Burczenie w brzuchu - przyczyny i leki. Jak powstrzymać?

Burczenie w brzuchu u zdrowego człowieka stanowi pożądany efekt akustyczny zwiastujący zakończenie trawienia. Odgłos ten jednak może świadczyć także o wielu groźnych zaburzeniach i schorzeniach czynnościowych. Jakich?
Mężczyźnie burczy w brzuchu
źródło:123RF
Spis treści

Skąd się bierze burczenie w brzuchu?

Burczenie w brzuchu, czyli wyraźnie słyszalne bulgotanie, najczęściej jest sygnałem świadczącym o prawidłowej (choć nieco zbyt głośnej) pracy jelit. Efekt ten spowodowany jest przede wszystkim przez tzw. wędrujący kompleks motoryczny (MMC od angielskiego migrating myoelectric complex). 

Pod pojęciem tym rozumie się cykliczną aktywność mięśni gładkich jelita cienkiego w okresach pomiędzy kolejnymi posiłkami. Jest to mechanizm służący oczyszczaniu przewodu pokarmowego z resztek strawionego jedzenia. Napędzany impulsami elektrycznymi proces uruchamiany zostaje każdorazowo po zakończeniu trawienia (wówczas otwiera się tzw. odźwiernik żołądka, co umożliwia przesunięcie zakwaszonej treści w stronę jelita) i przerywany w momencie rozpoczęcia kolejnego posiłku. 

Burczenie w brzuchu po jedzeniu jest niejako efektem ubocznym MMC, wynikającym z obecności znacznych ilości soków żołądkowych i żółci, które – wymieszane z jedzeniem – przemieszczają się w dół układu trawiennego. Wydawaniu dźwięków sprzyja też przepychanie cząstek powietrza znajdujących się w jelitach. Zjawisko to jest w pełni naturalne, a wręcz pożądane. Należy pamiętać, że całkowite oczyszczenie jelit trwa około 1-1,5 godziny, dlatego u osób mających skłonność do podjadania MMC nie działa prawidłowo. Brak burczenia mylnie jest wówczas utożsamiany z uczuciem sytości.

Ciągłe burczenie w brzuchu

Ciągłe burczenie w brzuchu, zwłaszcza jeśli jest całkowicie oderwane od cyklu spożywania, trawienia i wydalania jedzenia, może jednak być także objawem poważnych schorzeń lub zaburzeń czynnościowych. 

Możliwe potencjalne przyczyny burczenia w brzuchu, to:

  • zespół jelita drażliwego;
  • nieswoiste lub wrzodziejące zapalenie jelita;
  • niedrożność jelita;
  • niestrawność (dyspepsja);
  • zaparcia lub biegunki czynnościowe;
  •  choroba wrzodowa żołądka;
  • niedokwaśność żołądka;
  • zatrucie pokarmowe;
  • alergia lub nietolerancja pokarmowa;
  • zaburzenia psychosomatyczne w przebiegu nerwicy lękowej;
  • choroby nowotworowe układu pokarmowego;

O osób cierpiących na zaburzenia trawienia, burczenie jest szczególnie dokuczliwe po zjedzeniu pokarmów ciężkostrawnych i wzdymających, takich jak fasola, groch, kapusta, smażone mięso. 

Burczenie w brzuchu i luźne stolce

Burczenie w brzuchu i luźne stolce, czyli dwa symptomy bardzo często ze sobą współwystępujące, świadczyć mogą o zaburzeniach pracy układu trawiennego na podłożu nerwowym. W ten właśnie sposób często objawia się zespół jelita drażliwego (IBS od angielskiego irritable bowel syndrome), przewlekłe schorzenie o nieustalonej bezsprzecznie etiopatogenezie, prawdopodobnie związane z nieprawidłowym działaniem tzw. osi mózgowo-jelitowej. 

U osób z pewnym typem nadwrażliwości emocjonalnej, a także na skutek zubożenia naturalnej flory bakteryjnej jelit, dochodzi w przebiegu IBS do szeregu nieprawidłowości dotyczących przełykania, trawienia i wydalania. 

Należą do nich między innymi:

  • silne bóle brzucha, 
  • biegunki, 
  • zatwardzenia, 
  • głośne gazy, 
  • uczucie przelewania się,
  • wyraźnie słyszalne częste burczenie w brzuchu

Podobne symptomy występują także na skutek krótkotrwałych, acz bardzo intensywnych przeżyć emocjonalnych (silny stres, smutek, radość).

Jak powstrzymać burczenie w brzuchu? 

Jak powstrzymać burczenie w brzuchu? W większość przypadków wystarczającym remedium będzie stosowanie się do podstawowych zaleceń dotyczących zdrowego odżywiania i właściwego trybu życia. 

Warto zatem:

  • unikać produktów wzdymających, generujących nadmierne ilości gazów – w tym kontekście wymienić trzeba przede wszystkim rośliny strączkowe oraz kapustę, a także napoje gazowane. niewskazane są też potrawy ciężkostrawne i tłuste, zwłaszcza smażone mięsa, fast foody oraz przekąski;
  • jeść w umiarkowanych porcjach i w regularnych odstępach – 5 razy dziennie co 2-3 godziny, unikając w między czasie do podjadania, ale też nie dopuszczając do tego, by organizm zaczął odczuwać głód;
  • regularnie się wypróżniać, starając nie dopuszczać do zalegania mas kałowych w jelitach;
  • dbać o kondycję psychofizyczną, aby zminimalizować ryzyko występowania objawów gastrycznych stymulowanych przez nadmiernie pobudzony system emocjonalny.

Są jednak sytuacje, gdy tradycyjne domowe metody oraz zwykłą profilaktyka nie będą skutecznie zapobiegać burczeniu w brzuchu. W takich przypadkach należy poddać się szczegółowej diagnostyce (badania krwi, testy na obecność bakterii Helicobacter pylori oraz nietolerancje pokarmowe, USG jamy brzusznej, kolonoskopia, gastroskopia itd.) i w razie konieczności rozpocząć farmakologiczne leczenie przyczynowo-objawowe.

Leki na burczenie w brzuchu

Leki na burczenie w brzuchu należy stosować wedle zaleceń lekarza, nawet jeśli znaczna część z nich dostępna jest na bez recepty. 

W zależności etiologii i patomechanizmu zaburzenia, przydatne mogą być:

  • leki zawierające ranitydynę – substancję chemiczną będącą antagonistą receptora H2, hamującą wydzielanie soków żołądkowych;
  • inhibitory pompy protonowej, także blokujące produkcję kwasu solnego w żołądku;
  • środki rozkurczowe, bazujące na działaniu m.in. drotaweryny oraz papaweryny, rozluźniające mięśnie gładkie jelit;
  • naturalne środki ziołowe, zawierające ekstrakty z takich roślin leczniczych, jak rumianek, melisa, mięta, glistnik jaskółcze ziele, ostropest plamisty, karczoch, koper, ostryż długi itp.;
  • suplementy diety bogate w kultury bakterii probiotycznych.

[link url="https://www.medme.pl/artykuly/zespol-jelita-drazliwego-i-moje-z-nim-zmagania,34396.html"]Zespół jelita drażliwego - relacja czytelnika z forum [blog][/link]

Czytaj również

Bibliografia

  • Stanisław J. Konturek, Fizjologia układu pokarmowego, Fizjologia człowieka, wyd. 2. Wrocław 2013
  • Krystian Adrych, Zespół jelita drażliwego w świetle najnowszych wytycznych, Forum Medycyny Rodzinnej 2018, tom 12, nr 6
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Pytanie: Czym kierujesz się, sięgając po suplementy diety?

  Znajomością i zaufaniem do marki

  Składem

  Przyznanymi certyfikatami

  Atrakcyjnością opakowania

  Poleceniem specjalisty - farmaceuty lub lekarza

  Opiniami znajomych i innych klientów

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Witaminy w ciąży i przed ciążą - A, C, D czy E? Zobacz, jakie brać
Przeczytaj artykuł
Biegunka przed i podczas okresu – przyczyny
Podobne artykuły
Biegunka przed i podczas okresu – przyczyny
Bóle brzucha w ciąży. Co mogą oznaczać?
Ból w lewym boku - co oznacza ból w lewym boku?
Ból w prawym boku - co oznacza? Objawy
Dolegliwości żołądkowe. Co stosować na ból brzucha?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Recenzja szczoteczki magnetycznej Oral-B iO Series 9
Syrop z cebuli - właściwości. Jak zrobić syrop z cebuli?
Jak doprowadzić kobietę do orgazmu? - techniki, porady
Cytologia - co to za badanie i kiedy je robić?
Opryszczka u dzieci – jakie leki? Czym smarować?

Reklama