Najzdrowsze miejsce w internecie

Zespół Guillaina-Barrégo – objawy, leczenie i ćwiczenia. Jakie rokowania?

Zespół Guillaina-Barrégo stanowi efekt uszkodzenia nerwów obwodowych. Prowadzi to do osłabienia siły mięśni obsługujących kończyny, układ oddechowy, czy zwieracze układu pokarmowego i moczowego. Schorzenie ma gwałtowny przebieg, dlatego musi być leczone w warunkach szpitalnych. W wielu przypadkach terapia polega na przefiltrowaniu osocza krwi.
Zespół Guillaina-Barrégo – objawy, leczenie i ćwiczenia
123RF
W skrócie
  • Zespół Guillaina-Barrégo zaczyna się drętwieniem kończyn. Może się skończyć niedowładem, niewydolnością oddechową, a nawet śmiercią.
  • Choroba ma podłoże autoimmunologiczne – jest powodowana nieprawidłowym działaniem układu odpornościowego i najczęściej pojawia się po zwykłej infekcji wirusowej lub bakteryjnej.
  • W leczeniu stosuje się filtrowanie osocza krwi oraz przetaczanie przeciwciał. Niezbędna jest też długotrwała rehabilitacja ruchowa.
SPRAWDŹ TEŻ: Choroby układu nerwowego
Spis treści

Co to jest zespół Guillaina-Barrégo?

Zespół Guillaina- Barrégo (GBS) jest ciężkim zaburzeniem neurologicznym, efektem którego jest znaczne osłabienie siły mięśniowej, niedowład, a w skrajnych przypadkach nawet śmierć.

Przyczyny GBS nie są do końca znane, wiadomo jednak, że schorzenie ma podłoże autoimmunologiczne, jest powodowane agresją błędnie działającego układu odpornościowego, wymierzoną w komórki własnego organizmu. Za wystąpienie objawów prawdopodobnie odpowiadają przeciwciała wytworzone przeciw antygenom bakteryjnym lub wirusowym, które wiążą się z podobnymi antygenami znajdującymi się w obwodowym układzie nerwowym.

Syndrom Guillaina- Barrégo jest zaburzeniem rzadkim. Zapadalność wynosi 10-40 przypadków na milion osób w skali roku. Jako pierwszy symptomy choroby opisał już w 1859 r. francuski lekarz Jean Landry. Pół wieku później szerszą uwagę poświęcili jej dwaj neurologowie, Georges Guillain i Jean A. Barré. To właśnie od ich nazwisk zaczerpnięta została nazwa choroby.

Objawy zespołu Guillaina-Barrégo

Objawy zespołu Guillaina- Barrégo są bardzo zróżnicowane i obejmują zaburzenia motoryczne, czucia, autonomicznego układu nerwowego i inne.

Wymienić wśród nich można takie symptomy, jak:

  • osłabienie mięśni kończyn (symetryczne) oraz szyi,
  • osłabienie mięśni odpowiadających za oddychanie,
  • porażenie nerwów czaszkowych,
  • zaburzenia czucia i położenia,
  • ból ciała,
  • drętwienie i mrowienia,
  • niezborność ruchów,
  • zaburzenia rytmu serca (tachykardia/bradykardia),
  • nadciśnienie tętnicze,
  • ślinotok i nadmierna potliwość,
  • zatrzymanie moczu i zaparcia,
  • zaburzenia perystaltyki jelit,
  • obrzęk tarczy nerwu wzrokowego,
  • ból głowy,
  • pobudzenie ruchowe.

Co charakterystyczne, objawy GBS występują z narastającym natężeniem. Pierwsze pojawiają się zazwyczaj niedługo po przebytej infekcji bakteryjnej lub wirusowej, a są to przede wszystkim mrowienia i drętwienia dystalnych części kończyn, z czasem obejmujące coraz większe partie ciała.

Objawy choroby Guillaina-Barrégo są też zależne od jej postaci. A tych jest aż 8, przy czym zdecydowana większość przypadków (90 proc.) przypada na pierwszą z nich, zwaną klasyczną.

Leczenie zespołu Guillaina-Barrégo

Leczenie zespołu Guillaina-Barrégo powinno się odbywać w warunkach szpitalnych, jako że przebieg choroby może być gwałtowny, szybki i nieobliczalny. W wielu przypadkach niezbędne jest monitorowanie wydolności oddechowej, akcji serca i ciśnienia tętniczego.

Podstawową metodą terapii jest tak zwana plazmafereza, czyli wymiana osocza, polegająca na przepuszczeniu krwi chorego przez specjalne filtry. Ze względu na dużą inwazyjność, wskazaniem do zabiegu jest ciężki stan pacjenta, w tym niewydolność oddechowa, czy poważna niewydolność ruchowa. Drugą metodą jest przetoczenie immunoglobulin, czyli przeciwciał.

W czasie leczenia GBS, które jest długotrwałe, ważne jest zapobieganie odleżynom, a także powikłaniom, takim jak zapalenie płuc. Pacjenci powinni też być rehabilitowani, o czym piszemy poniżej. 

Zespół Guillaina-Barrégo u dzieci

Zespół Guillaina-Barrégo u dzieci występuje stosunkowo często na tle całej populacji. W grupie do 15 roku życia jest to nawet 10 przypadków rocznie na milion osób. Badania wykazują, że najmłodsi pacjenci chorują równie ciężko, co starsi przedstawiciele populacji.

Niemal u wszystkich występuje niedowład kończyn dolnych, a u większości, także górnych. Częstym zaburzeniem jest niewydolność zwieracza odbytu i pęcherza moczowego, a także zaburzenia oddychania.

Do tego należy doliczyć bóle różnych partii ciała, przeczulicę, czy zwiększoną męczliwość. Co ważne, Guillain-Barré nie musi oznaczać dla małych pacjentów wyroku na całe życie. Jeśli zostanie podjęte szeroko zakrojone leczenie, zdecydowana większość odzyskuje zdolność sprawnego poruszania się oraz samoobsługi, aczkolwiek wydolność fizyczna może być mniejsza, niż przed chorobą. Utrzymywać też mogą się drętwienia, mrowienia i zwiększona czułość na dotyk.

Ćwiczenia w zespole Guillaina-Barrégo

Co bardzo ważne, w przypadku schorzenia, jakim jest zespół Guillaina-Barrégo, rehabilitacja powinna być wdrożona praktycznie od pierwszych chwil po diagnozie. W praktyce często dzieje się to w warunkach szpitalnych, po tym jak pacjent trafi na oddział.

Trening ma wzmacniać siłę mięśniową, zapobiegając postępowaniu choroby, a następnie przyspieszając powrót do względnej sprawności.

W pierwszej fazie leczenia pacjenci chorujący na zespół Guillaina-Barrégo ćwiczenia powinni wykonywać w sposób bierny. Ciało jest wówczas mobilizowane wyłącznie przez fizjoterapeutę. Później wdrażane są ćwiczenia czynne, w czasie których kończyny są wprawiane w ruch siłą własnych mięśni.

Rokowania w zespole Guillaina-Barrégo

Rokowania w zespole Guillaina-Barrégo są niejednoznaczne. Z jednej strony większość pacjentów wraca do zdrowia całkowicie lub z lekkim tylko upośledzeniem funkcji neurologicznych.

Jednak u około 20 procent chorych pamiątką po zachorowaniu jest trwała niepełnosprawność ruchowa, a 60 procent skarży się na zwiększoną męczliwość już po zakończeniu terapii.

Co więcej, mimo istnienia nowoczesnych metod leczenia, mimo dużych nakładów czynionych na interdyscyplinarną opiekę nad chorymi,  4 do 15 procent pacjentów z zespołem GBS umiera, między innymi w wyniku zaburzeń w pracy układu oddechowego. Czynnikiem, który negatywnie wpływa na rokowania jest wiek.

Badania zespołu Guillaina-Barrégo

Co należy zrobić w przypadku podejrzenia zespołu Guillaina-Barrégo? Jakie badania wykonać? Diagnostyka uwzględnia kilka kryteriów, w tym:

  • Rozpoznanie objawów, w tym kluczowego, jakim jest niedowład przynajmniej dwóch kończyn z osłabieniem lub całkowitym zniesieniem tak zwanych odruchów ścięgnistych. Lekarz (neurolog) powinien zwrócić uwagę także na narastający charakter symptomów czy symetrię ich występowania.
  • Wynik badania płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) – u zdecydowanej większości chorych na GBS wykazuje ono tzw. rozszczepienie białkowo-komórkowe.
  • Badanie elektrofizjologiczne nerwów i mięśni, które pozwala określić rodzaj patologii zachodzących w tkankach.

Czytaj również

Bibliografia

  • Majka Jaszczura, Małgorzata Morawiecka-Pietrzak, Łukasz Woźny, Bartosz Adamczyk: Zespół Guillaina–Barrégo – najczęstsza, ale trudna do rozpoznania polineuropatia nabyta, Pediatr Med Rodz 2018, 14 (3), p. 271–276.
  • Krystyna Szwed, Katarzyna Mazur-Melewska, Magdalena Figlerowicz, Wojciech Służewski: Przebieg kliniczny i odległe następstwa zespołu Guillaina-Barrégo u dzieci, Pediatria Polska Volume 87, Issue 1, January–February 2012, Pages 47-53.
  • Katarzyna Mazur-Melewska i inni: Wyniki leczenia zespołu Guillaina-Barrégo u dzieci w zależności od zastosowanych metod terapeutycznych, Pol. Przegl. Neurol 2012;8(1):19-24.
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Badanie trzustki - jakie wykonać?
Trzustka człowieka
Przeczytaj artykuł
Skąpomocz - przyczyny i leczenie rzadkiego oddawania moczu
Pacjent z problemem rzadkiego oddawania moczu
Przeczytaj artykuł
Krew w moczu (krwiomocz). Przyczyny sikania krwią
Podobne artykuły
Badanie trzustki - jakie wykonać?
Skąpomocz - przyczyny i leczenie rzadkiego oddawania moczu
Krew w moczu (krwiomocz). Przyczyny sikania krwią
Zapalenie cewki moczowej: objawy, leczenie
Pęcherz neurogenny - co to znaczy? Czy da się wyleczyć?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Clear Aligner - działanie i efekty. Jaka cena całego leczenia?
Analiza składu ciała - waga i normy. Na czym polega BIA?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?
Spanie nago - czy jest zdrowe? W pojedynkę i z partnerem

Reklama