Hipogonadyzm hipergonadotropowy i wtórny - objawy i leczenie

Hipogonadyzm hipergonadotropowy i wtórny

Autor

Joanna Barczykowska

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

Hipogonadyzm polega na niedorozwoju narządów rodnych jajników i jąder. Upośledzenie rozwoju gonad powoduje bezpłodność i brak satysfakcji seksualnej. Zanim rozpocznie się leczenie trzeba zbadać u pacjentów poziom testosteronu lub estrogenów. Zobacz jakie są charakterystyczne objawy hipogonadyzmu.

Spis treści

Zaburzenia w rozwoju gonad, czyli żeńskich i męskich narządów rodnych nazywamy hipogonadyzmem. Niedobór hormonów płciowych – estrogenów i testosteronu sprawiają, że u dziewczynek nie rozwijają się gruczoły piersiowe, a u chłopców nie zwiększa się wraz z dojrzewaniem objętość jąder. Jeśli od momentu dojrzewania płciowego przez pięć lat nie rozwiną się narządy rodne mamy do czynienia z hipogonadyzmem. Najczęstszym typem hipogonadyzmu  jest przejściowy hipogonadyzm spowodowany właśnie opóźnionym dojrzewaniem płciowym. Są jednak także inne rodzaje hipogonadyzmem.

Hipogonadyzm hipergonadotropowy i wtórny

Hipogonadyzm może mieć dwie formy:

  • pierwotny (kiedy dochodzi do uszkodzenia jajników lub jąder np. w wyniku mechanicznego urazu i z tego powodu gonady nie mogą produkować wystarczającej ilości hormonów)
  • wtórny (kiedy dochodzi obniżenia poziomu lub braku hormonów gonadotropowych w wyniku uszkodzenia przysadki mózgowej lub innych zmian typu torbiele, guzy, stany zapalne)

Zobacz czym jest: Ginekomastia

Hipogonadyzm przyczyny

Hipogonadyzm może być wynikiem wielu chorób, takich jak: zespół Klinefeltera, zespół Turnera, zespół Kallmanna, zespół Pradera-Williego, niehormonalnej niedoczynności przysadki, dysgenezji gonad. Bywa także, że u młodych dziewczyn w okresie dojrzewania hipogonadyzm jest następstwem zbyt drastycznych diet odchudzających i zbyt intensywnego wysiłku fizycznego. To tzw. hipogonadyzm czynnościowy, który może pojawić się również przy chorobach krążenia, chorobach nerek i niedoczynności tarczycy.

U mężczyzn po 50. roku życia hipogonadyzm jest zazwyczaj objawem przekwitania.

Zobacz też: Wodniak jądra

Hipogonadyzm objawy

Upośledzenie rozwoju gonad może się objawiać w różny sposób, ale zawsze wiąże się z upośledzeniem płciowym. Pierwsze objawy mogą się pojawić już w życiu płodowym, ale najczęściej hipogonadyzm jest diagnozowany w czasie spodziewanego dojrzewania płciowego.

Typowe objawy tego schorzenia u kobiet to:

  • brak menstruacji do 16. roku życia
  • niedorozwój gruczołu piersiowego do 13. roku życia
  • zaburzenia płodności
  • osteoporoza i osteopenia
  • brak owłosienia łonowego i pachowego
  • mlekotok
  • atroficzne endometrium
  • stężenie estrogenów
  • brak jest krwawienia po teście progesteronowym

Hipogonadyzm męski charakteryzuje się:

  • nieprawidłowym rozwojem jąder do 14. roku życia
  • brakiem dojrzewania płciowego
  • zanikiem libido i płodności
  • małym prąciem
  • lipomastią
  • słabo rozwiniętym owłosieniem łonowym i zarostem twarzy
  • brakiem mutacji głosu
  • brakiem dojrzałych komórek Leydiga

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni z hipogonadyzmem charakteryzują się bardzo wysokim lub bardzo niskim wzrostem (często z charakterystycznymi wydłużonymi dolnymi kończynami), otyłością, niemożnością współżycia. U chorych obserwuje się również objawy neurologiczne.

Czytaj też: Spodziectwo

Hipogonadyzm leczenie

Żeby zdiagnozować hipogonadyzm trzeba w pierwszej kolejności sprawdzić u pacjentów ilość hormonów płciowych, u mężczyzn testosteronu, u kobiet estrogenu, a najlepiej jego najbardziej aktywnej formy, czyli estradiolu. Czasem trzeba rozszerzyć badania o oznaczenie poziomu innych hormonów np. hormonu luteinizującego i hormonu beta-luteinizującego, hormonu folikulotropowego.

Gdy lekarz podejrzewa, że choroba jest spowodowana uszkodzeniami w mózgu, lub gdy chce ocenić stan rozwoju narządów płciowych, może zlecić badanie rezonansem magnetycznym i USG.

Leczenie hipogonadyzmu zależy od przyczyny schorzenia i może polegać na:

  • podaniu mężczyznom testosteronu (najczęściej to zastrzyki domięśniowe)
  • podaniu kobietom estradiolu, preparatów z progesteronem
  • podaniu pacjentom gonadotropiny kosmówkowej, która ma stymulować gonady
  • jeśli hipogonadyzm pojawił się w okresie menopauzy kobietom zaleca się hormonalną terapię zastępczą 

Czytaj też: