Difenhydramina - leki i preparaty. Jak działa na sen?

Difenhydramina to lek odkryty już w 1943 roku i aktualnie stosuje się go głównie na problemy z zasypianiem. Zalicza się on do leków przeciwhistaminowych I generacji. Co to oznacza dla przeciętnego pacjenta? Jak i kiedy stosować ten preparat?
Mężczyzna cierpi na bezsenność
źródło:123RF

Spis treści

Co to jest difenhydramina?

Difenhydramina to organiczna pochodna etanoloaminy o działaniu przeciwhistaminowym. Hamuje działanie histaminy, neuroprzekaźnika, który jest jednym z głównych mediatorów stanu zapalnego i alergicznego w organizmie. Dzieje się tak poprzez blokowanie receptorów histaminowych H1. 

Receptor ten jest odpowiedzialny między innymi za skurcz mięśni gładkich oskrzeli oraz zwiększenie przepuszczalności naczyń żylnych i rozszerzenie naczyń krwionośnych w skórze. Powoduje to powstawanie obrzęków, zaczerwienienia, a także świąd i ból. Difenhydramina stosowana miejscowo na błonę śluzową nosa i spojówki zmniejsza te objawy. 

Stosowana doustnie wywołuje senność, co aktualnie jest wykorzystywane w preparatach złożonych stosowanych na ból i towarzyszących temu trudnościach w zasypianiu.

Wskazania do stosowania difenhydraminy

Oficjalne wskazania do stosowania difenhydraminy obejmują: 

Krople do oczu

  • ostre zapalenie spojówek w przebiegu sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia oczu;
  • stany zapalne związane z podrażnieniem spojówek w wyniku stosowania soczewek kontaktowych, narażenie na słońce, dym tytoniowy lub kontakt z wodą w basenie;

Tabletki

  • łagodzenie przejściowych zaburzeń snu u dorosłych i młodzieży po 16 roku życia;

Krople do nosa

  • ostre stany zapalne błony śluzowej nosa;
  • zaostrzenie przewlekłego nieżytu nosa w przebiegu sezonowego i całorocznego alergicznego nieżytu nosa lub przeziębienia;

Jak już było wspomniane, istnieją preparaty difenhydraminy, w których występuje ona w parze z paracetamolem. Przeznaczeniem takiego środka jest nie tylko uśmierzanie bólu, ale także ułatwienie zasypiania wieczorem, gdy dolegliwości bólowe są tak silne, że utrudniają spokojny i zdrowy sen. Preparaty te są dostępne bez recepty. Jednakże widać pewną tendencję wśród pacjentów, którzy kupują te środki głównie na problemy z zasypianiem. 

Trzeba pamiętać że difenhydramina jest już starym lekiem, mającym wiele działań ubocznych i takie przewlekłe stosowanie bez nadzoru lekarza może skończyć się źle dla organizmu. Ponadto preparaty te mają także paracetamol, który przyjmowany w dużych dawkach przez dłuższy czas również może być szkodliwy, szczególnie dla wątroby. 

Interakcje i przeciwwskazania difenhydraminy 

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania wyżej wymienionego preparatu będą uczulenia na substancję czynną lub jakikolwiek składnik potrzebny do produkcji leku. Ponadto będzie on silnie przeciwwskazany u osób, które mają ciężką niewydolność nerek lub wątroby. Krople do oczu zawierające difenhydraminę będą niezalecane dla osób które chorują na jaskrę z zamykającym się kątem przesączania. 

Leków zawierających difenhydraminę nie wolno łączyć z lekami będącymi tak zwanymi inhibitorami MAO oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Środek ten jest także przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. 

Działania niepożądane difenhydraminy          

Głównymi skutkami ubocznymi, które mogą wystąpić po zastosowaniu leków z difenhydraminą są bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki lub nudności. Bardzo często dochodzi też do bólów i zawrotów głowy. 

Z groźniejszych działań niepożądanych może dojść do poważnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy połączyć difenhydraminę z lekami wydłużającymi odstęp QT w zapisie EKG. Mogą wtedy wystąpić bardzo groźne dla zdrowia arytmie typu Torsade du pointes. Dodatkowo mogą pojawić się także takie skutki uboczne jak suchość w jamie ustnej, niewyraźne widzenie, stan pobudzenia czy ból i drgania mięśni. 

Dawkowanie difenhydraminy

W przypadku użycia difenhydraminy na sen standardowe dawkowanie wynosi 50 mg na dobę, przyjmowane doustnie około 20 minut przed snem. Jest to również dawka maksymalna jaką może przyjąć pacjent na dobę. Krople do oczu są przeznaczone dla pacjentów powyżej 6 roku życia. 

Podaje się wtedy 2-3 krople do worka spojówkowego co 6 lub 8 godzin. Taką terapię można samodzielnie przeprowadzić przez 4-5 dni, po czym należy skontaktować się z lekarzem jeśli dolegliwości nie minęły. Podobnie dawkuje się także krople do nosa, z tą różnicą, że można je podawać co 4 lub 6 godzin. Ale tak jak krople do oczu, nie powinno się ich stosować samodzielnie dłużej niż 5 dni. 

Tylko w aptece kupi się difenhydraminę, z tym zastrzeżeniem, że tylko krople do nosa są dostępne bez recepty. Zarówno krople do oczu zawierające difenhydraminę i nafazolinę, jak i tabletki do połykania na trudności z zasypianiem są dostępne tylko na receptę. Cena tych leków jest podobna i w zależności od apteki waha się między 20 a 30 złotych.

Czytaj:

Bibliografia

  • 1. S. Randall, PhD, T. A. Roehrs, PhD, T. Roth, PhD; Leki nasenne dostępne bez recepty i bezsenność; Psychiatria po Dyplomie; 2009; Tom 6; Nr 1; 68-76
  • 2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen; https://www.polfarmex.pl/zasoby/produkty_ulotki_chpl/nodisen_chpl.pdf
  • 3. A. Maciejczyk, A. Niedźwiecka; Profil bezpieczeństwa leków przeciwhistaminowych stosowanych w pediatrii; 2018; Almanach; Vol. 13; Nr 4; 17-19

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!