Kalcytonina – cena badania, norma i wynik. Co to za hormon?

Kalcytonina to hormon, który m.in. reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową, dzięki czemu kości są mocne i zdrowe. Jakie są normy dla stężenia kreatyniny we krwi i jak interpretować wynik tego badania?
Lekarz bada tarczycę
źrodło:123RF

Spis treści

Co to jest kalcytonina?

Co to jest kalcytonina? To hormon polipeptydowy, który tworzy 32 aminokwasy, w dodatku odgrywający istotną rolę w organizmie. Kalcytonina produkowana jest przede wszystkim przez komórki tarczycy, jednak nie tylko, ponieważ mniejsze ilości wytwarzają także inne komórki znajdujące się w takich ośrodkach w organizmie jak m.in. nerwowy, czy pokarmowy. Tkanki tworzące kalcytoninę obecne są również w płucach.

Kalcytonina i parathormon oraz kalcytriol wspólnie dbają o regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Receptory kalcytoniny reagują na wzrost stężenia jonów wapnia w osoczu krwi. Kiedy „nadajniki” tego hormonu rejestrują ów skok, poziom kalcytoniny także rośnie. Jeśli natomiast ilość jonów wapnia we krwi spada, kalcytonina obniża się. 

Kalcytonina hamuje działanie osteoklastów – komórek, które prowadzą do rozkładu kości i uwalniania się z nich wapnia do krwiobiegu. Dzięki tej funkcji kalcytoniny kościec jest mocny i zdrowy, ponieważ wapń zostaje zatrzymany w tkance kostnej. Ponadto kalcytonina odpowiada także za oczyszczanie komórek nerkowych z wapnia i fosforanów, które są wydalane z ustroju wraz z moczem. 

Badanie kalcytoniny

W jaki sposób sprawdzana jest kalcytonina? Badanie poziomu tego hormonu bada się z krwi pochodzącej z żyły ze zgięcia łokciowego. Do analizy wystarczy jednorazowe pobranie krwi. 

Na badanie kalcytoniny należy przyjść na czczo, po co najmniej ośmiogodzinnej przerwie od spożywania jedzenia. W dniu poprzedzającym badanie najlepiej nie jeść tłustych, ciężkostrawnych i obfitych posiłków, nie pić alkoholu oraz nie podejmować intensywnej aktywności fizycznej. Przed samym badaniem należy pozostać wolnym od stresu i zmęczenia. Zaleca się też by przed wejściem do punktu pobrań odpoczywać przez około 15 minut.

Nie są znane przeciwwskazania do przeprowadzenia tej analizy. Nie stwierdza się również szczególnych skutków ubocznych wykonania badania poziomu kalcytoniny. Może oczywiście powstać siniak, czy krwiak po wkłuciu, ponadto miejsce, z którego dokonano pobrania krwi może być czasowo zaczerwienione i tkliwe. Nie są to jednak wyjątkowe sytuacje i mogą się zdarzyć każdorazowo, podczas jakiegokolwiek pobrania krwi z żyły.

Na wyniki czeka się na ogół około jednego dnia. 

Reklama

Po co bada się kalcytoninę?

Jaką wiedzę przynosi to badanie krwi? Kalcytonina jest oznaczana m.in. w przypadku kiedy zachodzi podejrzenie zachorowania na nowotwórKalcytonina – markernowotworowy – może wskazywać na rozwój np. raka rdzeniastego tarczycy, a także na nowotwór trzustki, płuc, czy piersi.

Badanie kalcytoniny wykonuje się również w sytuacji nadczynności przytarczyc, zachwiania gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz by kontrolować przebieg leczenia nowotworowego, a także żeby monitorować stan pacjenta po zakończonej terapii nowotworu (podwyższona kalcytonina może sugerować bowiem nawrót choroby lub przerzuty nowotworowe).

Ponadto zaleca się wykonywanie badań przesiewowych w kierunku ustalenia poziomu kalcytoniny u krewnych osób chorujących na gruczolakowatość wewnątrzwydzielniczą typu II. Co więcej, lekarze kierują przed operacją na badanie kalcytoniny pacjentów z guzkami tarczycy, którzy skarżą się m.in.:

  •  na kłopoty z oddychaniem i przełykaniem, 
  •  ból gardła, 
  • chrypkę, 
  • zmianę barwy głosu, 
  • przewlekły kaszel.

Jakie są normy dla kalcytoniny?

Kiedy możemy mówić o prawidłowości stężenia hormonu, jakim jest kalcytonina? Norma dla tego parametru jest trudna do oszacowania. Zależy ona bowiem od wielu czynników, takich jak wiek, płeć, metoda oznaczenia oraz od widełek normowych, przyjętych przez dane laboratorium, wykonujące badanie. Niekiedy podaje się, że stężenie między 8,3 a 22,0 pmol/l to poziom jaki powinna osiągać prawidłowa kalcytonina. Wynik ten może być zaburzony np. przez ciążę, osteoporozę, bardzo młody wiek pacjenta (u noworodków).

Podwyższone stężenie kalcytoniny może występować przy nienowotworowym rozroście tarczycy, chorobie Zollingera-Ellisona, nieprawidłowościach w funkcjonowaniu nerek, nowotworze tarczycy, płuca, trzustki, czy piersi, nadczynności przytarczyc oraz w przypadku przedawkowania witaminy D. Natomiast niski poziom kalcytoniny nie musi świadczyć o jakiś zaburzeniach, zawsze jednak wyniki powinno się skonsultować z medykiem.

Lekarz prowadzący danego pacjenta odczytuje wyniki kalcytoniny w oparciu o inne dane dotyczące tej osoby: m.in. analizy dotyczące dodatkowych badań, informacje znajdujące się w karcie choroby oraz wywiad z chorym. 

Reklama

Leczenie kalcytoniną

Okazuje się, że hormon ten w postaci zwierzęcej ma działanie terapeutyczne i jest podawany m.in. pacjentom, którzy cierpią na choroby, w wyniku których dochodzi do utraty kośćca. 

Leczenie odbywa się przy wykorzystaniu tzw. kalcytoniny łososiowej, która ma największe zastosowanie w przypadku m.in. takich schorzeń jak:

Kalcytonina terapeutyczna jest też stosowana, jako lek przeciwbólowy w przypadku dolegliwości bólowych kości, spowodowanych przerzutami nowotworowymi do tego organu. Podaje się ją także w przypadku pojawienia się osteolizy wywołanej chorobą nowotworową. Mówi się też o możliwościach leczenia kalcytoniną schorzeń psychiatrycznych, jednak te rozważania dotyczą przyszłości medycyny. 

Ile kosztuje taka terapeutyczna kalcytonina? Cena preparatu wynosi od około 7 zł, w zależności od ilości tabletek, czy stężenia kalcytoniny łososiowej. Ile natomiast trzeba zapłacić, aby dowiedzieć się jak wysoka jest nasza kalcytonina? Cena badania nie jest niska i średnio trzeba na nie wydać około 100 zł.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Ernst Mutschler, Farmakologia i toksykologia, MedPharm Polska, Wrocław, 2010, s. 417, ISBN 978-83-60466-81-0
  • Interna Szczeklika 2019, Medycyna Praktyczna, 2019, ISBN 9788374305914

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!