Znajdź chorobę

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - dieta, objawy, leczenie

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to schorzenie, które pochodzi z grupy nieswoistych zapaleń jelita grubego i wiąże się ze zwiększeniem ryzyka zachorowalności na raka jelita grubego. Leczeniem zajmuje się gastroenterolog, który po przeprowadzeniu odpowiednich badań, zaproponuje właściwą formę terapii. Poznaj przyczyny, objawy oraz sposoby leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Colitis ulcerosa, CU), obok choroby Leśniowskiego-Crohna, należy do grupy nieswoistych zapaleń jelita grubego (Inflammatory Bowel Disease, IBD). Proces zapalny toczy się w błonie śluzowej jelita grubego (odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy), może prowadzić do wytworzenia owrzodzeń. CU znacznie częściej występuje w krajach rozwiniętych, głównie dotyka osób w wieku 20-40 lat, niezależnie od płci.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - lokalizacja

Zmiany chorobowe występują głównie w odbytnicy, mogą przechodzić w wyższe partie jelita grubego, przy czym przejście to jest płynne, bez powstawania wysp stanu zapalnego pośród zdrowych tkanek. Rzadko ma miejsce zajęcie całego jelita grubego (tzw. pancolitis) czy zmiany przechodzące do jelita cienkiego (tzw. backwash ileitis). Naciek zapalny obejmuje błonę śluzową jelita (czyli niepełną grubość ściany).

Zobacz wideo: Rak jelita grubego - typowe objawy

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - przyczyny

Przyczyny prowadzące do rozwoju wrzodziejącego zapalenia jelita grubego nie zostały do końca poznane, w skrócie można je zbiorczo przedstawić, jako:

  • czynniki genetyczne,
  • immunologiczne,
  • środowiskowe.

Poznaj: Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny choroby

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - objawy

Tak jak i w chorobie Leśniowskiego-Crohna objawy podzielone są na:

  • jelitowe,
  • pozajelitowe,
  • ogólnoustrojowe.

W klasyfikacji stopnia zaawansowania zmian bierze się pod uwagę:

  • ilość stolców biegunkowych,
  • ilość krwi w stolcu,
  • obecność gorączki, anemii i wzrostu parametrów stanu zapalnego.

 

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

Objawy pozajelitowe

Objawy ogólnoustrojowe

  • biegunki z domieszką świeżej krwi,
  • bóle brzucha,
  • nudności/wymioty.

 

  • zapalenie dużych stawów,
  • zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa,
  • zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych,
  • stłuszczenie wątroby,
  • rumień guzowaty,
  • piodermia zgorzelinowa,
  • kamica żółciowa,
  • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych,
  • rak dróg żólciowych,
  • zapalenie spojówki, tęczówki.
  • osłabienie,
  • gorączka,
  • utrata masy ciała,
  • cechy odwodnienia,
  • bardzo często stan ogólny pacjenta jest bardzo dobry lub dobry.

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - jaki lekarz?

 

Leczeniem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego zajmuje się przede wszystkim gastroenterolog. W przypadku objawów spoza przewodu pokarmowego konieczne są konsultacje lekarzy innych specjalności – jak:

  • dermatolog,
  • okulista,
  • reumatolog.

W przypadku wskazań do zabiegu operacyjnego wymagana jest opieka chirurgiczna. W trudnościach z doborem diety pomocny będzie dietetyk, zaś przy problemach emocjonalnych wtórnych nieodzowna okazuje się pomoc psychologa.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - badania

W diagnostyce wrzodziejącego zapalenia jelita grubego podstawowe znaczenie mają:

  • endoskopia,
  • badania mikroskopowe,
  • badania radiologiczne,
  • badania laboratoryjne.

W badaniach endoskopowych (rektoskopii, sigmoidoskopii, kolonoskopii) uwidoczniony jest obraz błony śluzowej. W przebiegu choroby widać np.:

  • obrzęki ściany jelita,
  • zaczerwienienie,
  • nadżerki,
  • owrzodzenia.

Podczas endoskopii pobiera się wycinki tkanki do oceny pod mikroskopem.

W badaniach laboratoryjnych obserwuje się:

  • anemię,
  • leukocytozę,
  • wzrost parametrów stanu zapalnego,

a w badaniach immunologicznych obecność przeciwciał pANCA.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - leczenie

Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego obejmuje:

  • farmakoterapię,
  • leczenie dietetyczne,
  • chirurgiczne.

 

Leczenie przeciwzapalne

Leczenie immunosupresyjne

Leczenie objawowe

  • glikokortykosteroidy,
  • sulfasalzyna,
  • mesalazyna.
  • azatiopryna,
  • merkaptouryna,
  • metotreksat.
  • leki przeciwbólowe

 

 

W zależności od lokalizacji zmian, rozległości oraz stopnia zaostrzenia objawów, leki można stosować miejscowo (w formie czopków, pianek, wlewek doodbytniczych),  w postaci tabletek lub w formie dożylnej (tylko niektóre leki, np. glikokortykosteroidy).

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - dieta

Dieta w CU to pokarmy lekkostrawne (gotowane, duszone). Niewskazane są produkty:

  • smażone,
  • tłuste,
  • wzdymające.

Redukuje się podaż błonnika, w zaostrzeniach choroby unika się produktów mlecznych.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - powikłania

W przebiegu CU dochodzi także do rozwoju powikłań natury chirurgicznej, którymi są:

  • ostre rozdęcie okrężnicy (występuje częściej w CU niż w chorobie Leśniowskiego-Crohna),
  • perforacja,
  • krwotok.
  • podejrzenie zmiany nowotworowej,
  • brak reakcji na standardowe leczenie farmakologiczne,
  • zależność od sterydów (brak możliwości odstawienia glikokortykosteroidów, bez nich zawsze dochodzi do zaostrzeń choroby),
  • powikłania długotrwałej sterydoterapii,
  • zahamowanie wzrostu i dojrzewania fizycznego u dzieci.

Możliwe powikłania:

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka jelita grubego – ryzyko to jest aż 3-krotnie większe. Stąd konieczna jest okresowa kontrola endoskopowa z pobraniem wycinków do badań mikroskopowych. Ponadto nieswoiste choroby zapalne jelit wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy żylnej i zatorowości.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - przyczyny zaostrzające chorobę 

Bardzo często są nieuchwytne. Nawroty choroby mogą nastąpić na skutek:

  • stresu,
  • zmian w sposobie odżywiania,
  • stosowania leków przeciwbólowych (głównie leków z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych, np. kwas acetylosalicylowy, ibuprofen, ketoprofen itp.),
  • infekcji przewodu pokarmowego,
  • antybiotykoterapii włączonej z powodu stanu zapalnego innego narządu.

Bibliografia