Choruje na nią 404 mln ludzi na świecie. Dlaczego czasem tak trudno rozpoznać tę chorobę? Sprawdź❗
Choruje na nią 404 mln ludzi na świecie. Dlaczego czasem tak trudno rozpoznać tę chorobę? Sprawdź❗
Choruje na nią 404 mln ludzi na świecie. Dlaczego czasem tak trudno rozpoznać tę chorobę? Sprawdź❗

Likopen - sekret prozdrowotnych właściwości pomidora

Likopen jest węglowodorem o wielu wiązaniach podwójnych przez co posiada tak silnie przeciwutleniające zdolności. Uważa się, że jest on dwukrotnie mocniejszy niż beta-karoten oraz dziesięciokrotnie silniejszy od alfa-tokoferolu – uznawanego za jeden z najmocniejszych przeciwutleniaczy.
Pomidory
źródło:123RF
W skrócie
  • Likopen jest węglowodorem o przeciwutleniających właściwościach, silniejszych nawet od tokoferoli.
  • Najwięcej można go odnaleźć w czerwonych pomidorach i ich przetworach.
  • Dzięki swojej unikalnej budowie zawierającej wiele nienasyconych wiązań podwójnych jest prawdziwym wymiataczem wolnych rodników, dzięki czemu chroni organizm przed stresem oksydacyjnym.
SPRAWDŹ TEŻ: Co zawiera pomidor? Właściwości zdrowotne pomidorów
Spis treści

Reklama

Co to jest likopen? 

Likopen jest wielonienasyconym węglowodorem, przedstawicielem licznej (około 700 związków) rodziny karotenoidów – cząsteczek o silnym działaniu przeciwutleniającym (bardziej znani przedstawiciele tej grupy to beta-karoten, luteina i zeaksantyna). Jednakże budowa likopenu jest nieco inna niż pozostałych karotenoidów i uważa się, że stąd wynika jego silniejsze działanie. 

Likopen jest jednym z 24 karotenoidów zidentyfikowanych w ludzkim osoczu (reszta jest pochodzenia roślinnego). Jednak człowiek nie jest w stanie sam go syntetyzować, więc musi pobierać go wraz z pokarmem. 

Największe stężenie tego związku występuje w pomidorach (Lycopersicon esculentum Mill.), a także w arbuzie, papai, grejpfrucie, marchewce, dyni czy w batatach. Likopen jest odpowiedzialny za czerwony kolor tej rośliny. Oczywistym jest więc, że w czerwonej odmianie pomidora może go być nawet dziesięć razy więcej niż w odmianie żółtej. 

Reklama

Właściwości likopenu 

Jak było wspomniane wcześniej, właściwości likopenu są determinowane przez liczne wiązania podwójne zawarte w łańcuchu węglowodorowym tego związku. Działanie likopenu polega głównie na wychwytywaniu wolnych rodników i aktywnych form tlenu, przez co zapobiegają stresowi oksydacyjnemu. 

Wolne rodniki to cząsteczki posiadające niesparowany elektron, co sprawia, że są bardzo wysoce reaktywne i są w stanie zniszczyć każdą strukturę chemiczną, z którą się zetkną (nawet DNA, które jest dodatkowo chronione w jądrze komórkowym). 

Wszelkie zmiany i uszkodzenia nici DNA powodują mutacje, co prowadzi do wielu chorób, z wszelkiego rodzaju nowotworami na czele. Dlatego tak istotna dla organizmu jest ochrona przed tymi wolnymi rodnikami, która manifestuje się w postaci szeregu antyoksydantów, związków wymiatających wolne rodniki i reaktywne formy tlenu – a likopen jest spośród nich jednym z najsilniejszych. 

Właściwości likopenu sprawiają, że przeciwdziała on powstawaniu nowotworów, ale także jest pomocny przy problemach krążeniowych – istotnie wpływa on na poziom cholesterolu – szczególnie szkodliwej frakcji LDL.   

Reklama

Likopen w tabletkach

Likopen dostarczany ze zbilansowanym posiłkiem w zupełności wystarczy żeby zaspokoić zapotrzebowanieczłowieka, jednak nie każdy stosuje odpowiednią dietę. W takim wypadku dobrą alternatywą mogą być suplementy z likopenem. 

Gdzie kupić likopen w tabletkach? Warto przejść się do apteki, gdyż tam na pewno znajdziemy wartościowe preparaty, które są rzetelnie i dokładnie udokumentowane – co potwierdza ich bezpieczeństwo i skuteczność. Suplementy sprzedawane w aptekach zawsze pochodzą ze sprawdzonych źródeł, więc najbezpieczniej jest kupować je właśnie tam. 

Cena likopenu jest oczywiście uzależniona od producenta i waha się od 30 do nawet 100 zł za opakowanie.

Reklama

Likopen w pomidorach i innych produktach

Gdzie jest najwięcej likopenu? Związek ten jest bardzo powszechny w naturze. Zawierają go arbuzy, truskawki, grejpfruty czy morele. Jednak najwięcej jest likopenu w pomidorach – szczególnie tych czerwonych, gdyż likopen odpowiada za jego czerwoną barwę. 

Występowanie likopenu w pomidorach jest jednak uzależnione też od gatunku oraz warunków hodowli. Wysoka temperatura negatywnie oddziaływuje na tworzenie się likopenu w roślinie – szacuje się, że jego zawartość jest większa w miesiącach zimowych niż letnich. 

Mimo, że temperatura ma negatywny wpływ na produkcję likopenu w pomidorach, to już ten sam pomidor poddany na przykład gotowaniu posiada wyższe stężenie likopenu niż w stanie surowym. Jednakże największa zawartość występuje w przetworach pomidorowych – szczególnie w koncentratach, sosach, sokach czy ketchupie. 

Te bogate w likopen produkty mogą być wystarczającym źródłem tego związku w diecie człowieka. Warto je także dodawać do tłustych potraw, gdyż likopen najlepiej rozpuszcza się właśnie w tłuszczach i dzięki temu jego bioprzyswajalność jest najwyższa. 

Reklama

Napój likopenowy 

Jak już było wspomniane, najbardziej bogate w likopen preparaty to wszelkiego rodzaju przetwory z pomidorów. Tak zwany napój likopenowy może być po prostu sokiem pomidorowym lub jego różnymi wariacjami, które można zrobić samemu lub kupić w sklepie ze zdrową żywnością. 

Taka swego rodzaju bomba antyoksydacyjna na pewno będzie korzystna dla organizmu, gdyż chroni przed stresem oksydacyjnym, mającym niszczycielski wpływ na organizm, a także dobrze wpływa na poziom cholesterolu.  

Czytaj również

Bibliografia

  • A. Mirowski; Likopen jako antyoksydacyjny składnik dawki pokarmowej; Życie weterynaryjne; 2020; 95; 7; 420-422
  • N. Skiepko, I. Chwastowska-Siwiecka, J. Kondratowicz; Właściwości likopenu i jego wykorzystanie do produkcji żywności funkcjonalnej; Żywność. Nauka. Technologia. Jakość.; 2015; 6; 103; 20-32
  • A. Wiktorowska-Owczarek; Przeciwutleniające właściwości pomidora (Lycopersicum esculentum L.); Postępy Fitoterapii; 2013; 3; 195-199
Mgr farm. Wojciech Ziółkowski
Artykuł napisany przez
Mgr farm. Wojciech Ziółkowski
Magister farmacji. Pracuje w aptece ogólnodostępnej oraz kieruje Działem Farmacji Centrum Okulistycznego. Aktywny członek samorządu aptekarskiego W czasie siedmioletniej pracy zawodowej rozwiązał nieskończoną ilość problemów z zakresu stosowania leków oraz prowadzenia właściwej terapii. W swojej pracy stawia na bezpośredni i partnerski kontakt z pacjentem, co umożliwia mu jasne przekazywanie medycznych zaleceń. Interesuje się interakcjami lekowymi oraz bezpieczeństwem terapii, zwolennik metod opartych na EBM (Evidence Based Medicine). Prywatnie szczęśliwy mąż, tata Krzysia oraz fan piłki nożnej i gotowania.
Pokaż więcej
Mgr farm. Wojciech Ziółkowski
Autoryzacja medyczna
Mgr farm. Wojciech Ziółkowski
Magister farmacji. Pracuje w aptece ogólnodostępnej oraz kieruje Działem Farmacji Centrum Okulistycznego. Aktywny członek samorządu aptekarskiego W czasie siedmioletniej pracy zawodowej rozwiązał nieskończoną ilość problemów z zakresu stosowania leków oraz prowadzenia właściwej terapii. W swojej pracy stawia na bezpośredni i partnerski kontakt z pacjentem, co umożliwia mu jasne przekazywanie medycznych zaleceń. Interesuje się interakcjami lekowymi oraz bezpieczeństwem terapii, zwolennik metod opartych na EBM (Evidence Based Medicine). Prywatnie szczęśliwy mąż, tata Krzysia oraz fan piłki nożnej i gotowania.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowa żywność
Orzechy nerkowca - właściwości zdrowotne i odżywcze
Orzechy nerkowca w miseczce
Olej z wiesiołka - na co pomaga i jakie ma właściwości? Dawkowanie i przeciwwskazania
Buteleczka zawierająca olej z wiesiołka
Przekąski dla dzieci - przepisy na zdrowe i szybkie przystawki na różne okazje
Zdrowe przekąski dla dziecka na stole, a obok przybory szkolne
Podobne artykuły
Miseczka z tofu
Co to jest i jak smakuje tofu? Sprawdź, jak przyrządzić danie z serem sojowym
Olej z krokosza w butelce a obok kwiaty
Olej z krokosza - jakie ma właściwości? Przeciwwskazania
Napój ze spiruliny
Spirulina - co to jest i na co pomaga? Właściwości i przeciwwskazania
Garść migdałów do jedzenia
Migdały - jak rosną i jak je obrać? Poznaj ich właściwości
Gotowany kalafior
Kiszony kalafior – jak kisić? Przepis

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie środki stosujesz, aby złagodzić suchy kaszel?
Unituss Junior