Brodawki wirusowe - na twarzy, szyi, stopach. Lek i usuwanie

Brodawki wirusowe są skórną manifestacją zakażenia wywołanego wirusem HPV. Jak wygląda brodawka wirusowa na stopie, a także na dłoni, twarzy i szyi? Czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje wykwitów? Na czym polega ich leczenie?

Spis treści

Brodawki wirusowe

Brodawki wirusowe są grudkowatymi zmianami skórnymi, wywołanymi przez wirus brodawczaka ludzkiego, znany szerzej jako HPV (łac.: Human papillomavirus). Najczęściej występują na stopach, dłoniach, palcach rąk, szyi i twarzy. Problem ten jest niemal powszechny. Szacuje się, że w ciągu całego cyklu życia zakażenie HPV przechodzi mniej więcej 50-60 procent populacji. 

Wiele osób nie odczuwa z tego powodu żadnych dolegliwości – wirus skutecznie bowiem jest neutralizowany przez sprawny system odpornościowy. U znacznej jednak części zakażonych dochodzi do rozwoju procesów chorobowych różnego typu, z których niektóre są niegroźne, inne zaś stanowią śmiertelne niebezpieczeństwo. 

Wymienić w tym kontekście można przede wszystkim: 

  • brodawki wirusowe,
  • kłykciny kończyste,
  • nowotwory złośliwe, w tym rak szyjki macicy, sromu, pochwy, prącia, odbytu oraz gardła i krtani.

Jeżeli chodzi o brodawki wirusowe, wyróżnić można kilka podstawowych postaci tego typu wykwitów skórnych, występujących w różnych lokalizacjach, mających odmienny charakter i wygląd, a także wywoływanych przez inne typy wirusa. 

Należą do nich:

  • brodawki stóp – mozaikowe lub tzw. myrmecia,
  • brodawki zwykłe (kurzajki), najczęściej zlokalizowane na dłoniach,
  • brodawki płaskie, pojawiające się zwłaszcza na twarzy i szyi.

Jak powstaje brodawka wirusowa?

Powodujący występowanie brodawek wirus HPV jest patogenem niejednorodnym. Jak dotąd wyodrębniono ponad 100 jego typów, które podzielone zostały na grupy, w tym między innymi alfa, beta i gamma. 

Wirus HPV przenosi się z człowieka na człowieka w jeden z trzech potencjalnie możliwych sposobów:

  • poprzez kontakt z zakażonym złuszczonym naskórkiem nosiciela,
  • wczasie kontaktów seksualnych,
  • wczasie porodu, z matki na dziecko.

Brodawka wirusowa jest efektem zakażenia wirusem HPV typu 1 lub 2, a także 3, 4, 7, 10, 27 oraz 28 (natomiast kancerogenne są odmiany 16 i 18). W praktyce do zakażeń dochodzi najczęściej na basenach, w salach gimnastycznych, w środkach masowej komunikacji, w szkołach i przedszkolach – wszędzie tam, gdzie nieosłonięta skóra ma kontakt z powierzchniami, na których mogą bytować drobnoustroje typu HPV. 

Bardzo łatwo jest się też zarazić poprzez uścisk dłoni oraz w czasie aktywności seksualnej, za sprawą styczności z narządami płciowymi oraz odbytem osoby będącej nosicielem wirusa.

Brodawka wirusowa na stopie

Brodawka wirusowa na stopie jest doświadczeniem niemal powszechnym u osób, które chodzą boso w miejscach publicznych, takich jak basen, sauna czy sportowa szatnia. W zależności od czynnika etiologicznego i charakteru zmian skórnych, wyróżnia się dwie podstawowe odmiany brodawek na stopach

  •  Myrmecia. Powodowane są przez wirus HPV 1. Mają średnicę kilku milimetrów, są twarde, wyraźnie wystające ponad powierzchnię skóry, ale też głęboko w niej zakorzenione. Towarzyszą im lokalne odczyny zapalne. Występują pojedynczo. Przy chodzeniu powodują ból. Ustępują na skutek leczenia lub samoistnie, na końcowym etapie przybierając barwę czarną. 
  • Brodawki mozaikowe. Efekt zakażenia wirusem HPV 2. Występują w większych grupach. Są mniejsze i słabiej wyczuwalne, niż myrmecia, nie sięgają też głęboko pod powierzchnię skóry i nie powodują stanów zapalnych. 

Kurzajki wirusowe na dłoniach

Występujące na dłoniach kurzajki wirusowe, to tak zwane brodawki zwykłe. Powodowane są przede wszystkim przez wirus HPV 2, z rzadka także 1, 4 oraz 7. Tego typu zmiany skórne mają do kilkunastu milimetrów średnicy, okrągły ale nie idealnie regularny kształt oraz szorstką, wręcz chropowatą powierzchnię. 

Są wypukłe, a ich kolor zazwyczaj jest neutralny, cielisty. Grudki mogą się pojawiać w większej ilości, z czasem zlewają się w większe powierzchnie. Nie towarzyszą im odczyny zapalne. Typowe lokalizacje, to wewnętrzna powierzchnia dłoni, a także okolice wału paznokciowego i przestrzeń pod płytką paznokciową. Tego typu brodawki wirusowe nie są bolesne, jednak mało estetyczne objawy mogą się utrzymywać przez kilka miesięcy, a nawet lat, powodując znaczny dyskomfort u pacjenta. 

Brodawki wirusowe na twarzy i na szyi

Brodawki wirusowe na twarzy i na szyi najczęściej są tzw. brodawkami płaskimi. Są to zmiany skórne wywoływane są przez wirus HPV 3, ewentualnie HPV 10, 27 lub 28. Od pozostałych różnią się tym, że mają silnie spłaszczoną powierzchnię oraz ciemny kolor, wyraźnie odznaczający się na powierzchni skóry. 

Przeważnie występują w większych grupach, rozsiane w liczbie kilku, kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu na znacznej powierzchni, nie tylko na twarzy i szyi, ale też dłoniach, przedramionach, ramionach, plecach. Mogą się utrzymywać latami, po czym znikają samoistnie i grupowo, chwilę wcześniej zmieniając barwę na wyraźnie czerwoną. Nie są groźne, ale należy je różnicować z podobnymi z wyglądu zmianami nowotworowymi. 

Lek na brodawki wirusowe

O ile nie istnieją leki (a jedynie szczepionki) na sam wirus HPV, o tyle możliwe jest skuteczne leczenie wywoływanych przez niego brodawek. Jeśli chodzi  środki farmakologiczne, najczęściej miejscowo stosuje się 15-procentowy kwas salicylowy, który powoduje usuwanie nadmiernie zrogowaciałego naskórka. 

W użyciu jest też imikwimod, lek będący tzw. modulatorem odpowiedzi immunologicznej, lokalnie wywołujący stan zapalny w celu likwidacji źródła zakażenia. Coraz częściej stosuje się też 5-fluorouracyl, będących fluorowaną pochodną pirymidyny o działaniu cytostatycznym. Jest to środek przeznaczony przede wszystkim do leczenia chorób nowotworowych, ale w ostatnich latach wykorzystywany także w dermatologii. 

Usuwanie brodawek wirusowych

Oprócz leczenia farmakologicznego, możliwe jest też usuwanie brodawek wirusowych w gabinecie zabiegowym. 

Dostępne są takie metody, jak:

  • zamrażanie płynnym azotem,
  • laser,
  • elektrokoagulacja,
  • łyżeczkowanie.

Procedury te wykonywane są ambulatoryjnie, bez konieczności hospitalizowania. Każdy z zabiegów przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, dlatego nie powinien być dla pacjenta bolesny, aczkolwiek dopuszczalny jest pewien „dyskomfort”. W przypadku zmian mnogich, zazwyczaj usuwa się zaledwie kilka z nich, zakładając że pozostałe ustąpią po zabiegu samoistnie.  

Czytaj też:

Bibliografia

  • Justyna Broniarczyk, Maria Magdalena Koczorowska,Julia Durzyńska, Alicja Warowicka, Anna Goździcka-Józefiak, Struktura i właściwości wirusa brodawczaka ludzkiego, Biotechnologia 3(90) 2010
  • S. Jabłońska., S. Majewski, Brodawki płaskie, w: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa, 2008
  • G. Rassner, Choroby wywołane przez wirusy brodawczaka (brodawki), w: Dermatologia. Podręcznik i atlas, Urban & Partner,Wrocław, 1994

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!