Objaw Goldflama - dodatni lub ujemny. Co oznacza wynik?

Objaw Goldflama to bolesność nerek występująca w reakcji na fizyczny wstrząs. Symptom ten jest celowo wywoływany w czasie badania lekarskiego. Jeśli jest dodatni, stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki pod kątem chorób nefrologicznych. Natomiast obustronnie ujemny pozwala oddalić podejrzenie któregoś ze schorzeń tej części układu moczowego.
Kobietę bolą plecy
źródło:123RF

Spis treści

Co to jest objaw Goldflama?

Objaw Goldflama jest jednym z typowych symptomów świadczących o nieprawidłowym działaniu nerek. Nie występuje samoistnie, lecz jest wywoływany przez lekarza w czasie podstawowego badania fizykalnego. 

Swoją nazwę zaczerpnął od nazwiska polskiego neurologa Samuela Goldflama, praktykującego w Warszawie na przełomie XIX i XX wieku, który jako pierwszy w tej części Europy opisał charakterystyczne reakcje pacjentów z chorobami nerek, powstałe na skutek kontrolowanego uderzenia w plecy. 

W terminologii medycznej krajów zachodnich badanie to i związany z nim objaw, znane jest jako manewr Giordano lub uderzenie Murphy’ego, od nazwisk lekarzy niezależnie od siebie dokonujących podobnych ustaleń m.in. we Włoszech i USA.

Na czym polega dodatni objaw Goldflama?

Test wykonuje się w pozycji siedzącej. W czasie badania nefrolog układa płasko rozprostowaną dłoń na plecach pacjenta w okolicy tak zwanego kąta kręgosłupowo-żebrowego, a następnie uderza w nią pięścią drugiej ręki. Choć używa się w tym celu niewielkiej siły, u osoby cierpiącej na zaburzenia pracy nerek, manewr ten wywołuje silny ból w okolicy lędźwiowej – efekt ten nazywany jest dodatnim objawem Goldflama

Bolesność nie wystąpi natomiast u osoby zdrowej (mówi się wówczas o obustronnie ujemnym objawie Goldflama). Test wykonuje się dwukrotnie, osobno po lewej i prawej stronie ciała. Co ważne – nie należy się go podejmować samodzielnie. Tylko doświadczony nefrolog jest w stanie precyzyjnie wybrać punkt oraz siłę uderzenia. 

O czym świadczą objawy Goldflama?

Objawy Goldflama dowodzą nieprawidłowości w obrębie nerek, nie wskazują jednak na konkretne schorzenie lub zaburzenie, będąc tym samym wskazaniem do dalszej, pogłębionej diagnostyki. 

Teoretycznie tego typu symptom może wystąpić w przebiegu takich dysfunkcji, jak:

Objaw Goldflama w kolce nerkowej

Ze względu na skalę występowania, najczęściej odnotowywany jest objaw Goldflama u pacjentów z kolką nerkową. Jest to zaburzenie będące pierwszą wyraźną manifestacją choroby znanej jako kamica, polegającej na odkładaniu się twardych złogów w nerkach i całym układzie moczowym. 

Szacuje się, że kamica nerkowa dotyka 5 do 10 procent populacji większości krajów świata, natomiast kolka w jej przebiegu występuje na przestrzeni 10 lat u około 50 procent pacjentów (dane: T. Mutrynowski, Kamica układu moczowego). 

Dolegliwość ta warunkowana jest genetycznie, ale w głównej mierze przyczyniają się do niej takie czynniki, jak:

  • hipercalcuria - nadmiar wapnia w organizmie;
  • hiperurykozuria – nadmierne wydalanie kwasu moczowego;
  • hiperoksaluria – wydalanie zbyt dużych ilości szczawianów;
  • cystynuria – wydalenie cystyny z moczem;
  • dieta wysokobiałkowa;
  • dzienne spożycie płynów poniżej 1,2 l;
  • życie w ciepłym klimacie;

Kolka nerkowa odczuwana jest jako silny, kłujący ból w okolicy lędźwiowej, występujący niezależnie od pozycji, w jakiej znajduje się ciało. Oprócz kolki, kamica objawia się poprzez częstomocz, ból lub pieczenie w trakcie wypróżniania, a także jadłowstręt, nudności, wymioty. 

W terapii kamicy stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (na ból), środki rozkurczowe, a także preparaty uzupełniające niedobór płynów i elektrolitów. W sporadycznych przypadkach istnieje wskazanie do małoinwazyjnego leczenia zabiegowego. 

Objaw Goldflama w stanach zapalnych

Ten sam objaw Goldflama występuje też w innych schorzeniach układu moczowego, głównie o etiologii zapalnej. Wymienić w tym kontekście można m.in. ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek. Jest to choroba rozwijająca się w wyniku zakażenia bakteryjnego (Escherichia coli), której istotą jest zajęcie miąższu nerek. 

W jej przebiegu występują takie symptomy, jak ból brzucha, bolesna mikcja, częstomocz, osłabienie, nudności, wymioty, gorączka. Obecny jest też objaw Goldmana, który uaktywnia się w czasie badania lekarskiego. Symptom ten pojawia się także w przypadku zapalenia kłębuszkowego, nawet jeśli przebiega ono generalnie bezobjawowo. 

Jest to choroba rozwijająca się wskutek procesów autoimmunologicznych, polegających na nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego np. na zakażenie paciorkowcowe. Celem przeciwciał stają się wówczas prawidłowo działające i zdrowe kłębuszki nerkowe.

Objaw Chełmońskiego i Goldflama

Objaw Goldflama jest jednym z wielu symptomów indukowanych, czyli wywoływanych w czasie badania lekarskiego. Wiele z nich wykorzystywanych jest do wstępnej oceny narządów znajdujących się w jamie brzusznej, takich jak nerki, jelita czy wątroba. 

W ostatnim z wymienionych przypadków zastosowanie znajduje objaw Chełmońskiego. Od objawu Goldflama odróżnia się on jedynie umiejscowieniem punktu przyłożenia dłoni przed uderzeniem pięścią drugiej ręki. W tym przypadku poprawną lokalizacją jest prawy łuk żebrowy, a ewentualnym efektem – ból wątroby. Ze względu na asymetryczny charakter tego narządu, pacjent opukiwany jest tylko z jednej, prawej strony. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Tomasz Mutrynowski, Cezary Torz, Piotr Dzigowski, Piotr Radziszewski, Kamica układu moczowego, Medycyna po Dyplomie 2011(20); 8(185)
  • Marcin Tkaczyk , Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek, Stany Nagłe. Pediatria, 2018, Medical Tribune Polska za: https://podyplomie.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij