Paranoja - jak rozpoznać osobowość paranoiczną?

Paranoja to przewlekła choroba psychiczna, która może ujawnić się już w średnim wieku. Osobowość paranoiczna charakteryzuje się występowaniem urojeń, a ich konsekwencją może być choroba całej rodziny czy wykluczenie społeczne. Sprawdź co to jest paranoja, jakie są jej objawy oraz rodzaje.
Osoba z zaburzeniami psychicznymi
Źródło: 123RF

Spis treści

Szacuje się, że z powodu zaburzeń psychicznych cierpieć może nawet 10 milionów Polaków. Wśród nich jest m.in. paranoja, zwana też psychozą paranoidalną. Paranoja może się ujawnić w dość młodym wieku, bo już u osoby trzydziestokilkuletniej. Paranoik to osoba, u której występuje nieprawidłowy (fałszywy) odbiór rzeczywistości. Zatem zaburzenia paranoidalne to zaburzenia osobowości.

Paranoja objawy

Urojenia paranoidalne to główny objaw tego schorzenia. Mogą im towarzyszyć lęki. Osoba cierpiąca na paranoje izoluje się od świata zewnętrznego, co nierzadko prowadzi do wykluczenia społecznego. Pojawia się nadmierna podejrzliwość nie tylko wobec obcych, ale także w stosunku do bliskich osób. Paranoikowi wydaje się, że wszyscy się nim interesują i wzbudza duże zainteresowanie otoczenia. Często pojawia się tzw. mania wielkości, nadwrażliwość na słowa krytyki, oschłość w relacjach, a także niechęć do kompromisów.

Zaburzenia paranoidalne

Zdarza się, że paranoja występuje u tego samego pacjenta wraz z innym schorzeniem, najczęściej depresją. Wówczas mamy do czynienia z zespołem paranoidalno-depresyjnym lub depresją paranoidalną.

Rozróżnia się szereg rodzajów paranoi. Wśród nich m.in.:

  • paranoję alkoholową,
  • paranoję prześladowczą,
  • paranoję zazdrości,
  • paranoję pieniaczą,
  • paranoję hipochondryczną,
  • paranoję indukowana.

Reklama

Paranoja alkoholowa

Paranoja alkoholowa jest skutkiem regularnego spożywania znacznych ilości alkoholu, a więc ma związek z chorobą alkoholową. Objawia się występowaniem urojeń pod wpływem alkoholu. Mogą one mieć charakter prześladowczy (przekonanie o byciu śledzonym). Chory może być agresywny, a nawet może przejawiać myśli samobójcze.

Paranoja prześladowcza

Paranoja prześladowcza to przekonanie o byciu obserwowanym w celu skrzywdzenia chorego. Osobie, której wydaje się, że jest śledzona i zagraża jej niebezpieczeństwo, towarzyszyć może wręcz paniczny lęk. Takiemu pacjentowi grozi izolacja od świata zewnętrznego, gdyż z powodu swoich urojeń boi się wychodzić z domu.

Paranoja zazdrości

Paranoja zazdrości dotyczy osoby będącej w związku, a polega na silnym przekonaniu o niewierności jej partnera. Urojenia te powodują, iż chory chce kontrolować każdy krok ukochanej osoby Taka nieustanna, silna potrzeba śledzenia partnera może powodować, że osoba chora zaniedbuje swoje podstawowe obowiązki, jak na przykład chodzenie do pracy. Pojawia się chęć ciągłego śledzenia.

Paranoja pieniacza

Paranoja pieniacza to zaburzenia osobowości, które sprawiają, że paranoik usiłuje za wszelką cenę i różnymi środkami udowodnić, iż wyrządzono mu krzywdę. Taka osoba jest częstym bywalcem różnych instytucji. Jej postawa jest roszczeniowa, a sposób załatwiania spraw nieprzyjemny.

Paranoja hipochondryczna

Paranoja hipochondryczna to urojenie dotyczące ciężkiej choroby. Pacjent z osobowością paranoidalną jest przekonany o poważnym schorzeniu, do tego stopnia, że nie ufa lekarzom czy wynikom badań, nawet jeśli wykluczają ciężką chorobę. Jest tak mocno przekonany o swojej chorobie, że często prowadzi leczenie na własną rękę.

Sprawdż też: Czym się różni lęk od strachu?

Paranoja indukowana (udzielona)

Może się zdarzyć, że paranoik „zarazi” swoimi urojeniami innych. Zagrożenie to dotyczy przede wszystkim osób bliskich. W ten sposób na paranoję zachorować może nawet cała rodzina. Przekonania paranoika mogą by tak silne, że potrafi on sprawić, że inni ludzie uwierzą w głoszone przez niego tezy.

Paranoja leczenie

Paranoja to choroba, którą leczy się farmakologicznie pod stałą opieką psychiatryczną. Najważniejsze, aby chory trafił na konsultację lekarską. Ważna jest czujność bliskich, którzy powinni zachęcić go do skorzystania z pomocy psychiatry. Największy problem stanowi namówienie chorego na wizytę u lekarza. Najczęściej paranoik nie zdaje sobie sprawy z choroby i nie uważa swojego zachowania za odbiegające od normy.

Oceń artykuł

(liczba ocen 33)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->