Esica - co to jest? Jak leczyć uchyłki esicy?

Jelita u człowieka zarażone esicą
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Esica to jeden z najbardziej narażonych na choroby odcinków jelita grubego. Oprócz uchyłków esicy, które stały się typowym schorzeniem współczesnej cywilizacji, w tej części jelita można zdiagnozować zmiany nowotworowe i polipy esicy. Zobacz, jak leczyć uchyłki esicy.
 

Esica jest jednym z ośmiu odcinków, na jakie podzielone jest jelito grube. Jej nazwa pochodzi od litery „S”, bo właśnie to ją przypomina swoim kształtem. Oprócz niej na okrężnicę, osiągającą u dorosłego człowieka przeciętnie 1,5 metra długości, składają się także:

  • kątnica
  • wstępnica
  • poprzecznica
  • zstępnica
  • odbytnica
  • odbyt
  • wyrostek robaczkowy

Esica znajduje się w dolnym odcinku okrężnicy i łączy się z odbytnicą. Według opinii American Medical Association 60 procent zmian nowotworowych jelita grubego zlokalizowanych jest w dolnym odcinku okrężnicy, czyli właśnie w odbytnicy i esicy. Ale nie tylko na zmiany rakowe narażony jest ten odcinek jelita grubego. Zdarza się, że esica ulega skrętowi powodując groźną dla życia niedrożność jelit, czyli popularnie zwany skręt kiszek.

Skręt esicy może doprowadzić do zatkania i uciśnięcia naczyń krwionośnych, których następstwem może być martwica tej części jelita. Innym, stosunkowo często występującym schorzeniem, są uchyłki esicy.

Uchyłki esicy - choroba cywilizacyjna

Uchyłki esicy są konsekwencją typowych błędów żywieniowych, które są nierozłącznie związane z naszą cywilizacją. To obecnie jedna z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Dieta uboga w błonnik powoduje, że w esicy wzrasta ciśnienie i dochodzi do pogrubienia ścian jelita. W esicy powstaje od kilku do kilkudziesięciu jednocentymetrowe uwypukleń przypominających kształtem woreczki, które rozpychają jelito na zewnątrz.

Uchyłki esicy powodują liczne dolegliwości, w tym:

  • bóle brzucha
  • wzdęcia
  • zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunka lub zaparcia)
  • zatrzymanie gazów

Gdy dochodzi do zapalenia uchyłków esicy u pacjenta pojawia się dodatkowo gorączka, leukocytoza, kał z domieszką krwi (widoczna może być czysta krew lub jedynie skrzepy), a w lewej dolnej części brzucha wyczuwalny może być bolesny guz. Nieleczone zapalenie uchyłków może doprowadzić do powstania ropnia, przedziurawienia jelita grubego, a nawet całkowitej niedrożności jelita.  Szacuje się, że u 10-25 procent osób z uchyłkowatością esicy rozwija się także zapalenie uchyłków jelita.

Czytaj też: Nadwrażliwe jelito - bóle brzucha, zaparcia, biegunki

Uchyłkowatość esicy grupy ryzyka

Ryzyko wystąpienia uchyłkowatości esicy wzrasta wraz z wiekiem. U pacjentów młodszych niż 40 lat jedynie 5 procent ma zdiagnozowaną chorobę. Tymczasem już w grupie osób w wieku powyżej 60 lat odsetek ten gwałtownie wzrasta i sięga 30 procent. Statystycznie szacuje się, że uchyłkowatość występuje w jednej trzeciej populacji powyżej 45 roku życia oraz nawet w 2/3 populacji powyżej 85 roku życia. Dane te mogą być jednak zafałszowane, ponieważ choroba jest wykrywana głównie w trakcie kolonoskopii, na którą ciągle decyduje się zbyt mało pacjentów.

Uchyłki esicy leczenie

Leczenie uchyłkowatości jelit przypomina walkę z wiatrakami. Trudno tu mówić o całkowitym wyleczeniu, nawet jeśli pacjent zdecyduje się na leczenie operacyjne. Usuwając jedne uchyłki nie mamy bowiem pewności, że w innym odcinku nie powstaną zaraz nowe.

Mimo to chorobę uchyłkową trzeba leczyć. Pacjent może otrzymać leki łagodzące objawy, głównie preparatu rozkurczowe i przeciwbólowe oraz antybiotyki dożylne lub doustne. Zalecane jest też stosowanie ścisłej diety, której elementem są otręby pszenne (codzienna dawka to 2-3 łyżki stołowe).

Dużo bardziej skomplikowane jest leczenie zapalenia uchyłków. Ropień wewnątrzbrzuszny, przedziurawienie jelita i przetoka między pętlami jelit wymagają bowiem leczenia operacyjnego. Gdy mamy do czynienia ze stanem ostrym konieczne jest wyłączenie funkcji jelita. 

Resekcja esicy

Resekcję części jelita rozważa się zazwyczaj dopiero wtedy, kiedy dojdzie do dwóch lub większej liczby epizodów zapalenia uchyłków. Gdy zaistnieje taka potrzeba chirurg może wykonać tzw. operację Hartmanna, która polega na usunięciu zmiany chorobowej i zamknięciu kikuta odbytnicy. Z bliższego odcinka esicy wykonuje się wtedy stomię.  Operacja jest przeprowadza nie tylko przy uchyłkowatości esicy, ale również przy jej skręcie lub przedziurawieniu esicy w wyniku urazu.

U pacjentów z guzami można także wykonać sigmoidektomię laparoskopową, która polega na wycięciu odcinka esicy.

Rak esicy

Innym groźnym schorzeniem odcinka esicy są zmiany nowotworowe. Na badania kontrolne powinien się zgłosić każdy pacjent, który zaobserwował u siebie:

  • jasnoczerwoną krew w stolcu
  • bóle brzucha
  • bóle krocza
  • kolkę jelitową
  • niemożność pełnego wypróżnienia

Ryzyko zachorowania na raka esicy wzrasta po 50. roku życia, okazuje się bowiem, że 9 na 10 osób, u których zdiagnozowano raka jelita miało 50 i więcej lat.

Polip esicy

Podobne objawy do nowotworów jelita grubego dają polipy. Zresztą część z nich to także zmiany rakowe lub przedrakowe. U większości dorosłych zdiagnozowane polipy esicy to tzw. gruczolaki, które mogą się w przyszłości przekształcić w zmiany nowotworowe. U niektórych występują polipy rzekome, zwane zapalnymi, które towarzyszą wrzodziejącemu zapaleniu jelita grubego. U dzieci i młodzieży najczęściej pojawiają się mniej groźne polipy młodzieńcze, które choć są źródłem krwawień nie są typem polipów nowotworowych.

U dorosłych i dzieci może rozwinąć się także tzw. polipowatość rodzinna, która jest uwarunkowana genetycznie. U jednego chorego występuje średnio około 100 polipów w jelicie.  Naturalny przebieg tej choroby prowadzi do rozwoju raka jelita grubego w młodym wieku, dlatego w tej grupie chorych konieczne są częste badania kolonoskopowe.

Każde stwierdzenie polipa jest wskazaniem do jego usunięcia. Często można to zrobić już w trakcie badania kolonoskopowego. Każdy usunięty polip jest przekazywany do badania histopatologicznego, które pozwoli stwierdzić, czy znajdują się w nim komórki nowotworowe, czy jest od nich wolny. 

Oceń artykuł

(liczba ocen 76)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA