Witaminy

Po co nam witaminy? Co powoduje niedobór witaminy D? Czy możliwe jest przedawkowanie witaminy C? Czym różnią się witaminy dla kobiet i witaminy dla mężczyzn? Na wszystkie te pytania odnajdziesz odpowiedzi w dziale Witaminy. Ponadto dowiesz się jaką rolę odgrywają witaminy w organizmie i które z nich są niezbędne są u dzieci oraz kobiet w ciąży.

Jaką rolę spełniają witaminy? Poznaj skutki niedoborów i przedawkowania witamin  

Witaminy to związki organiczne niezbędne do życia dla każdego człowieka. Mają różnorodny skład i funkcje. Najczęściej dostarczane są wraz z pożywieniem lub w postaci suplementów. Zarówno ich niedobór (hipowitaminoza), jak i nadmiar (hiperwitaminoza) są niebezpieczne dla zdrowia.

Witaminy – rodzaje

Witaminy ze względu na rozpuszczalność dzielną się na:

  • Witaminy rozpuszczalne w wodzie (B i C)
  • Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K)

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach łatwo przedawkować. Ich wchłanianie jest uzależnione od ilość tłuszczu w pożywieniu. Natomiast witaminy rozpuszczalne w wodzie jeśli jest ich za duża ilość w organizmie wydalane są wraz z moczem, dlatego trudno je przedawkować.

Witaminy – rola w organizmie

Każda z witamin odgrywa znaczącą rolę w funkcjonowaniu organizmu. Ich nadmiar oraz niedobór niesie za sobą poważne konsekwencje. Jakie zatem funkcje pełną poszczególne witaminy?

  • Witamina A – występuje w postaci retinolu pochodzenia zwierzęcego oraz beta-karotenu pochodzenia roślinnego. Witamina A obniża poziom złego cholesterolu, zapobiega chorobom serca i wspomaga pracę wzroku. Niedobór witaminy A skutkuje problemami ze wzrokiem oraz słabymi paznokciami i włosami. Źródło witaminy A to przede wszystkim ryby morskie, dynia, marchew i jarmuż.
  • Witamina D – wytwarza na jest dzięki działaniom promieni słonecznych. Odpowiada za odpowiednią mineralizację kości.  Niedobór witaminy D prowadzi do krzywicy dziecięcej oraz osteoporozy. Źródłem witaminy D są oleje roślinne, żółtko jaj, ryby morskie oraz pełne mleko.
  • Witamina E – nazywana jest witaminą młodości, ponieważ jako silny przeciwutleniacz zapobiega starzeniu się skóry. Chroni serce i obniża poziom cukru we krwi, przyśpiesza gojenie i opóźnia rozwój zaćmy. Niedobór witaminy E może skutkować osłabieniem mięśni i szybszym starzeniem się. Źródłem witaminy E są kasze, oleje roślinne i soja.
  • Witamina K – odpowiedzialna jest za krzepliwość krwi i szybsze gojenie ran. Niedobór witaminy K skutkuje krwotokami. Źródło witaminy K to warzywa liściaste i pomidory.
  • Witamina B – witaminy z grupy B odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Wpływają na prawidłowy wzrost, rozwój intelektualny i równowagę psychiczną. Wyróżnia się witaminy: B1, B2, B3, B5, B6. B7, B9 i B12. Każda z nich pełni samodzielną funkcję. Źródłem witamin z grupy B są płatki owsiane, pełnoziarniste pieczywo oraz ryby.
  • Witamina C – ma właściwości wzmacniające odporność i przyśpieszające gojenie ran. Chroni przed nowotworami i łagodzi alergie. Niedobór witaminy C powoduje brak apetytu, łamliwość kości oraz obniżenie odporności. Źródłem witaminy C są cytrusy, czarna porzeczka i cebula.

Witaminy dla dzieci

Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie w okresie rozwoju. Dlatego też dieta dzieci powinna być bogata w:

  • Witaminę A – wzmacnia kości, zęby i wzrok.
  • Witaminę B – wpływa na poprawne działanie układu nerwowego, prawidłowy wzrost.
  • Witaminę C – poprawia odporność, wzmacnia kości, pozytywnie wpływa na stan dziąseł i zębów.
  • Witaminę D – wzmacnia kości zapobiegając krzywicy i osteoporozie.
  • Witaminę  E – wspomaga walkę z drobnoustrojami, a także przyśpiesza gojenie ran.
  • Witaminę K – dba o prawidłowy rozwój układu krwionośnego.

Jeśli witaminy nie są dostatecznie wchłaniane z pożywieniem można wprowadzić suplementację. Należy jednak wcześniej skonsultować to z lekarzem.

Witaminy dla kobiet

Kobiety, które chcą cieszyć młodą i promienną skórą powinny dostarczać do organizmu następujące witaminy:

  • Witamina A
  • Witamina C
  • Witamina E

Każda z nich jest silnym przeciwutleniaczem i wspomaga walkę z wolnymi rodnikami. To właśnie wolne rodniki są sprawcami szybszego starzenia się skóry. Ponadto zapobiegają chorobom układu krążenia – obniżają poziom złego cholesterolu oraz pozytywnie wpływają na odporność.

Witaminy dla kobiet w ciąży

Ciąża to szczególny okres, w którym przyszła mama musi dbać nie tylko o siebie, ale także o zdrowie nienarodzonego dziecka. Dlatego też powinna prowadzić zdrowy tryb życia, stosując dietę bogatą w witaminy i minerały:

  • Witamina B9 (kwas foliowy) – zmniejsza ryzyko wystąpienia wad rozwojowych dziecka.
  • Witamina B6 – niweluje poranne mdłości.
  • Witamina A – wzmacnia odporność i szkliwo nazębne.
  • Witamina C – poprawia odporność i wpływa na prawidłowy rozwój układu nerwowego dziecka.
  • Witamina D – zapobiega występowaniu cukrzycy w ciąży, stanu przedrzucawkowego i rzucawki, a także niweluje ryzyko urodzenia się dziecka z nieprawidłowościami układu kostnego.
  • Witamina E – wzmacnia naczynia krwionośne i poprawia odporność.

W przypadku kobiet w ciąży każda suplementacja powinna być pod kontrolą lekarza, aby nie dopuścić do hiperwitaminozy, która może mieć szkodliwy wpływ na płód.

Czytaj też: Witaminy w ciąży i przed ciążą - A, C, D czy E? Zobacz, jakie brać

Witaminy dla mężczyzn

Zapotrzebowanie na witaminy różni się ze względu na płeć. Dlatego też mężczyźni powinni stosować dietę i suplementacje specjalnie dla nich przeznaczoną. Jakie witaminy dla mężczyzn są niezbędne?

  • Witaminy z grupy B – pomagają zwalczyć stres i ogólne zmęczenie
  • Witamina C -  wspomagają odporność, a także pozytywnie wpływają na płodność poprzez zwiększenie ruchliwości plemników
  • Witamina A – pozwala dłużej cieszyć się młodością i obniża cholesterol
  • Witamina K – usprawnia krążenie krwi

Zapotrzebowanie na witaminy i minerały różni się ze względu na wykonywana pracę, ilość aktywności fizycznej, a także spożywanie alkoholu. Należy pamiętać, ze napoje alkoholowe wypłukują z organizmu ważne substancje, które należy uzupełniać aby nie dopuścić do niedoborów.