Najzdrowsze miejsce w internecie

Adenomioza – czym różni się od endometriozy? Jak ją leczyć?

Adenomioza to podtyp endometriozy. Zmiany chorobowe zlokalizowane są w błonie mięśniowej macicy. Wśród przyczyn występowania adenomiozy wymienia się urazy w obrębie macicy, np. spowodowane porodem lub zabiegiem. Dowiedz się, jak można leczyć tę chorobę.
Pacjentka cierpiąca z powodu adenomiozy
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Jednym z podtypów endometriozy jest adenomioza.
  • Szacuje się, że u około 30 proc. pacjentek choroba nie daje żadnych objawów.
  • Sposobem na rozpoznanie adenomiozy jest m.in. przezpochwowe badanie USG, a także tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.
SPRAWDŹ TEŻ: Jaka powinna być prawidłowa grubość endometrium?
Spis treści

Co to jest adenomioza?

Specyficzną formą endometriozy jest adenomioza. To łagodny rozrost endometrium w błonie mięśniowej macicy, określanej nazwą „myometrium”. Współcześnie nie stawia się znaku równości pomiędzy endometriozą a adenomiozą, ponieważ są one odrębnymi chorobami. Wskazuje się na pacjentki, u których występuje zarówno endometrioza, jak i adenomioza oraz osoby tylko z jednym schorzeniem.

Adenomioza może mieć charakter rozlany lub występować ogniskowo. Wyróżnia się jej następujące rodzaje:

  • polipowata,
  • wewnątrzszyjkowa,
  • zaotrzewnowa.

Po raz pierwszy określenia „adenomioza” użył Oskar Frankl na łamach czasopisma medycznego „American Journal of Obstetrics and Gyncecology”. Pionierskiego wyodrębnienia w materiale histopatologicznym rozlanej i ogniskowej postaci adenomiozy dokonał natomiast Thomas Stephen Cullen.

Wskazuje się na związek pomiędzy liczbą zabiegów w obrębie macicy a adenomiozą. Dlatego do najpopularniejszych czynników ryzyka wystąpienia adenomiozy zaliczyć należy:

  • poronienie,
  • terminację ciąży,
  • wcześniejsze porody,
  • łyżeczkowanie po poronieniu,
  • niepłodność.

Jedna z teorii, na którą wskazuje prof. dr hab. n. med. Marian Gabryś w pracy „Adenomioza – diagnostyka i aktualne sposoby leczenia”, mówi o tym, że wpływ na rozwój choroby mają poporodowe zmiany zapalne w błonie śluzowej macicy, co ułatwia wnikanie endometrialnych elementów pomiędzy włókna błony mięśniowej macicy.

Objawy adenomiozy

Według statystyk przytoczonych przez prof. dr hab. n. med. Mariana Gabrysia u 1 na 3 kobiety adenomioza nie daje żadnych objawów, a chorobę w 70 proc. przypadków rozpoznaje się dopiero w pooperacyjnych preparatach pobranych z macicy.

Najczęstsze symptomy, które mogą jednak wskazywać na adenomiozę to wtórne bolesne miesiączkowanie oraz nieprawidłowe krwawienia z macicy. Znacznie rzadziej pojawia się zespół bólowy miednicy mniejszej. Objawem adenomiozy w macicy może być również dyspareunia, która objawia się bólem w trakcie współżycia. Charakter dolegliwości bólowych jest związany z rozległością ognisk adenomiozy lub zmian rozlanych.

Jak wskazują badacze Anthony N. Imudia oraz Rachel G. Sprague, w 20 proc. przypadków adenomiozę rozpoznaje się u pacjentek poniżej 40 roku życia, pozostałe 80 proc. to kobiety w wieku 40-50 lat.

Adenomioza a rak

Należy podkreślić, że adenomioza jest zmianą łagodną. Jednakże trzeba pamiętać, że niektóre objawy, np. nieregularne krwawienia, które są charakterystyczne dla tej choroby, mogą wskazywać nie na adenomiozę, a na raka trzonu macicy.

Jak można przeczytać w pracy „Hormonalna terapia zastępcza w ginekologii onkologicznej” autorstwa badaczy Kamili Witczak, Stefana Sajdaka i Zbigniewa Kojsa, rakowi endometrium bardzo często towarzyszą endometrioza i adenomioza. Nie oznacza to jednak, że istnieje bezpośrednia korelacja pomiędzy adenomiozą a wystąpieniem raka. Nie jest on też bezpośrednim skutkiem adenomiozy.

seks
Pierwszy wibrator w życiu - jak wybrać?
Podpowiadamy, jak wybrać swój pierwszy wibrator, by wzbogacić życie seksualne i nie zniechęcić się do dalszych eksperymentów.
Przeczytaj artykuł

Adenomioza a ciąża

Choroba ta może powodować trudności z prokreacją. Potwierdzeniem tego faktu ma być zdaniem prof. dr hab. n. med. Mariana Gabrysia, większy odsetek poronień wśród kobiet z tych schorzeniem.

Okazuje się jednak, że badania wciąż nie dostarczają jednoznacznej odpowiedzi, czy leczenie adenomiozy w przypadku trudności z zajściem w ciążę, prowadzi do zwiększenia szans na poczęcie i urodzenie dziecka.

W kontekście adenomioza a ciąża czy adenomioza a szansę na ciążę warto zwrócić uwagę na to, że choroba może utrudniać transport nasienia, co kończy się niepowodzeniami w zajściu w ciążę.

Dokument „Annual report of Reproductive Endocrinology Comitte, Japan Society of Obstetrics and Gynecology” podaje, że nawet u co 2. pacjentki z adenomiozą dochodzi do poronienia. Według przedstawionych danych u osób z tym schorzeniem częściej zdarzają się porody przedwczesne, krwawienia w ciąży.

W przypadku adenomiozy możliwe jest zapłodnienie in vitro. Należy jednak pamiętać, że szanse na utrzymanie ciąży mogą być niższe niż u kobiet bez tej diagnozy.

Leczenie adenomiozy

Istnieje kilka dróg leczenia adenomiozy. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i to lekarz decyduje o tym, który sposób walki z chorobą zostanie zastosowany u konkretnej pacjentki.

Adenomiozę leczy się zachowawczo poprzez przyjmowanie leków. Zadaniem takiej formy terapii jest zahamowanie procesu progresji ektopowych ognisk endometrialnych.

Wyróżnia się różne sposoby leczenia farmakologicznego:

  • hormonalne – celem jest zatrzymanie owulacji oraz miesiączek,
  • niehormonalne – podaje się pacjentce leki zawierające kwas traneksamowy i mefenamowy, które mogą łagodzić zbyt obfite krwawienia.

Niekiedy należy przeprowadzić zabieg usunięcia ognisk chorobowych. Adenomiozę można leczyć niechirurgicznie. Stosuje się wówczas metody HIFU lub MRI-HIFU. Ta pierwsza polega na niszczeniu tkanki z wykorzystaniem fal ultradźwiękowych. Druga ze wskazanych polega na ustaleniu obszaru działania ultradźwięków za pomocą MRI.

Można też przeprowadzić laparoskopię zmian wywołanych przez adenomiozę. W myometrium, w którym rozpoznano zmiany umieszcza się jedno- lub dwubiegunowe elektrody igłowe co 1-2 cm i w ten sposób miejscowo dochodzi do martwicy zmian.

Formy leczenia chirurgicznego to:

  • histeroskopia, np. resekcja endometrium,
  • histerektomia, która jest jednak ostatecznym rozwiązaniem, przeznaczonym dla kobiet nieplanujących już powiększenia rodziny.

W leczeniu adenomiozy u pacjentek, którym zależy na zachowaniu płodności stosuje się zogniskowaną ablację z użyciem ultradźwięków o dużym natężeniu, a także analog gonadoliberyny z resekcją chirurgiczną lub bez niej. Nie ma uzasadnienia medycznego w leczeniu adenomiozy sposobami naturalnymi czy ziołami.

Dieta na adenomiozę

W przypadku adenomiozy warto stosować żywienie podobne jak w diecie na endometriozę. Diety w żadnym przypadku nie należy uznawać jako głównej formy leczenia adenomiozy. Można jednak stosować się do kilku rad.

Chorując na adenomiozę warto sięgać po nieprzetworzoną żywność, owoce i warzywa, produkty bogate w żelazo, a także unikać natomiast kofeiny, transtłuszczów i alkoholu. Oczywiście, zawsze należy sposób żywienia skonsultować ze swoim lekarzem.

Adenomioza na USG

W przypadku adenomiozy rozsianej macica staje się kulista. Zmiany w wyniku tej choroby mogą przypominać mięśniaka gładkokomórkowego.

W USG adenomioza objawia się m.in.:

  • powiększoną macicą o kulistym kształcie;
  • zatarciem granicy między endometrium a myometrium – u zdrowej osoby jest ona wyraźna;
  • obecnością torbielowatych przestrzeni bezechowych różnych rozmiarów;
  • pogrubieniem strefy przejściowej do minimum 12 mm;
  • widocznością hiperplazji – echogenicznych prążków rozchodzących się z warstwy endometrium.

Jak podaje Mirosław Wielgoś, Katarzyna Kosińska−Kaczyńska, Piotr Węgrzyn w publikacji „Diagnostyka endometriozy” na łamach „Biblioteka ginekologa praktyka”, USG przezpochwowe cechuje się 80% czułością i 61% swoistością w wykrywaniu adenomiozy.

USG adenomiozy to nie jedyne badanie, które pozwala rozpoznać lub wykluczyć chorobę. Do innych form diagnostyki można zaliczyć także:

  • tomografię komputerową,
  • histeroskopową
  • biopsję myometrium,
  • laparoskopową biopsję myometrium,
  • MR,
  • histerosalpingografię.

Zdaniem grupy badawczej na czele z Chapronem, aby diagnoza została postawiona w sposób rzetelny, istotne jest łączenie różnych technik diagnostycznych, uwzględniając przy tym czynniki ryzyka oraz objawy kliniczne.

Czytaj również

Bibliografia

  • prof. dr hab. n. med. Marian Gabryś, Adenomioza – diagnostyka i aktualne sposoby leczenia, Monografie po dyplomie nr 01 (lipiec) 2020, https://podyplomie.pl/monografie-po-dyplomie/34798,adenomioza-diagnostyka-i-aktualne-sposoby-leczenia, [dostęp: 03.01.2022]
  • A. N. Imudia, R. G. Sprague, Adenomioza i jej wpływ na płodność, Ginekologia po dyplomie 03 (maj) 2019, https://podyplomie.pl/ginekologia/32645,adenomioza-i-jej-wplyw-na-plodnosc, [dostęp: 03.01.2022]
  • K. Witczak, S. Sajdak, Z. Kojs, Hormonalna terapia zastępcza w ginekologii onkologicznej, Current Gynecologic Oncology 2013, 11 (1), s. 62–73, https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.848.4457&rep=rep1&type=pdf, [dostęp: 03.01.2022]
  • T. Bergholt, L. Eriksen, N. Berendt, M. Jacobsen, J. B. Hertz, Prevalence and risk factors of adenomyosis at hysterectomy, Human Reprod 2001, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11679531/, [dostęp: 03.01.2022]
  • L. Pepas, C. Deguara, C. Davis, Update on the surgical management of adenomyosis. Curr Opin Obstet Gynecol 2012;24(4):259-264, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22614675/, [dostęp: 03.01.2022]
  • P. Kamiński, N. Mazanowska, Operacyjne leczenie endometriozy, [w”] Biblioteka ginekologa praktyka, Endometrioza, pod red. prof. dr. hab. n. med. Mirosława Wielgosia, s. 45, https://www.ikamed.pl/sample_pdf.phtml?id=39422
  • T. Minegishi, N. Sugino, O. Ishihara, J. Kitawaki, T. Harada, T. Murakami, Annual report of Reproductive Endocrinology Comitte, Japan Society of Obstetrics and Gynecology, 2013, J Obstet Gynaecol Res. 2014: 40; 349-352, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24472053/, [dostęp: 03.01.2022]
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Artykuł napisany przez
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Dziennikarka, przyszła prawniczka. Autorka wielu publikacji o tematyce społeczno-kulturalnej, marketingowej, prawniczej, kulinarnej, medycznej i dziecięcej. Absolwentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i studentka prawa na Uniwersytecie Opolskim. Prywatnie opiekunka kotki Kici.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Biegunka przed okresem – co oznacza w trakcie?
Kobieta cierpiąca na biegunkę
Przeczytaj artykuł
Brak orgazmu pochwowego. Co robić?
Smutna kobieta siedzi na krawędzi łóżka
Przeczytaj artykuł
Tyłozgięcie macicy - a ciąża i seks. Jakie są objawy?
Kobiecy układ rozrodczy
Podobne artykuły
Biegunka przed okresem – co oznacza w trakcie?
Brak orgazmu pochwowego. Co robić?
Tyłozgięcie macicy - a ciąża i seks. Jakie są objawy?
Wypadanie macicy - objawy, leczenie nieoperacyjne
Samobadanie piersi - na czym polega i kiedy je wykonywać?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Clear Aligner - działanie i efekty. Jaka cena całego leczenia?
Analiza składu ciała - waga i normy. Na czym polega BIA?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?
Spanie nago - czy jest zdrowe? W pojedynkę i z partnerem
Sonda redakcyjna
Jak często masz problemy z wypadaniem włosów?