Próba kaloryczna - co to takiego i na czym polega?

Badanie próby kalorycznej
Źródło: 123RF

Autor

Anna Żuber

Próba kaloryczna to jedna z metod badania błędnika, która przeprowadzana jest u cierpiących m.in. na zawroty głowy, zaburzenia narządu wzroku, w tym m.in. oczopląs pochodzenia błędnikowego. Próba kaloryczna wykonywana jest w ramach elektronystagmografii i videonystagmografii, a polega na wlewaniu do uszu pacjenta wody: raz ciepłej, a raz zimnej. Badanie nie jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Próba kaloryczna

Aby zdiagnozować przyczynę zawrotów głowy lub wzroku, wykonuje się próbę kaloryczną. Próba kaloryczna jest elementem badania elektronystagmografii i videonystagmografii, obecnie najnowocześniejszych metod rejestracji ruchów gałek ocznych i zaburzeń błędnika.

Próba kaloryczna błędnika prowadzona jest zarówno przy zamkniętych, jak i otwartych oczach chorego. Szczyt oczopląsu podczas próby kalorycznej najczęściej odnotowywany jest pomiędzy 60 a 80 sekundą badania. Na podstawie obserwacji częstotliwości i kierunków drgań gałek ocznych specjalista przeprowadzający badanie może wskazać przyczynę dolegliwości pacjenta.

Badania błędnika, w tym np. próbę kaloryczną, często zleca się u osób z zaburzeniami równowagi. Wskazaniem do wykonania takiego badania są też kłopoty ze wzrokiem, w tym między innymi oczopląs, czyli rytmiczne, mimowolne ruchy gałek ocznych. Jedną z przyczyn tych dolegliwości może być właśnie uszkodzenie błędnika.

Próba kaloryczna z zimną wodą

Próba kaloryczna polega na wlewaniu do przewodu słuchowego bodźców termicznych o różnej temperaturze w celu podrażnienia błędnika. Pacjentowi podawana jest przez specjalną rurkę na przemian woda zimna (o temperaturze 30 stopni Celsjusza, czyli poniżej temperatury ciała człowieka) oraz ciepła (o temperaturze 40 stopni Celsjusza, a więc wyższa od temperatury ciała). Taki dobór temperatur podawanej cieczy wywołuje szok termiczny, a zaraz po nim u badanego pojawia się oczopląs, czyli mimowolne drgania gałki ocznej.

Próba kaloryczna błędnika

Podczas drażnienia błędnika i wywoływania oczopląsu mogą pojawić się skutki uboczne. Pacjent może odczuwać:

W trakcie próby kalorycznej chory może też wymiotować. W związku z tym, że w ramach badania do uszu pacjenta wlewa się wodę (ciepłą i zimną), próba kaloryczna nie może być przeprowadzana u pacjentów ze stanem zapalnym ucha (zewnętrznego i środkowego). W takim przypadku wynik badania może zostać zniekształcony.

Próba kaloryczna - śmierć mózgu

Próba kaloryczna jest jednym z wielu badań, na podstawie których można stwierdzić śmierć mózgu człowieka. Zgodnie z wytycznymi ministerstwa zdrowia, aby stwierdzić zgon, ordynator oddziału czy szpitala lub upoważniony przez niego specjalista musi zbadać i potwierdzić brak odruchów pionowych gałek ocznych przy wlewaniu do ucha zimnej wody.

Przy tej procedurze sprawdza się też nieobecność innych odruchów pniowych, między innymi reakcję źrenic na światło. O śmierci mózgu świadczy fakt, iż przy oświetleniu oka źrenica nie zwęża się. Weryfikowany jest też spontaniczny ruch gałek ocznych oraz czy rogówki powieki zamykają się, gdy są dotykane.

Próba kaloryczna – badanie

Błędnik to część ucha wewnętrznego, który odpowiedzialny jest nie tylko za słuch, ale też za zdolność do utrzymywania równowagi. Jeśli dojdzie do jego uszkodzenia, pacjent może mieć poważne problemy z samodzielnym poruszaniem się. Próbę kaloryczną wykuje się również u pacjentów cierpiących na zawroty głowy, które najczęściej pojawiają się przy wstawaniu i schylaniu. Lekarz może zlecić badanie osobom z uporczywymi szumami usznymi, nudnościami i wymiotami.

Aby wykonać próbę kaloryczną błędnika należy mieć skierowanie od lekarza, ale nie jest ona refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Badanie tego typu to koszt od około 100 do 250 złotych.

Czytaj też: Otoskleroza

Przygotowanie do próby kalorycznej nie wymaga od pacjenta wiele. Przed poddaniem się badaniu videonystagmografii lub elektronystagmografii, elementem których jest próba kaloryczna, pacjent nie może jeść. Badanie musi być wykonane na czczo.

Oceń artykuł

(liczba ocen 19)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA