Jakie mogą być przyczyny bólu nóg u dziecka?

Ból nóg u dziecka może mieć rozmaite przyczyny, począwszy od urazów, poprzez infekcje wirusowe, na chorobach autoimmunologicznych kończąc. Sprawdź, jakie symptomy mogą świadczyć o poważnej chorobie.
Lekarz bada nogi dziecku
źródło:123RF
  • Ból nóg u dziecka to objaw nieswoisty, który występuje w różnych jednostkach chorobowych i nie przesądza o rozpoznaniu
  • Wśród przyczyn dolegliwości bólowych ze strony kończyn wymienia się urazy, przeciążenia, infekcje wirusowe, stany zapalne oraz choroby autoimmunologiczne.
  • Ból nóg u dzieci może być ponadto idiopatyczny, czyli niezwiązany z żadną jednostką chorobową.
SPRAWDŹ TEŻ: Ból nóg - łydek, ud i palców - przyczyny i leczenie
Spis treści

Jak objawia się ból nóg u dziecka i jakie ma przyczyny? 

Ból nóg u dziecka zaliczany jest do objawów nieswoistych, czyli występujących w różnych jednostkach chorobowych i nie przesądzających o rozpoznaniu. Bóle nóg w populacji dziecięcej mogą mieć rozmaite przyczyny, wśród których wymienić można:

  • urazy, 
  • przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego,
  • infekcje przebiegające z bólami kończyn (np. grypa, odra),
  • zapalenie kości,
  • choroby zapalne stawów,
  • zespół nadmiernej ruchomości stawów (ZNRS),
  • fibromialgię
  • choroby nowotworowe (białaczka, nowotwory kości),
  • choroby tkanki łącznej. 

Postawienie diagnozy jedynie na postawie tego, że dziecko uskarża się na ból nóg, jest niemal niemożliwe. Warto pamiętać, że dolegliwości bólowe kończyn dolnych u dzieci mogą się różnie manifestować. Ponadto dziecko, w zależności od wieku oraz posiadanych umiejętności, może różnie opisywać odczuwane objawy. 

Bóle wzrostowe nóg u dzieci 

W ostatnim czasie powstało wiele publikacji dotyczących bólów wzrostowych nóg u dzieci. Co ciekawe, termin „bólu wzrostowego” ukuto już w XIX wieku. Jednakże z uwagi na to, że określenie ani nie przesądzało o istnieniu choroby, ani jej nie uszczegółowiało, jeszcze w XX wieku wyszło z użycia. W XXI wieku medycy zaczęli przyglądać mu się na nowo, co zaowocowało licznymi badaniami oraz publikacjami. 

Co bardzo istotne, mimo nazewnictwa, ból wzrostowe nie mają związku z procesem wzrastania. Ich patomechanizm pozostaje nieznany, dlatego są zamiennie nazywane „idiopatycznymi bólami kończyn u dzieci” lub „bólami kończyn o niewyjaśnionej etiologii”.  

Niekiedy wskazuje się na pewne czynniki predysponujące do rozwoju choroby, jak mniejsza gęstość kości czy drobne nieprawidłowości anatomiczne, niemniej wciąż pozostaje to kwestią sporną. 

Zgodnie z danymi przytoczonymi przez Ewę Tuszkiewicz-Misztal i Marcin Misztala w „Przeglądzie Reumatologicznym”, bóle wzrostowe kończyn mogą dotyczyć od 3 do nawet 37 proc. dzieci, głównie między 4. a 6. rokiem życia. Autorzy podkreślają jednak, że aby zdiagnozować je u dziecka, muszą być spełnione w sposób niebudzący najmniejszej wątpliwości następujące kryteria:

  • wyniki badań fizykalnych, laboratoryjnych oraz RTG są prawidłowe,
  • u dziecka nie występują żadne zaburzenia chodu,
  • masaż nóg prowadzi do doraźnego zmniejszenia dolegliwości,
  • dolegliwości bólowe trwają do godziny i najczęściej pojawiają się w godzinach wieczornych,
  • ból ma charakter obustronny, najczęściej lokalizuje się na przedniej powierzchni piszczeli, w łydkach i dołach podkolanowych,
  • ból występuje okresowo (zwykle 6-24 razy na miesiąc).

Ból nóg u dziecka w nocy        

Warto podkreślić, że cechą charakterystyczną opisanych wyżej bólów wzrostowych jest pora występowania dolegliwości. Zarówno w pierwszych wzmiankach na temat tej jednostki chorobowej, pochodzących z XIX wieku, jak i u współczesnych autorów można znaleźć informacje o wieczornych lub nocnych bólach nóg u dzieci o niejasnej etiologii. 

