Niedobór wapnia – skąd się bierze i czym grozi? Jak go uzupełnić?

Niedobór wapnia (hipokalcemia) prowadzi do poważnych problemów neurologicznych, dermatologicznych, kardiologicznych. Zobacz, co ci grozi, gdy w organizmie brakuje pierwiastka oznaczonego symbolem Ca. Dowiedz się, jak szybko i skutecznie uzupełnić jego zapasy.
Produkty bogate w wapń
Źródło: 123RF
  • Niedobór wapnia najczęściej stanowi efekt zaburzeń wchłaniania, złej diety oraz niewłaściwej pracy tarczycy.
  • Wśród licznych konsekwencji niedoboru wapnia można wymienić takie choroby i zaburzenia, jak tężyczka (drżenie mięśni, mrowienie skóry), niewydolność serca, depresja, wypryski skórne, łamliwość włosów i paznokci, zaćma, parkinsonizm, pląsawica.
  • Aby uzupełnić poziom wapnia, należy spożywać produkty bogate w ten pierwiastek a także w witaminę D, unikać natomiast należy pokarmów zawierających duże ilości fosforu i szczawianów.
SPRAWDŹ TEŻ: Wapń w kapsułkach, proszku i tabletkach musujących w Sklepie Medme
Spis treści

Przyczyny niedoboru wapnia

Co powoduje niedobór wapnia w organizmie? Najczęściej do hipokalcemii dochodzi na skutek takich czynników, jak:

  • zaburzenia wchłaniania wapnia, których przyczyną mogą być m.in.: niedobór witaminy D w organizmie, tzw. zespół złego wchłaniania, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, wrzody żołądka i dwunastnicy, resekcja jelit, długotrwałe żywienie pozajelitowe;
  • dieta uboga w wapń – brak w menu takich produktów, jak mleko, soja i jej przetwory, warzywa (m.in. natka pietruszki, brukselka, brokuły) ryby, orzechy;
  • intensywne spożycie produktów zawierających duże ilości fosforu (mięso, ryby, ciemne pieczywo, sery). Pierwiastek ten, reagując z Ca, tworzy fosforan wapnia, który jest słabo przyswajalny przez organizm;
  • nadmierne odkładanie się wapnia w tkankach;
  • zbyt duża utrata Ca wraz z moczem;
  • niedobór parathormonu (PHT), czyli jednego z hormonów tarczycy, który reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu;
  • zasadowica oddechowa – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, w przebiegu którego dochodzi do wzrostu pH krwi, a w konsekwencji – niekorzystnego wiązania się jonów wapnia z białkami;
  • liza (rozpad) guza nowotworowego – ciężkie powikłanie w zaawansowanej chorobie nowotworowej, zaburzające pracę nerek i pośrednio wpływające m.in. na stężenie wapnia w organizmie.

Jak więc widać, przyczyny niedoboru wapnia są bardzo zróżnicowane, a część z nich jest poważna, dlatego warto tego typu problem skonsultować z lekarzem. Tym bardziej, że doniosłe mogą być również skutki.

Konsekwencje niedoboru wapnia

Znaczenie wapnia dla organizmu jest fundamentalne. Pierwiastek ten odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, kostnego, mięśniowego, sercowo-naczyniowego. Zatem równie poważne są konsekwencje, jakie niesie za sobą brak wapnia w organizmie.

Do najbardziej typowych problemów związanych z hipokalcemią należą:

  • tężyczka, czyli schorzenie, którego istotą są skurcze mięśni różnych partii ciała i towarzyszące temu drżenie oraz uczucie mrowienia. Występuje ona w dwóch postaciach – jawnej i utajonej. W pierwszym przypadku symptomy są niekontrolowane i samoistne. W drugiej nie występują na co dzień, ale łatwo je wywołać, np. poprzez uderzenie młoteczkiem neurologicznym (tzw. objaw  Chvostka i Trousseau);
  • depresja, psychozy, nadmierna pobudliwość emocjonalna i inne zaburzenia psychiczne;
  • Zaburzenia rytmu i niewydolność serca, bloki przewodzenia impulsów elektrycznych między przedsionkami i komorami serca, a także inne schorzenia kardiologiczne.

Są to objawy niedoboru wapnia znacznego, ale krótkotrwałego (hipokalcemia ostra). A jakie mogą być konsekwencje w dłuższej perspektywie?

Długotrwały niedobór wapnia 

Długotrwały niedobór wapnia może być jeszcze groźniejszy dla organizmu. Wymienić w tym kontekście można takie problemy, jak:

  • schorzenia i zaburzenia neurologiczne, w tym: parkinsonizm, pląsawica, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe i związany z tym obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, a nawet upośledzenie umysłowe;
  • nieprawidłowy rozwój i budowa kości dłoni i stóp;
  • zaćma, czyli poważne schorzenie okulistyczne, polegające na zmętnieniu soczewki oka;
  • zmiany dermatologiczne obejmujące skórę nieowłosioną i owłosioną, a także paznokcie.

W dalszej części artykułu więcej szczegółów na temat objawów niedoboru wapnia w organizmie o charakterze neurologicznym oraz skórnym.

Neurologiczne objawy niedoboru wapnia

Objawy neurologiczne niedoboru wapnia mają związek między innymi z rolą, jaką odgrywa ten pierwiastek w przekazywaniu impulsów nerwowo-mięśniowych, a także w regulowaniu licznych procesów zachodzących w mózgu. Typowy problem zdrowotny związany z hipokalcemią, czyli tężyczka, objawia się w związku z tym wzmożoną pobudliwością różnych partii mięśni.

Parkinsonizm, inna z konsekwencji niedoboru wapnia, to zespół objawów przypominających do złudzenia symptomy choroby Parkinsona, takie jak drżenie oraz wzmożone napięcie mięśni, spowolnienie i zubożenie ruchów.

Stan, w którym jest zbyt mało wapnia w organizmie, może też wywoływać objawy pląsawicy.

To schorzenie neurologiczne, którego istotą jest niezborność, przypadkowość, mimowolność ruchów przy jednoczesnym obniżeniu napięcia mięśniowego.

Skórne objawy niedoboru wapnia

Niedobór Ca wpływa także kondycję skóry, włosów i paznokci. Objawy skórne niedoboru wapnia mają związek między innymi z obniżeniem zdolności regeneracyjnych. Wymienić w tym kontekście można takie problemy, jak:

  • zmiany wypryskowe,
  • stwardnienia na powierzchni skóry,
  • łamliwość paznokci i włosów,
  • przesuszenie skóry,
  • łysienie,
  • kandydozy (grzybice),
  • łuszczyca.

Dodatkowo obniżona krzepliwość krwi u osób z hipokalcemią sprzyja powstawaniu widocznych na powierzchni ciała siniaków.

Jak uzupełnić niedobór wapnia?

Jak uzupełnić wapń w organizmie? Najprostsze, najszybsze i najskuteczniejsze metody, to:

  • spożywanie produktów bogatych w ten pierwiastek (mleko, mleko sojowe, soja, fasola, groch, bób, jarmuż, brokuły, brukselka, natka pietruszki, włoska kapusta, kalarepa, seler, por, orzechy, migdały, pestki słonecznika, woda mineralna z dużym udziałem Ca w składzie);
  • wprowadzenie do menu dużych ilości pokarmów bogatych w witaminę D, która reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu (mięso, tłuste ryby morskie, oleje rybne, mleko, żółtka jaj);
  • ograniczenie spożycia produktów zawierających substancje wiążące lub wchodzące w niepożądane reakcje z wapniem, w tym fosforu (patrz wyżej), a także szczawianów. Te drugie w znacznych ilościach znajdują się w szczawiu i rabarbarze, ale też w kawie i mocnej herbacie;
  • przyjmowanie suplementów dostarczających do organizmu duże dawki wapnia oraz witaminy D;
  • ekspozycja na promienie słoneczne, pod wpływem których syntezowana jest witamina D.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku wystąpienia poważnych konsekwencji hipokalcemii, niezbędne jest specjalistyczne leczenie. Przykładowo, osobom cierpiącym na tężyczkę podaje się dożylnie chlorek albo glukonian wapnia.

Czytaj również

Bibliografia

  • Wioletta Jakubas-Kwiatkowska, Anna Błachowicz, Edward Franek, Hipokalcemia w praktyce klinicznej — przyczyny, objawy i leczenie, Choroby Serca i Naczyń 2005, tom 2, nr 4, 232–237
  • Ryszard Gellert, Hipo- i hiperkalcemia — patogeneza i problemy terapeutyczne, Forum Nefrologiczne 2011, tom 4, nr 4, 373–382
Artykuł napisany przez
Piotr  Brzózka
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Odżywianie
Przeczytaj artykuł
Witaminy w ciąży i przed ciążą - A, C, D czy E? Zobacz, jakie brać
Przeczytaj artykuł
Źródła witaminy C – co ma jej najwięcej? Produkty
Podobne artykuły
Źródła witaminy C – co ma jej najwięcej? Produkty
Najczęstsze objawy niedoboru witamin i składników mineralnych
Produkty bogate w magnez - przykłady. Przyczyny niedoboru
Produkty bogate w żelazo - które mają go najwięcej?
Witaminy na włosy – jakie stosować, aby poprawić stan włosów?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Recenzja szczoteczki magnetycznej Oral-B iO Series 9
Syrop z cebuli - właściwości. Jak zrobić syrop z cebuli?
Jak doprowadzić kobietę do orgazmu? - techniki, porady
Cytologia - co to za badanie i kiedy je robić?
Opryszczka u dzieci – jakie leki? Czym smarować?

Reklama