Narośl na skórze - rodzaje, kształty i kolory. Jak usunąć?

Narośl na skórze zawsze powinna być powodem do zaniepokojenia. Tego typu wykwit może zarówno być niegroźnym włókniakiem, jak też stanowić objaw śmiercionośnego czerniaka. Zobacz, jak rozpoznać narośla na ciele i dlaczego nie wolno ich usuwać na własną rękę.
Kobieta z naroślami na skórze twarzy
źródło:123RF

Spis treści

Czym jest narośl na skórze?

Narośl na skórze może objawem dziesiątek różnego rodzaju schorzeń i zaburzeń: nowotworowych, wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, autoimmunologicznych i innych. Wymienić w tym kontekście można między innymi:

  • Włókniaki twarde i miękkie
  • Czerniak, rak podstawnokomórkowy i inne nowotwory skóry
  • Brodawki łojotokowe
  • Brodawki stanowiące objaw zakażenia wirusem HPV
  • Choroby zapalne, takie jak łuszczyca, liszaj płaski, liszajec, czyraczność

Tego typu narośla na skórze człowieka różnią się znacznie pod względem etiologii, patogenezy oraz rokowań. Część z nich, jak choćby włókniaki, jest zupełnie niegroźna, inne (czerniak) są potencjalnie śmiertelne.

Twarda narośl na skórze

Twarda narośl na skórze, będąca niewielkich rozmiarów (kilka milimetrów) guzkiem o względnie regularnym kształcie, z dużą dozą prawdopodobieństwa może zostać zdiagnozowana jako włókniak (łac.: fibroma). Jest to niegroźna, niezłośliwiejąca zmiana nowotworowa. W postaci twardej charakteryzuje się zerową niemal podatnością na ucisk – nie zmienia kształtu ani nie chowa się w skórze. Występuje najczęściej na rękach i nogach. Może być delikatnie zaczerwieniona. Najczęściej jest nabyta - powstaje na skutek infekcji i urazów. Należy pamiętać, że oprócz włókniaków twardych, wyróżnia się też miękkie. Mają one nieregularny, kalafiorowaty, nitkowaty lub workowaty kształt. Dają się uciskać. Często pojawiają się w większych skupiskach, między innymi na szyi, powiekach, pod pachami i w pachwinach. Mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty, a do głównych czynników etiologicznych należą:

  • otyłość
  • insulinoodporność
  • zespół metaboliczny

Reklama

Czerwona narośl na skórze

Czerwona narośl na skórzemoże świadczyć o rozwoju raka podstawnokomórkowego (BCC od ang. basal cell carcinoma). Jest to najczęściej spotykana postać nowotworu skóry (około 70-80 proc. przypadków), występująca zwłaszcza u mężczyzn po 30. roku życia. BCC rozwija się z niezróżnicowanych do końca keratynocytów, czyli komórek naskórka. Do głównych jego przyczyn należą:

  • Genetyczne predyspozycje do kancerogenezy
  • Promieniowanie UV emitowane przez słońce

Czynnikami dodatkowo sprzyjającymi chorobie są infekcje wywoływane przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), promieniowanie jonizujące oraz dieta wysokotłuszczowa. Rak podstawnokomórkowy ma kilka postaci, wśród których można wymienić guzkową, płaską, pierwotnie wrzodziejącą i twardzinopodobną. Zmiany najczęściej pojawiając się na twarzy, spotykane są też na szyi, ramionach, plecach. Nowotwór ten określany jest jako miejscowo złośliwiejący. Występujące w jego przebiegu wykwity mają tendencję do zwiększania swojego zasięgu na skórze, ale rzadko dają przerzuty do organów wewnętrznych. Dzięki temu choroba charakteryzuje się stosunkowo niską śmiertelnością. 

Pamiętać należy, że czerwona narośl na skórze może być manifestacją zupełnie innych chorób, bynajmniej nie nowotworowych. Jeśli czerwone guzki mają świecącą powierzchnię i pokryte są jasnoszarymi łuskami, objawy te wskazują na rozwój łuszczycy, czyli przewlekłej choroby układowej o charakterze zapalnym. Czerwone guzki typowe są też dla groźnej choroby skóry, jaką jest liszaj płaski.

Czarna narośl na skórze

Czarna narośl na skórze powinna stanowić szczególny powód do zaniepokojenia. Tak właśnie objawia się rak czerniak– jeden z najczęściej występujących i zdecydowanie najbardziej złośliwy z nowotworów skóry. Do głównych przyczyn jego powstawania należą:

  • Nadmierna ekspozycja na słońce, przy zwiększonej podatności na działanie promieni ultrafioletowych
  • Obecność znamion barwnikowych na skórze
  • Obniżona odporność
  • Predyspozycje genetyczne

Dodatkowymi czynnikami sprzyjającymi rozwojowi choroby są: jasna karnacja, niebieski kolor oczu, rude włosy, piegi, zmiany hormonalne (np. w czasie ciąży). Co niezwykle istotne, tego typu zmiana nowotworowa może się ujawnić po nawet 15-20 latach od wystąpienia czynnika kancerogennego, a więc np. oparzenia słonecznego. W pierwszej fazie czerniak objawia się w postaci czarnych lub brązowych narośli na skórze. Później wrasta pod  powierzchnię skóry, tworząc twarde guzki. Z czasem powiększa swoją objętość, na zewnątrz zaś zmiana może zacząć wrzodzieć i krwawić. Na koniec dochodzi do przerzutów. Objęte nimi mogą być między innymi:

  • Węzły chłonne
  • Mózg
  • Płuca

Rokowania w przypadku czerniaka są zależne od stadium, w jakim zostanie wykryty. Średnia śmiertelność z powodu tego nowotworu wynosi w Polsce około 20 procent.  

Biała narośl na skórze

Bladoróżowa, cielista lub biała narośl na skórze często okazuje się brodawką, będącą konsekwencją zakażenia jednym z kilkudziesięciu typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV - Human papillomavirus). Wyróżnia się kilka odmian brodawek, różniących się miejscem występowania na ciele oraz kształtem. Wymienić wśród nich można:

  • Brodawki stóp, w tym:
    • Myrmecje – twarde, głęboko zakorzenione, o nieregularnym kształcie. Są bolesne. Występują pojedynczo, wiążą się z lokalnym odczynem zapalnym. Z czasem czernieją.
    • Brodawki mozaikowe – białe, bardziej miękkie, zlokalizowane na powierzchni skóry, występujące w większych skupiskach. 
  • Brodawki zwykle – występują na dłoniach. Mają neutralny, cielisty kolor, dość regularny, owalny kształt, ale bardzo szorstką powierzchnię. 

Oprócz tego wyróżnia się jeszcze brodawki płaskie, w odróżnieniu jednak od wyżej wymienionych są one jednak koloru brązowego. Brodawki same w sobie nie są niebezpieczne, szacuje się, że w ciągu życia przynajmniej jedną tego typu infekcję przechodzi około 60 procent populacji. Istnieje jednak niebezpieczeństwo błędnej diagnozy i nieprawidłowego różnicowania np. z czerniakiem lub rakiem podstawnokomórkowym. Poza tym zakażenie wirusem HPV sprzyja rozwojowi nowotworów.

Kalafiorowata narośl na skórze

Nieregularna kalafiorowata narośl na skórze, gdzie większa ilość grudek zbija się w jedną całość, to prawdopodobnie kłykciny kończyste (Condylomata acuminat). Zwłaszcza, jeśli zmiana ulokowana jest w takim miejscu, jak:

  • Wargi sromowe, pochwa
  • Moszna, napletek, trzon prącia
  • Okolice odbytu

Kłykciny kończyste również są wywoływane wirusem brodawczaka ludzkiego, a do zakażenia dochodzi w trakcie kontaktów seksualnych (stąd zwyczajowa nawa – brodawki płciowe lub weneryczne). Choroba często ma przebieg łagodny, ograniczony do zmian skórnych i lekkiego świądu. Niekiedy jednak swędzenie może być dojmujące, a z odbytu dobywać może się krew, co ma związek z uszkodzeniem śluzówki.  

Jak usunąć narośl na skórze domowym sposobem

Wielu pacjentów pyta, jak usunąć narośl na skórze domowym sposobem. Odpowiedź na tak zadane pytanie jest klarowna – żadnych tego typu zmian nie wolno usuwać na własną rękę. Nawet jeśli zmiana skórna finalnie okaże się niegroźna, musi zostać zbadana i poddana ocenie lekarza. Niezbędne może się okazać pobranie wycinka do histopatologii w celu potwierdzenia lub wykluczenia zmian nowotworowych oraz określenia stopnia ich ewentualnej złośliwości. Samodzielne usunięcie jakiejkolwiek narośli na ciele skutkować może pogorszeniem stanu zdrowia oraz zaniechaniem profesjonalnego leczenia, czego efekty potencjalnie są nawet śmiertelne.

Jak usunąć narośl na skórze zabiegowo lub farmakologicznie

Usuwanie narośli wykonuje się różnymi metodami, w zależności od charakteru występujących na skórze zmian. Zlecane ścieżki postępowania, to:

  • Czerniak: resekcja chirurgiczna plus chemoterapia lub radioterapia
  • Rak podstawnokomórkowy: zabieg chirurgiczny, krioterapia, laseroterapia, terapia fotodynamiczna, łyżeczkowanie, radioterapia
  • Włókniak: usunięcie chirurgiczne, laseroterapia, elektrokoagulacja lub pozostawienie zmiany nietkniętą.
  • Brodawki na stopach i dłoniach: 15-procentowy kwas salicylowy, imikwimod, 5-fluorouracyl, ewentualnie – laseroterapia, elektrokoagulacja, zamrażanie, łyżeczkowanie
  • Kłykciny kończyste:  leki cytostatyczne (metotreksat, 5-fluorouracyl) , antywirusowy interferon alfa, a w razie nieskuteczności – zabieg chirurgicznego wycięcia, elektrokoagulacja, wypalenie kwasem trójchlorooctowym.  

Czytaj też:

Bibliografia

  • Agnieszka Owczarczyk-Saczonek, Waldemar Placek, Włókniaki skóry jako objaw zaburzeń metabolicznych, Przegl Dermatol 2016, 103
  • Rafał Pabiańczyk, Kazimierz Cieślik, Tomasz Tuleja, Metody leczenia raka podstawnokomórkowego skóry, Chirurgia Polska 2011, 13
  • Ashton R., Leppard B., Diagnostyka różnicowa w dermatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009
  • Gołucki Z., Łańcucki J., Farmakoterapia chorób skóry. Leki zewnętrzne, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1993
  • Jabłońska S., Majewski S., Raki skóry, w: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->