Najzdrowsze miejsce w internecie

Choroba hemoroidalna – co ją wywołuje i jak można ją leczyć?

Hemoroidy to prawidłowa struktura anatomiczna. Potocznie jednak tym określeniem opisuje się choroby występujące w ich obrębie. Naukowcy wciąż zastanawiają się nad przyczynami choroby hemoroidalnej. Istnieje kilka teorii, które wyjaśniałyby problemy z hemoroidami. Sprawdź, jakich.
Człowiek siada na kaktusie
Źródło: 123RF
Spis treści

Jak wyglądają hemoroidy? 

Hemoroidami odbytu określa się guzki krwawnicze, przypominające poduszeczki wypełnione krwią o budowie ciał jamistych, zlokalizowane w obrębie odbytu. Hemoroidy są połączeniami tętniczo-żylnymi. Ich średnica wynosi 3-15 mm. Otacza je tkanka łączna, a ich zabezpieczeniem są włókna mięśniowe.

Klasyfikacja uwzględniająca położenie hemoroidów dzieli je na: hemoroidy zewnętrzne (zlokalizowane poniżej linii grzebieniastej) oraz wewnętrzne (umiejscowione powyżej linii grzebieniastej). Trzy do czterech guzków krwawniczych wewnętrznych to liczba występująca u każdego dorosłego człowieka.

W języku potocznym chorobę hemoroidalną nazywa się właśnie hemoroidami. Tymczasem hemoroidy są prawidłowymi strukturami anatomicznymi. Ich zadaniem jest uszczelnianie kanału odbytu.

Hemoroidy są niezbędne do właściwego formowania stolca oraz prawidłowego trzymania gazów. Są przytwierdzone do mięśnia zwieracza odbytu wewnętrznego poprzez więzadło Parksa oraz więzadło wieszadłowe guzka.

Wstępnie wyjaśniliśmy już, co to są hemoroidy. Warto odróżnić je od choroby hemoroidalnej, inaczej zwanej żylakami odbytu, żylakami odbytnicy, krwawnicami.

Co są żylaki odbytu? O tym problemie mogą świadczyć uporczywe krwawienia z odbytu, a także wypadanie hemoroidów z odbytu.

Przyczyny hemoroidów

Dotychczas nie ustalono jeszcze jednoznacznej patogenezy zmian chorobowych. Istnieje kilka teorii wyjaśniających od czego powstają problemy z hemoroidami, m.in. teoria:

  • zapalna – tu za przyczynę żylaków odbytu uznaje się proces zapalny toczący się w obrębie guzka krwawniczego, ale także kanału odbytu;
  • hemodynamiczna – może wynikać ze wstecznego odpływu krwi żylnej, gdy pojawia się zwiększone ciśnienie śródbrzuszne, np. spowodowane ciążą albo parciem na stolec, a także w sytuacji, gdy w bańce odbytnicy zalega kał;
  • mechaniczna – wedle tej teorii przyczyną kłopotów z guzkami krwawniczymi jest wiotkość aparatu, którego zadaniem było utrzymywanie hemoroidów w odpowiednim miejscu. Problem może rozwijać się wraz z wiekiem, zwykle rozpoczyna się już między 20 a 30 rokiem życia, ale również, gdy aparat zwieraczy jest nadmiernie rozciągnięty przez ciśnienie w odbytnicy.

Do czynników, które mogą wpływać na rozwój tej choroby należą, np. częste zaburzenia jelitowe, np. zaparcia i biegunki, dłuższy czas defekacji, siedzący tryb życia, leki, jak również ciąża oraz poród. Trzeba podkreślić, że choroby hemoroidów po porodzie zdarzają się dosyć często.

Objawy hemoroidów

Choroba żylaków odbytu (choroba hemoroidalna) charakteryzuje się takimi objawami jak: dyskomfort, uczucie świądu, pieczenie, ból w okolicy odbytu. U wielu pacjentów objawem problemów z hemoroidami jest krwawienie z odbytu.

Natężenie krwawienia różni się w zależności od przypadku. U niektórych może być to kilka kropel krwi, u innych natomiast spora utrata krwi. Niekiedy krew może pojawić się w formie  pasemek na stolcu, a czasem wyraźnie się od niego oddzielić.

Co 10. dorosły człowiek doświadcza tej dolegliwości. U 70-80 proc. przyczyną jest choroba hemoroidalna (za ,,Choroba hemoroidalna”, Postępy Nauk Medycznych 3/2000). Należy jednak pamiętać, że krwawienie może być wywołane urazami jelita, guzami złośliwymi odbytu i odbytnicy, guzami łagodnymi i polipami, tzw. szczeliną odbytu.

Krwawienie z odbytu nierzadko świadczy też o wypadaniu odbytnicy, chorobie Leśniowskiego-Crohna czy wrodzonych zaburzeniach naczyniowych.

Czy chore hemoroidy bolą? Zwykle to dolegliwość niebolesna. Ból może pojawić się, gdy chorobie towarzyszy wypadnięcie i zakrzepica hemoroidów, szczelina odbytu lub zakrzepica splotu przyodbytowego.

Jeżeli osoba z rozpoznaną chorobą hemoroidalną skarży się przede wszystkim na bóle, istotna jest diagnostyka pod kątem innych przyczyn tej dolegliwości. Za bolesnością może stać zakażenie gruczołów odbytowych, przetoka albo ropień.

Powszechna klasyfikacja wskazuje na 4 stopnie zaawansowania choroby hemoroidalnej:

  • 1 stopień – na tym etapie guzki krwawnicze są powiększone, choroba objawia się krwawieniem;
  • 2 stopień – zaobserwowano wypadanie hemoroidów przy próbie parcia, a także ich samoistny powrót. Oprócz krwawienia pojawia się też świąd oraz sączenie wydzieliny wodnistej lub śluzowej;
  • 3 stopień – guzki krwawnicze wypadają poza odbyt, niezbędne staje się ich ręczne odprowadzenie. Do objawów z 2 stopnia dochodzi również brudzenie bielizny;
  • 4 stopień – hemoroidy, które wypadły poza odbyt nie można już odprowadzić. Dodatkowo pojawia się ból, nierzadko niedokrwienie oraz zgorzele guzków.

Leczenie hemoroidów

Aby zminimalizować problemy, z którymi wiąże się posiadanie żylaków odbytu warto rozważyć badania oraz leczenie zaproponowane przez specjalistę. Leczenie hemoroidów dzieli się na: zachowawcze, instrumentalne oraz operacyjne.

Chorobę hemoroidalną leczy proktolog, potocznie nazywany również lekarzem od hemoroidów, ale także chirurg, a nawet internista. Specjalista zanim wskaże metodę leczenia, rozmawia z pacjentem i analizuje:

  • jak bardzo choroba jest zaawansowana,
  • dolegliwości, których doświadcza chory,
  • jego stan ogólny oraz tryb życia,
  • nastawienie do leczenia.

Oprócz tego musi wykonać także badanie przedmiotowe, tzw. badanie per rectum, które lekarz przeprowadza zwykle w jednej ze wskazanych pozycji: bocznej lub kolankowo-łokciowej. Aby potwierdzić rozpoznanie wykonuje się także anoskopię lub rektoskopię.

U większości chorych sposobem na to, co zrobić, żeby hemoroidy choć trochę się wchłonęły jest leczenie zachowawcze. W tym rodzaju leczenia pacjent musi zmienić styl życia i wprowadzić dietę przeciwzaparciową.

Taki sposób odżywiania zakłada wypijanie 1,5-2 litrów wody niegazowanej dziennie, a także jedzenie produktów z dużą zawartością błonnika, co ma wyregulować wypróżnienia. W ramach wspomagania diety stosuje się parafinę.

Chory powinien zrezygnować z pikantnych przypraw oraz alkoholu, a także zmienić swój sposób życia, np. wprowadzić aktywność fizyczną. Niewskazane jest także zbyt długie przebywanie w toalecie.

Gumkowanie hemoroidów to sposób zwalczania choroby hemoroidalnej. Polega on na zakładaniu podwiązek gumowych metodą Barrona. Taki zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym.

Do kanału odbytu lekarz wprowadza anoskop. Specjalista musi prawidłowo zlokalizować guzek i wykorzystując specjalne kleszczyki wciągnąć go do cylindra z gumową podwiązką. Potem zsuwa gumkę na szypułę guzka.

Tą metodą leczy się pacjentów w I, II i III stopniu zaawansowania choroby hemoroidalnej. Skuteczność tej metody szacuje się na poziomie od 75-90 proc.

U około 1 na 10 pacjentów leczonych tym sposobem następuje nawrót choroby. Warto jednak pamiętać, że 40 proc. z nich to osoby w III stopniu zaawansowania (za ,,Choroba hemoroidalna”, Postępy Nauk Medycznych 3/2000, s. 55). 

Najpopularniejsze powikłanie to ból po zabiegu. Można go zmniejszyć robiąc nasiadówki w letniej wodzie oraz przyjmując leki przeciwbólowe.

Lek na hemoroidy

W leczeniu farmakologicznym problemów z hemoroidami wykorzystywane są kremy i maści na hemoroidy, jak również leki doustne, np. tabletki na hemoroidy z zawartością rutyny, wyciągu z kasztanowca, saponiny, flawonoidy.

Ich przyjmowanie ma na celu zwiększenie napięcia naczyń żylnych, zmniejszanie stanów zapalnych i obrzęków.

Leki na hemoroidy bez recepty to maści doodbytnicze, które zawierają kwas hialuronowy, a także czopki na hemoroidy o działaniu miejscowo znieczulającym i łagodzącym świąd i pieczenie.

Domowe leczenie hemoroidów 

Metody na samodzielne leczenie hemoroidów nie zastąpią wizyty u lekarza. W ramach domowych sposobów na hemoroidy warto jednak przede wszystkim prowadzić odpowiednią profilaktykę, aby zapobiegać powstawaniu problemu. W tym celu należy:

  • zadbać o wdrożenie diety bogatej w błonnik, a także w owoce i warzywa, ciemne, pełnoziarniste pieczywo;
  • wyłączyć ze swojego menu picie mocnej kawy, herbaty, kakao, alkoholu, a także zrezygnować z jedzenia tłustych smażonych potraw, kaszy manny, bananów, cytrusów oraz czekolady,
  • nawadniać się;
  • zrezygnować z ćwiczeń, które mogą podnosić ciśnienie w brzuchu – mogą one negatywnie wpłynąć na hemoroidy;
  • zapewnić sobie codzienną dawkę ruchu;
  • włączyć miód do codziennego odżywiania – zawarte w nim flawonoidy mogą pomóc na kłopoty z hemoroidami.

Krwawiące hemoroidy

W początkowej fazie krwawienia są nieznaczne. Jednakże w przypadku pęknięcia hemoroida w kolejnych fazach zaawansowania choroby, utrata krwi może być dość znaczna.

Obfite albo bardzo częste krwawienie z hemoroidów może doprowadzić do niedokrwistości.

Jak długo krwawi pęknięty hemoroid? Zwykle może krwawić nawet kilka dni, a ślady krwi pojawiają się w toalecie, papierze toaletowym oraz bieliźnie.

Co zrobić, gdy pęknie hemoroid? W przypadku znacznego krwawienia u pacjenta w zaawansowanym stadium choroby, chory musi trafić do szpitala. Dlatego, aby zapobiegać takim sytuacjom, warto już na wczesnym etapie, gdy tylko zauważy się  problemy z hemoroidami, zgłosić się do lekarza.

Usuwanie hemoroidów

Aby zminimalizować skutki choroby hemoroidalnej, można zdecydować się także na instrumentalne metody leczenia hemoroidów, takie jak np. krioterapia czy laserowe usuwanie hemoroidów

Laseroterapia to bezbolesny zabieg na hemoroidy, który nie wiąże się z ryzykiem zwężenia kanału odbytu. Podczas zabiegu lekarz nacina skórę na długość 4 mm w okolicy powiększonego hemoroidu, a następnie poszerza nacięcie. Przez powstały otwór wprowadza się światłowodu. Pod wpływem światła tkanka traci wodę, a guzek traci dostęp do krwi.

Leczenie operacyjne hemoroidów obejmuje m.in.:

  • operację wycięcia hemoroidów sposobem Milligana-Morgana,
  • operację hemoroidów sposobem Whiteheada,
  • hemoroidektomię zamkniętą sposobem Fergusona,
  • hemoroidektomię sposobem Sokola,
  • podśluzówkową hemoroidektomię sposobem Parksa.

Możliwe rodzaje znieczulenia podczas operacji hemoroidów to: miejscowe, ogólne albo dożylno-domiejscowe.

Z kolei możliwe powikłania po operacji to:

  • ból,
  • krwawienie,
  • nietrzymanie gazów oraz stolca,
  • zatrzymanie moczu
  • infekcja.

Choroba hemoroidalna to dość powszechny problem, który może dotyczyć znacznej części społeczeństwa. Nie należy się go wstydzić, ale jak najszybciej sięgnąć po pomoc.

Czytaj również

Bibliografia

  • K. Bielecki, H. Cabaj, Choroba hemoroidalna, Postępy Nauk Medycznych 3/2000, s. 35-39, http://www.czytelniamedyczna.pl/2838,choroba-hemoroidalna.html, [data dostępu: 22.12.2021].
  • J. Michalak, A. Wolski, Choroba hemoroidalna, Medycyna Rodzinna 2/2001, s. 61-64, http://www.czytelniamedyczna.pl/672,choroba-hemoroidalna.html, [data dostęp: 22.12.2021].
  • M. Kołodziejczak, Zachowawcze leczenie choroby hemoroidalnej, Medycyna Rodzinna 1/2011, s. 7-11, http://www.czytelniamedyczna.pl/3695,zachowawcze-leczenie-choroby-hemoroidalnej.html, [data dostępu: 22.12.2021].
  • K. Wroński, Leczenie żylaków wewnętrznych odbytu metodą Barrona – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa, Nowa Medycyna 4/2011, http://www.nowamedycyna.pl/wp-content/uploads/2014/10/nm_2011_053-056.pdf, [data dostępu: 22.12.2021].
  • J. Marwicka, R. Gałuszka, G. Gałuszka, A. Podolska, Ł. Żurawski, K. Niemyska, Analiza właściwości miodu pszczelego i jego zastosowanie w dietetyce i kosmetologii, vol. 3 \ 2 \ 2014 \ Kosmetologia Estetyczna, http://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/04/ke2014.2-3.pdf, [data dostępu: 22.12.2021].
  • S. Glinkowski, D. Marcinkowska, Zastosowanie lasera półprzewodnikowego w leczeniu choroby hemoroidalnej. Laserowa hemoroidoplastyka (LHP) – opis metody, Nowa Medycyna 1/2019, s. 12-19, http://www.nowamedycyna.pl/wp-content/uploads/2019/04/nm_2019_012-019.pdf, [data dostępu: 22.12.2021].
  • M. Kołodziejczak, A. Kosim, Klasyczna hemoroidektomia i jej powikłania, Nowa Medycyna 2/2013, s. 48-51, http://www.nowamedycyna.pl/wp-content/uploads/2014/10/nm_2013_048-051.pdf, [data dostępu: 22.12.2021].
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Artykuł napisany przez
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Dziennikarka, przyszła prawniczka. Autorka wielu publikacji o tematyce społeczno-kulturalnej, marketingowej, prawniczej, kulinarnej, medycznej i dziecięcej. Absolwentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i studentka prawa na Uniwersytecie Opolskim. Prywatnie opiekunka kotki Kici.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów? 7 porad, jak uniknąć żylaków odbytu
Proktolog - czym się zajmuje? Wizyta na NFZ i prywatnie
Hemoroidy w ciąży - objawy. Jak leczyć?
Bóle odbytu - w nocy i po oddaniu stolca. Jak leczyć?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Czym jest long covid? 😷
Trwa nawet do 12 tygodni 🤧