NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Gdzie rozpoczyna się proces trawienia i na czym polega?

Trawienie to skomplikowany proces, dzięki któremu organizm człowieka może przyswoić sobie wiele wartościowych substancji. Opiera się na rozkładzie tłuszczów, białek i węglowodanów do prostszych postaci. Miejscami, w których dochodzi do trawienia, są poszczególne odcinki układu pokarmowego, włącznie z jamą ustną.
Kobieta je sałatkę
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Proces trawienia polega na rozkładzie tłuszczów, węglowodanów oraz białek na substancje proste.
  • Trawienie cukrów złożonych rozpoczyna się w jamie ustnej pod wpływem amylazy ślinowej.
  • Jelito cienkie to miejsce, gdzie dochodzi do intensywnego trawienia cukrów, tłuszczów oraz białek.
SPRAWDŹ TEŻ: Enzymy trawienne – czym są? Rodzaje, funkcje i normy
Spis treści

Na czym polega trawienie?

Skomplikowany proces, który polega na rozłożeniu złożonych tłuszczów, białek oraz węglowodanów do prostszych związków, takich jak: aminokwasy, cukry proste, kwasy tłuszczowe, sole mineralne, witaminy, glicerol i wodę, określany jest trawieniem pokarmów. Dzięki niemu organizmowi o wiele łatwiej przyswoić sobie substancje z pożywienia.

Miejscem, gdzie przebiega proces trawienia pokarmów, jest układ pokarmowy. Pierwszy etap odbywa się już w jamie ustnej, gdzie dochodzi do rozdrabniania jedzenia. Enzymy trawienne wspomagają procesy trawienia na poszczególnych odcinkach przewodu pokarmowego. Krew i limfa odpowiadają za wchłanianie pokarmów.

Gdzie odbywa się trawienie pokarmu?

W przewodzie pokarmowym odbywa się trawienie pokarmu. Najpierw w jamie ustnej dochodzi do mechanicznego podzielenia się jedzenia, przez co na kolejnych etapach o wiele łatwiej o rozkład składników w wyniku trawienia chemicznego.

Trawienie wspomagają tzw. gruczoły trawienne, do których można zaliczyć:

  • ślinianki – ich zadaniem jest wytwarzanie śliny, która m.in. rozwadnia pokarm oraz zawiera amylazę rozkładającą skrobię na proste węglowodany, dochodzi tu więc do wstępnego trawienia cukrów; to właśnie w jamie ustnej rozpoczyna się trawienie cukrów;
  • wątrobę – to największy gruczoł trawienny układu pokarmowego; wytwarza żółć niezbędną w procesie trawienia tłuszczów; na dobę może jej wyprodukować około 1-1,5 l;
  • trzustkę – to gruczoł wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego. Wydziela enzymy niezbędne do trawienia tłuszczów, białek oraz skrobi.

Do miejsc, gdzie są trawione białka, zaliczyć należy: żołądek, dwunastnicę oraz odcinki jelita cienkiego. Natomiast trawienie tłuszczów zachodzi w dwunastnicy i początkowym odcinku jelita grubego.

Tam wydzielana i magazynowana jest żółć, wytwarzana wcześniej przez wątrobę. Intensywne trawienie cukrów złożonych odbywa się w jelicie cienkim dzięki amylazie trzustkowej.

Etapy trawienia

Jak już wspomnieliśmy, trawienie rozpoczyna się w jamie ustnej. Wydziela się wówczas amylaza ślinowa, która rozkłada węglowodany oraz cukry złożone na prostsze substancje. Ukształtowany dzięki ślinie pokarm w kęs, zostaje połknięty. Mija gardło i przełyk, a następnie trafia do żołądka.

To tam jedzenie miesza się z sokiem żołądkowym, wydzielanym przez gruczoły trawienne zlokalizowane w błonie śluzowej żołądka. Sok żołądkowy charakteryzuje się niskim odczynem, około 1,5-2,5 pH.

To tu, w żołądku, rozpoczyna się trawienie białek i odbywa się dzięki pepsynie, enzymowi wydzielanemu ze ściany żołądka. Jej nieaktywna wersja aktywuje się dopiero, gdy pH jest na odpowiednio niskim poziomie.

Zbyt wysokie pH soku żołądkowego może uniemożliwić pepsynie rozpoczęcie trawienia białek. Pepsyna powoduje, że wiązania peptydowe ulegają rozerwaniu. Powstałe polipeptydy trafiają do dwunastnicy. Tam ich trawienie jest zatrzymane.

Kolejnym przystankiem jest jelito cienkie, gdzie pod wpływem takich enzymów trzustkowych jak: elastaza, trypsyna i chymotrypsyna, białka ulegają rozpadowi do aminokwasów.

W przypadku trawienia tłuszczów istotną rolę odgrywa trzustka, która wydziela lipazę. Enzym trafia do dwunastnicy. W tym miejscu trawiony jest tłuszcz oraz większość cholesterolu. Sole kwasów żółciowych w jelicie cienkim powodują, że kwasy tłuszczowe ulegają tam emulgacji.

To właśnie z tego powodu u niektórych chorych, np. po zabiegu cholecystektomii, czyli usunięcia pęcherzyka żółciowego, pojawiają się tzw. stolce tłuszczowe, bo tłuszcze są usuwane wraz z kałem.

Niestrawione resztki pokarmowe, których organizm nie potrafi rozłożyć na prostsze substancje, są wydalane.

zdrowie
Dieta ketogeniczna a cholesterol – podnosi czy obniża jego poziom?
Czy dieta ketogeniczna, opierająca się na maksymalnej podaży tłuszczy kosztem węglowodanów, wpływa na poziom cholesterolu? A jeśli tak, to w jaki sposób?
Przeczytaj artykuł

Ile trwa trawienie?

Według danych opublikowanych na rządowej Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, żucie zajmuje 20-60 sekund, stamtąd pokarm dostaje się do żołądka w kilka sekund. Natomiast czas, ile trawi się jedzenie to zazwyczaj 2-4 godziny.

Wchłanianie składników to proces trwający kolejne 3-5 godzin. Zanim organizm pozbędzie się niestrawionego jedzenia z jelita, minie około 10 godzin. Cały proces trwa więc od kilkunastu godzin, ale może trwać znacznie dłużej.

To, jak długo trawi się jedzenie, często zależy od stanu zdrowia człowieka, ale również tego, co jest zjadane. Aktywność fizyczna, wiek, masa ciała czy płeć to czynniki, które mają wpływ na to, ile trwa proces trawienia.

Równie istotne jest przyjmowane pożywienie. Produkty lekkostrawne są szybciej trawione i zalicza się do nich: produkty zbożowe, wybrane owoce i warzywa, jedzenie gotowane, chude mięso i sery, a także kefir czy maślankę.

Znacznie wolniej trawione są tzw. produkty ciężkostrawne takie jak: jedzenie smażone w głębokim tłuszczu, orzechy, słodycze, alkohol, rośliny strączkowe.

Jak poprawić trawienie?

Usprawnienie trawienia to sposób na to, by nie tylko dobrze się czuć, ale również zyskać zgrabną sylwetkę. Jak poprawić trawienie żołądka? Przede wszystkim należy zatroszczyć się o dietę lekkostrawną. Posiłki zjadać w mniejszych porcjach i o ustalonych porach. Aby zadbać o wspomaganie trawienia równie istotne jest regularne nawadnianie organizmu, minimum 1,5 litra wody dziennie.

Jak przyspieszyć trawienie? Poza odpowiednią profilaktyką można także sięgnąć po jedzenie z błonnikiem, który niczym szczotka ,,wymiata” jelita. Należy też dbać o regularną aktywność fizyczną.

Wiesz już, co jeść na lepsze trawienie. Warto wspomnieć, że w celu przyspieszenia całego procesu można stosować również różne zioła. Mogą to być, np: mięta, melisa,  koper włoski, rumianek, itd.

Trawienie to dość skomplikowany proces rozkładu pożywienia dostarczanego do organizmu, dlatego warto wesprzeć organizm, by go przyspieszyć.

Czytaj również

Bibliografia

  • Układ pokarmowy, Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Wykłady: Ratownictwo, https://www.umb.edu.pl/photo/pliki/WL_jednostki/zaklad_anatomi_prawidlowej_czlowieka/wyklady_ratownictwo/ukl%2Bpokarmowy%2Bcz1.pdf, [dostęp: 21.01.2022].
  • Prof. (emer.) dr hab. J. Juszczyk, Wątroba – budowa i funkcje, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/50948,watroba-budowa-i-funkcje, [dostęp: 21.01.2022].
  • lek. J. Piekarczyk, Porady lekarza rodzinnego - wątroba, Wyd. Literat, https://www.sw.gov.pl/assets/74/85/60/7f47ba721664a364cd57d0f447bf255bfa055ee7.pdf [dostęp: 21.01.2022].
  • S. Leszczyński, L. Pilch-Kowalczyk, Układ trawienny, Wydawnictwo PZWL, http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/200280820.pdf, [dostęp: 21.02.2022].
  • M. Zaleska-Szczygieł, Platforma Edukacyjna Ministerstwa Edukacji i Nauki, strona rządowa, Jak trawiony jest pokarm, https://zpe.gov.pl/a/jak-trawiony-jest-pokarm/D1HWldy12, [dostęp: 21.02.2022].
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Artykuł napisany przez
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Dziennikarka, przyszła prawniczka. Autorka wielu publikacji o tematyce społeczno-kulturalnej, marketingowej, prawniczej, kulinarnej, medycznej i dziecięcej. Absolwentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i studentka prawa na Uniwersytecie Opolskim. Prywatnie opiekunka kotki Kici.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Burczenie w brzuchu - przyczyny i leki. Jak powstrzymać?
Przeczytaj artykuł
Biegunka przed okresem – co oznacza w trakcie?
Przeczytaj artykuł
Bóle brzucha w ciąży. Co mogą oznaczać?
Podobne artykuły
Burczenie w brzuchu - przyczyny i leki. Jak powstrzymać?
Biegunka przed okresem – co oznacza w trakcie?
Bóle brzucha w ciąży. Co mogą oznaczać?
Ból w lewym boku - co oznacza ból w lewym boku?
Ból w prawym boku - co oznacza? Objawy

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama