójczo. Jest aktywna wobec większości bakterii beztlenowych, zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. 

Antybiotyk stosuje się głównie w następujących zakażeniach:

  • kości i stawów,
  • ucha, nosa oraz gardła,
  • w obrębie zębów i zebopochodne zapalenia kości szczęki i żuchwy,
  • dolnych dróg oddechowych,
  • w obrębie jamy brzusznej,
  • w układzie rozrodczym.

Dodatkowo podaje się go przy zapaleniu wsierdzia oraz sepsie.

W przypadku zębopochodnych zapaleń kości szczęki i żuchwy, do których zaliczane jest zapalenie okostnej, antybiotyk zażywa się przez 7-14 dni. Dodatkowo stosuje się także leki przeciwbólowe. 

U większości pacjentów po zakończonej terapii przeprowadza się leczenie endodontyczne (kanałowe). Nie zawsze jednak zęba udaje się uratować. Niekiedy konieczna jest ekstrakcja, jednakże stomatolodzy zawsze traktują zabieg jako ostateczność. 

Jedynym sposobem na uniknięcie ekstrakcji zęba jest regularnie odwiedzanie gabinetu stomatologicznego. Najlepiej dwa razy do roku. W trakcie wizyt dentysta wypełni wszystkie ubytki próchnicowe, co pozwoli uniknąć zapalenia miazgi zęba, a co za tym idzie zapalenia okostnej.

Reklama

Zapalenie okostnej zęba a leczenie domowe

W przypadku wystąpienia objawów zapalenia okostnej, należy jak najszybciej udać się do stomatologa. Leczenie domowe nie tylko nie zniweluje dokuczliwych objawów, ale przede wszystkim nie wyeliminuje przyczyny stanu zapalnego. 

Jedynymi domowymi sposobami na zapalenie okostnej zęba, zalecanymi przez stomatologów, jest przykładanie zimnych okładów do opuchniętego policzka w trakcie oczekiwania na wizytę. Można także spróbować płukać jamę ustną naparami z ziół o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Do takich ziół należy szałwia, która dodatkowo wykazuje działanie odkażające. Podobnie właściwości ma będzie miał napar z rumianku. 

W oczekiwaniu na wizytę u stomatologa można także spróbować złagodzić ból dostępnymi bez recepty lekami nieopioidowymi, do których należą:

  • paracetamol, 
  • kwas acetylosalicylowy, 
  • ibuprofen,
  • naproksen,
  • ketoprofen,
  • diklofenak.

Jednakże warto podkreślić, że ból związany z zapaleniem okostnej jest zwykle na tyle silny, że nie poradzą sobie z nim leki dostępne bez recepty.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Bartkowski S., Chirurgia szczękowo-twarzowa. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Kraków 1996.
  • Iwona Korzeniewska-Rybicka, Agata Karpińska, Klindamycyna – kompletna monografia leku, Pediatr Med Rodz 2018, 14 (Suppl. 1), p. s1–s15.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Pytanie: Kiedy najczęściej sięgasz po preparaty na stawy?

  Po urazie

  Przy bólach stawowych

  Przy zmniejszonej ruchomości stawu

  Profilaktycznie