Należy jednak zaznaczyć, że ból nóg u dziecka w nocy może także mieć związek z zespołem młodzieńczej fibromialgii. Jednostka chorobowa charakteryzuje się występowaniem dolegliwości bólowych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, którym towarzyszy zmęczenie oraz zaburzenia snu. Fibromialgia może być pierwotna (wrodzona) lub wtórna (związana z chorobami autoimmunologicznymi lub endokrynologicznymi). Szacuje się, że na tę jednostkę chorobową może cierpieć 1,2–6,2 proc. dzieci w wieku rozwojowym. Szczyt zachorowań przypada na 13-15 rok życia.

Etiologia choroby nie jest znana, ale wśród najczęściej zgłaszanych hipotez pojawiają się zaburzenia przewodnictwa w synapsach serotoninergicznych. 

Ból nóg u dziecka 2-letniego 

Co istotne, bóle wzrostowe u 2-latka występują bardzo rzadko. Najczęściej choroba zaczyna się manifestować w 3. roku życia. W związku z tym ból nóg u dziecka 2-letniego wskazuje na inną jednostkę chorobową. U tak małych dzieci może mieć związek z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów (MIZS) – chorobą autoimmunologiczną o nieznanej etiologii, polegającą na tym, że układ odpornościowy zaczyna zwalczać komórki znajdujące się w stawach. 

MIZS jest chorobą przewlekłą. Szacuje się, że dotyka od 2 do 20 dzieci na 100 000. Najczęściej ujawnia się u dzieci między 1. a 5. rokiem życia. Wśród objawów, poza bólem kończyn, wymienia się także obrzęk stawów, zmniejszoną aktywność fizyczną. Mogą także pojawić się symptomy przypominające grypę. 

Ból nóg u dziecka po infekcji 

Ból nóg u dziecka nie musi oznaczać poważnej choroby. Dolegliwości bólowe ze strony kończyn pojawiają się często w przebiegu infekcji wirusowych. Przykładowo, bóle mięśniowo-stawowe są typowym objawem grypy. Co ciekawe, w czasie sezonu grypowego w 2016 roku media obiegła informacja o nietypowym symptomie grypy w populacji dziecięcej – mianowicie o silnych bólach łydek, które uniemożliwiały dzieciom chodzenie. Wówczas wiele maluchów w wieku przedszkolnych i wczesnoszkolnym trafiło do szpitala, jednakże nie wymagały specjalistycznego leczenia. Dolegliwości bólowe w większości przypadków ustępowały wraz z infekcją, aczkolwiek u niektórych dzieci ból nóg utrzymywał się jeszcze przez jakiś czas po ustąpieniu infekcji

Czytaj również

Bibliografia

  • Ewa Tuszkiewicz-Misztal, Marcin Misztal, Bóle wzrostowe u dzieci?, „Przegląd Reumatologiczny” 2009, nr 2 (26), s. 3.
  • https://www.mp.pl/pacjent/objawy/138976,bol-konczyn [dostęp 03.09.2021 r.]
  • https://www.mp.pl/podrecznik/pediatria/chapter/B42.87.9.2. [dostęp 03.09.2021 r.]
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Młodzieńcze_idiopatyczne_zapalenie_stawów#Objawy [dostęp 03.09.2021 r.]
  • https://tvn24.pl/wroclaw/dzieci-na-kilka-dni-traca-wladze-w-nogach-stary-wirus-w-nowej-odslonie-ra631049 [dostęp 03.09.2021 r.]
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Pytanie: Co robisz, aby pozbyć się kaszlu?

  Przyjmuję naturalny syrop

  Sięgam po środki dostępne w aptekach

  Wykonuję inhalację

  Dbam o nawilżenie powietrza

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Czy można zajść w ciążę podczas okresu - czy to możliwe?
Przeczytaj artykuł
Dziecko autystyczne - jak rozpoznać? Historia Mateusza
Podobne artykuły
Dziecko autystyczne - jak rozpoznać? Historia Mateusza
Ból ucha u dziecka - bez gorączki, przy katarze. Jak pomóc?
Zespół Aspergera - objawy, diagnoza, przyczyny i leczenie
Gorączka przy ząbkowaniu - ile trwa i jaka temperatura?
Zapalenie napletka u dziecka - domowe sposoby i leczenie

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Recenzja szczoteczki magnetycznej Oral-B iO Series 9
Syrop z cebuli - właściwości. Jak zrobić syrop z cebuli?
Jak doprowadzić kobietę do orgazmu? - techniki, porady
Cytologia - co to za badanie i kiedy je robić?
Opryszczka u dzieci – jakie leki? Czym smarować?

Reklama