Torbiel nasienna - objawy, leczenie i operacja

Torbiel nasienna może pojawić się u każdego mężczyzny, w każdym wieku, jednak najczęściej dotyczy panów w średnim wieku, po przebytych urazach moszny, często nawracających zapaleniach jąder oraz innych przypadłościach związanych z moszną. Na szczęście jest to łagodna zmiana, której zazwyczaj nie trzeba leczyć. Kiedy torbiel nasienna wymaga operacji? Czy zabieg może przyczynić się do utraty płodności?

Spis treści

Co to jest torbiel nasienna?

Torbiel nasienna jest też określana jako torbiel najądrza lub spermatocele. Jest to rodzaj łagodnej zmiany powstającej w najądrzu. Wygląda ona jak guzek o litej, twardej budowie, który przepuszcza światło, dzięki czemu łatwiej różnicować go z innymi męskimi przypadłościami. Zwykle nie ma on dużych rozmiarów, jego wielkość waha się od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Tworzą go kanaliki nasienne wyprowadzające najądrza.

Ów twór jest wypełniony płynem, zawierającym plemniki oraz wydzielinę z najądrzy, który gromadzi się w najądrzu przez niedrożność ujść odprowadzających nasienie. Dokładna przyczyna występowania torbieli nasiennych nie jest znana, można jednak wyliczyć czynniki, które predysponują do pojawienia się tego rodzaju guzka. Należą do nich starszy wiek, urazy, które miały miejsce w obrębie worka mosznowego, częste zapalenia jądra i najądrza oraz choroba von Hippla-Lindaua (zwiększa ona niebezpieczeństwo wystąpienia nowotworu ośrodkowego układu nerwowego i nerek).

Torbiel nasienna najądrza umiejscowiona jest obok jądra lub nad nim. Torbiele nasienne zwykle dotyczą mężczyzn w średnim wieku, czyli między 40 a 60 rokiem życia, jednak zdarza się występowanie tego rodzaju guzków u młodszych panów. 

Objawy torbieli nasiennej

Torbiel nasienna na jądrze często nie daje żadnych symptomów. Pacjenci nierzadko wykrywają zmianę przypadkiem, podczas regularnego samobadania jąder i moszny. Opisują ją wówczas jako wyczuwalne w palcach zgrubienie w jądrze. Nie brakuje też sytuacji, w których spermatocele są rozpoznawane „przy okazji” badania ultrasonograficznego jąder, zleconego z zupełnie innej przyczyny. 

Objawy, które mogą towarzyszyć pojawieniu się tej narośli to m.in.:

  • ból jądra
  • bolesność skóry wokół guzka, 
  • opuchlizna, 
  • zaczerwienienie skóry wokół torbieli, 
  •  ciągnięcie skóry, 
  • uczucie ciężkości płynące z jądra zawierającego guzek. 

Mimo tego, iż torbiel nasienna jest łagodną zmianą, należy udać się do lekarza urologa lub lekarza pierwszego kontaktu, by została ona zdiagnozowana przez specjalistę. Może się bowiem zdarzyć, że w dalszym badaniu lekarskim (m.in. fizykalnym, USG moszny, wywiadzie, itp.) medyk wykluczy spermatocele, a wykryje np. zapalenie najądrza, żylaki powrózka nasiennego, czy nowotwór jądra o charakterze złośliwym.

Reklama

Torbiel nasienna a płodność

Często pada pytanie o wpływ takich guzków jak spermatocele na płodność. Torbiel nasienna a płodność to zagadnienie, które pojawia się często na męskich forach. Zwłaszcza młodzi panowie, zaniepokojeni wykryciem w swoim jądrze guzka, piszą w tej sprawie z prośbą o internetową poradę lekarską. Wiedza lekarska nie pozwala na twierdzenie, że sam guzek, określany jako spermatocele, stanowi podstawę do lęku o przyszłość swojego nasienia. Jeśli torbieli tego rodzaju się nie usuwa operacyjnie, tylko poddaje się ją co jakiś czas kontroli, nie należy obawiać się o utratę możliwości prokreacyjnych. Dopiero przeprowadzenie operacji usunięcia torbieli nasiennej może spowodować uszkodzenie nasieniowodu lub najądrza, co może wywołać niepłodność.

Niektórzy medycy są zdania, że torbiel nasienna najądrza może przyczyniać się do obniżenia parametrów nasienia. Dlatego rekomenduje się wykonanie badania określanego jako seminogram, by ustalić ile czynnych plemników w swoich jądrach posiada mężczyzna. 

Leczenie torbieli nasiennej

Na czym polega kuracja guzka w najądrzu, jakim jest torbiel nasienna? Leczenie tej zmiany bardzo często ogranicza się jedynie do obserwacji guzka, regularnego samobadania jąder oraz kontrolnego USG moszny wykonywanego co wskazany okres czasu. 

Objawowo zaleca się stosowanie preparatów:

  • przeciwbólowych, 
  • przeciwświądowych, 
  • przeciwzapalnych,

z takimi związkami organicznymi jak np. ibuprofen, czy paracetamol. Jedną z metod terapeutycznych stosowanych niekiedy w przypadku spermatoceli jest pozbycie się wnętrza torbieli poprzez aspirację lub skleroterapię. Ten ostatni sposób polega na iniekcji substancji, która ma spowodować zabliźnienie torbieli w najądrzu. 

Niestety, żadna z opisywanych metod leczniczych nie zapewnia stuprocentowej skuteczności wyleczenia torbieli nasiennej, a dodatkowo istnieje ryzyko nawrotu dolegliwości. Co szczególnie warte podkreślenia, to to, że skleroterapia może doprowadzić do uszkodzenia nasieniowodu lub najądrza, co w efekcie wiąże się z ryzykiem utraty płodności. 

Reklama

Operacja torbieli nasiennej

Kiedy powinna być chirurgicznie usunięta torbiel nasienna? Operacja polegająca na wycięciu całego guzka bytującego w najądrzu może być rozważona kiedy pacjent zgłasza szczególną bolesność w okolicy torbieli, odczuwa wyraźny dyskomfort związany z guzkiem w najądrzu oraz/lub torbiel jest duża, albo powiększa się. Mniejsze guzki nierzadko ulegają samoczynnemu wchłonięciu. Procent wykonywanych zabiegów chirurgicznych tego typu sięga 1 procenta.

Ta operacja polega na nacięciu moszny oraz tzw. wyłuszczeniu torbieli z nasieniowodu. Zabieg trwa około 40 minut. Guzek po wycięciu jest przesyłany do badania histopatologicznego. Pacjent ma zakładane ogólne znieczulenie. Po operacji znajduje się przez kilka godzin pod obserwacją, jednak najczęściej już tego samego dnia może wrócić do domu. Po zabiegu zaleca się odpoczynek, elewację moszny oraz stosowanie opatrunków uciskowych. 

W przypadku poddania się operacji usunięcia torbieli nasiennej należy zdawać sobie sprawę z tego, że w jej trakcie może dojść do przerwania nasieniowodu lub wywołania niesprawności w najądrzu, przez co mężczyzna może okazać się bezpłodny. Dlatego wykonanie operacji w tym przypadku powinno być zawsze rozwiązaniem ostatecznym. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Stonier T., Diagnosing testicular lumps in primary care, The Practitioner, 2017; 261 (1803), s. 13–17.
  • Matuszewski Marcin, Atlas chorób prącia i moszny, Polskie Towarzystwo Urologiczne, 2018, I, ISBN 978-83-945019-3-8.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem