Audiometria tonalna (PTA) - na czym polega to badanie?

Audiometria tonalna to badanie, które umożliwia określenie jak duże są ubytki słuchu i jaki jest ich rodzaj. Stosuje się w niej dźwięki o określonej częstotliwości i natężeniu, na które musi zareagować pacjent, konieczna jest więc współpraca badanego i lekarza.
Osoba w czasie badania słuchu
Źródło: 123RF

Spis treści

Problemy ze słuchem stają się chorobą cywilizacyjną, a im starsze społeczeństwo, tym przypadki niedosłuchu zdarzają się częściej. Jednym z podstawowych sposobów badania słuchu jest audiometria tonalna, która polega na subiektywnej ocenie tego co słyszy pacjent. To badanie nieinwazyjne i bezpieczne, ale wymaga współpracy pacjenta z lekarzem, nie jest więc możliwe do wykonania u wszystkich chorych.

Ubytek słuchu może pojawić się w jednym uchu lub być obustronne, może mieć stan nagły, przewlekły lub nieodwracalny. Ubytki słuchu dzielimy na:

  • ubytek lekki (osoby takie nie słyszą dźwięków cichych i mają trudności z rozumieniem mowy w hałasie, czyli 30-40dB)
  • ubytek średni (osoby takie nie słyszą dźwięków cichych i średniogłośnych oraz mają wyraźne trudności z rozumieniem mowy, szczególnie w hałasie o wielkości 40-60dB)
  • ubytek głęboki (osoby takie słyszą tylko niektóre bardzo głośne dźwięki, rozmowy w większym gronie wymagają znacznego wysiłku, zwłaszcza w 70-90dB)
  • resztki słuchowe - (100-120dB)
  • głuchota - brak reakcji na dźwięk

Na czym polega PTA?

Badanie najczęściej wykonuje audiolog, laryngolog, wykwalifikowana pielęgniarka lub protetyk słuchu. Badanie audiometrii tonalnej pozwala na diagnozowanie niedosłuchu przewodzeniowego i odbiorczego. Badanie ma wykazać najcichszy słyszalny dla badanego dźwięk, test PTA przeprowadza się dla dźwięków wysokich i niskich. Za pomocą badania można określić, na jakim poziomie uszkodzony jest narząd słuchu.

Audiometria tonalna – wskazania

Diagnostykę tego rodzaju przeprowadza się w ramach badań przesiewowych, na zlecenie lekarza medycyny pracy lub lekarza laryngologa podejrzewającego patologiczne zmiany. Do badania wykorzystuje się audiometr, który wytwarza dźwięki o różnym natężeniu i częstotliwości.

Pierwszym i podstawowym wskazaniem do skierowania pacjenta na audiometrię tonalną jest podejrzenie ubytku słuchu. Jednak audiometria tonalna zlecana jest także przy:

  • różnych urazach głowy
  • zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych
  • schorzeniach mózgu, np. tętniakach i guzach
  • stwardnieniu rozsianym

Na badania kierowane są osoby, u których podejrzewa się niedosłuch przewodzeniowy charakteryzujący się:

  • lepszym rozumieniem mowy przez telefon niż przy kontakcie bezpośrednim
  • głośnym oglądaniem telewizji i słuchaniem muzyki
  • lepszym rozumieniem mowy w hałasie niż w ciszy

Niedosłuch tego rodzaju często jest wynikiem zatkania przewodu słuchowego zewnętrznego woskowiną lub chorób ucha zewnętrznego i środkowego. Często przyczyną niedosłuchu tego rodzaju są niedoleczone infekcje górnych dróg oddechowych.

Wskazaniem do audiometrii tonalnej jest również podejrzenie niedosłuchu odbiorczego, który powstaje w wyniku uszkodzenia ślimaka w uchu wewnętrznym, nerwu ślimakowego bądź drogi słuchowej w mózgowiu.  Najczęściej powodem tego rodzaju niedosłuchu są guzy mózgu i tętniaki, zapalenia opon mózgowych, urazy i wady wrodzone.

Przy niedosłuchu odbiorczym chory:

  • gorzej rozumie mowę w hałasie
  • miewa problemy z rozróżnianiem dźwięków i pojedynczych słów
  • nerwowo reaguje na głośne dźwięki
  • lepiej słyszy niskie dźwięki

Zobacz też: Bierne palenie zwiększa ryzyko utraty słuchu u nastolatków

Reklama

Jak wygląda badanie PTA?

Badanie PTA odbywa się w niewielkiej wyciszonej kabinie, w której siedzi badany. Na uszy zakłada słuchawki, w których pojawiają się dźwięk o różnym natężeniu. Kiedy tylko pacjent słyszy dźwięk musi nacisnąć specjalny przycisk, który trzyma w ręku. Dla badającego to sygnał, że ma zmniejszyć natężenie sygnału. Uszy bada się pojedynczo, a całość trwa około 20-30 minut.

W niektórych przypadkach, żeby zadbać o większa wiarygodność wyniku, do badania PTA wykorzystuje się słuchawkę kostną umieszczaną za uchem, która emituje dźwięki i ma stworzyć tło dla tonów wykorzystywanych w badaniu.

Audiometria tonalna – wyniki

Na wyniki audiometrii tonalnej nie trzeba czekać, pacjent otrzymuje wydruk zaraz po badaniu. Na wykresie audiogramu (lewa strona wykresu pokazuje dźwięki niskie, a prawa – wysokim) widać dwie linie – ciągła pokazuje przewodnictwo powietrzne, przerywana – kostne. Położenie i kształt linii zależą od rodzaju niedosłuchu.

Idealnie, gdy linie znajdują się blisko siebie, bo oznacza to, że ze słuchem jest wszystko w porządku. Gdy linie się rozchodzą mamy mówiąc w skrócie zaburzenia słyszenia i układu słuchu. Gdy jednak linia kostna leży prawidłowo, a próg słyszenia przez powietrze jest dużo wyższy podejrzewa się niedosłuch przewodzeniowy. Gdy linie są blisko siebie, ale obie mają wysoki próg słyszenia to oznaka niedosłuchu odbiorczego.

Interpretację wyników audiometrii tonalnej trzeba jednak zawsze zostawić lekarzowi zlecającemu badanie PTA.

PTA badanie - przeciwwskazania

Badanie PTA nie jest szkodliwe, ale nie można go wykonać u wszystkich chorych, dlatego przeciwwskazaniami do przeprowadzenia audiometrii tonalnej są:

  • klaustrofobia (kabina audiometryczna jest mała i szczelnie zamykana)
  • brak współpracy chorego (u małych dzieci, osób chorych psychicznie i pacjentów otępiałych)

Zobacz także: Czy Twoje dziecko miało już zapalenie ucha?

Reklama

Badanie słuchu u dzieci

U noworodków i starszych dzieci słuch można zbadać w inny sposób niż za pomocą audiometrii tonalnej.  Do najpopularniejszych zaliczamy:

  • otoemisję akustyczną
  • badanie potencjałów słuchowych wywołanych (ABR, BERA)
  • tympanometrię

Warto wiedzieć, że wszystkie polskie noworodki mają przeprowadzone bezpłatne przesiewowe badanie, a każde dziecko urodzone po 2002 roku ma w książeczce zdrowia naklejkę z wynikiem. Diagnostykę przeprowadza się w drugiej dobie życia dziecka, kiedy mamy pewność, że przewód słuchowy malucha nie jest już zatkany mazią płodową. Metoda rejestracji otoemisji akustycznych wywołanych trzaskiem (TEOAE) jest nieinwazyjna i bezbolesna.

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!