Biotyna (witamina H) - właściwości, działanie, występowanie, dawkowanie

Biotyna nazywana jest witaminą piękności, bo to dzięki niej nasze włosy, paznokcie i skóra są w dobrej kondycji. Jej właściwości są jednak dużo szersze, bo wspomaga również pracę tarczycy i trzustki, układ immunologiczny i jest niezbędna w przemianie materii. Dlatego warto sprawdzić, w jakich produktach jest najwięcej witaminy H.

Wynaleziona w latach 20. XIX wieku biotyna, zwana witaminą H lub witamina B7, nie jest wcale witaminą, ale kwasem organicznym syntetyzowanym przez bakterie jelitowe, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu.  Zawiera siarkę, dlatego zapewnienia nam także atrakcyjny wygląd poprawiając kondycję włosów, skóry i paznokci. I właśnie te właściwości sprawiają, że często sięgamy po suplementy zawierające witaminę H (najczęściej kupujemy biotynę na włosy i biotynę na paznokcie). Wybierając suplementy z biotyną trzeba jednak pamiętać, że powinny one zawierać jednocześnie inne witaminy z grupy B, mangan oraz magnez, które gwarantują większą skuteczność preparatu.

Biotyna - właściwości

Działanie biotyny w organizmie jest bardzo szerokie, wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, immunologicznego, jest niezbędna do prawidłowej przemiany materii, dba o prawidłową przemianę aminokwasów i cukrów, obniża poziom glukozy we krwi, dlatego jest ważna między innymi dla cukrzyków. Zapewnia dobre samopoczucie i ma wpływ na odczuwanie bólu.  Oprócz tego wspomaga:

  • syntezę kwasów tłuszczowych 
  • funkcjonowanie tarczycy
  • krzepnięcie krwi

Dzięki odpowiedniemu stężeniu biotyny włosy nie wypadają, nie siwieją przedwcześnie, a paznokcie są mocne i nie rozdwajają się.

Trwają też badania nad wykorzystaniem witaminy H w leczeniu chorych na stwardnienie rozsiane. Medyczne czasopismo Medscape opublikowało jakiś czas temu wyniki badań, jakie przeprowadzono na 154 chorych z SM. W okresie od 9 do 36 miesięcy otrzymywali oni duże dawki biotyny (300 mg stężonego preparatu) i okazało się, że u pacjentów poprawił się stan niepełnosprawności.

Niedobór biotyny

Bardzo trudno o niedobór biotyny u kogoś, kto stosuje zróżnicowaną dietę. Jej braki, choć bardzo rzadkie zazwyczaj wiążą się z chorobami i mogą wystąpić przy:

  • żywieniu jelitowym i dializowaniu
  • chorobie alkoholowej, z którą łączy się zespół złego wchłaniania
  • złuszczającym zapalenie skóry, tzw. chorobie Leinera
  • zespole nagłej śmierci niemowląt
  • monotonnej diecie, zwłaszcza bogatej w surowe jajka (w surowych jajach występuje awidyna, która blokuje wchłanianie biotyny)
  • oporności na insulinę
  • zażywaniu niektórych antybiotyków
  • zażywaniu leków przeciwdrgawkowych
  • nadużywaniu hormonów steroidowych

Po czym poznać niedobór biotyny? Niepokój powinny wzbudzić problemy ze skórą (różne stany zapalne skóry, zmiany łojotokowe, łuszczyca, liszaj płaski), zapalenie spojówek, wypadanie włosów. Wypadać mogą także brwi i rzęsy. Niedobór biotyny odpowiada również za przedwczesne siwienie włosów i rozdwajanie się paznokci.

Do tego pojawiają się zmiany nastroju, senność, depresja, czasem mogą wystąpić omamy, a u dzieci mogą pojawić się opóźnienia w rozwoju. Niedobory mogą powodować także brak apetytu, wymioty i biegunkę. Szczególnie groźne są niedobory biotyny w trakcie ciąży, ponieważ mogą one spowodować wady rozwojowe płodu.

Witamina H występowanie

W jakich produktach jest biotyna? Cennym jej źródłem jest wiele produktów pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Znajdziemy ją m.in. w:

  • melasie
  • drożdżach
  • żółtku jaj (gotowanym)
  • sardynkach, łososiu
  • wątrobie
  • szpinaku
  • marchwi
  • pomidorach
  • owocach (bananach, arbuzach, melonach, grejpfrutach, brzoskwiniach, winogronach)
  • orzechach
  • migdałach
  • brązowym ryżu
  • mące sojowej
  • mące pełnoziarnistej

Biotyna dzienne zapotrzebowanie

Nie ma rygorystycznych zaleceń, które wskazywałby, ile biotyny powinien przyjmować zdrowy człowiek. Amerykańskie normy zalecają, żeby dobowa dawka dla dorosłego człowieka mieściła się w granicach 30-100 mikrogramów. U pacjentów z niedoborami tej witaminy, także u ciężarnych stosuje się dawkę nawet do 1 mg biotyny. W związku z tym, że nie stwierdzono jeszcze toksyczności biotyny, za dawkę bezpieczną dla człowiek przyjmuje się nawet 200 mg dziennie. Przedawkowanie biotyny jest mało prawdopodobne, bo biotyna jest witaminą rozpuszczalną w wodzie i jej nadmiar jest usuwany z organizmu wraz z moczem.

Czytaj też: