Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗

Mąka z samopszy - właściwości, cena i opinie. Gdzie kupić?

Mąka z samopszy charakteryzuje się znacznie większą zawartością odżywczych białek oraz substancji antyoksydacyjnych, niż zwykła mąka pszenna. I choć także jest mąką glutenową, odmienne właściwości tego białka sprawią, że jest lepiej tolerowana przez osoby cierpiące na celiakię.
Kucharz przesiewa mąkę z samopszy
źródło:123RF
Spis treści

Reklama

Samopsza

Co to jest samopsza?  Jest jednym z najstarszych zbóż uprawnych, znanym pierwotnym wspólnotom ludzkim już 12 tysięcy lat temu, w okresie neolitu. Wywodzi się z rejonów dzisiejszej Turcji, Syrii, Izraela i Egiptu, obecnie zaś uprawia się ją głównie w rejonie Zakaukazia, a także w niewielkich ilościach, w małych lokalnych gospodarstwach w innych częściach świata. 

Z biologicznego punktu widzenia, samopsza jest jedną z odmian pszenicy, blisko spokrewnioną z orkiszem oraz płaskurką. Uchodzi za gatunek pradawny (reliktowy), czyli taki, który na przestrzeni przynajmniej kilkuset lat nie został poddany żadnym modyfikacjom i do czasów dzisiejszych zachował właściwości sprzed wieków.

Samopsza ma prosty genotyp, jest bardzo delikatna, daje relatywnie niskie plony, a mimo to w ostatnich latach cieszy się rosnącym zainteresowaniem naukowców, lekarzy, dietetyków, hodowców oraz świadomych konsumentów, doceniających specyficzne właściwości odżywcze oraz prozdrowotne tego zboża, a także wyrabianej z niego mąki. 

Reklama

Mąka z samopszy

Mąka z samopszy stanowi pełnoprawny zamiennik dla mąki pszennej. Doskonale nadaje się do wypieku pieczywa i ciast, jest smaczna i bardziej wartościowa pod względem proporcji głównych składników odżywczych, a także zawartości cennych dla zdrowia mikro- i makroelementów. 

Na plan pierwszy wybija się przede wszystkim podwyższony udział białek oraz tłuszczów, a także znaczna ilość substancji o działaniu antyoksydacyjnym. Mąka z samopszy, podobnie jak pszeniczna, zawiera gluten, czyli białko, którego nietolerancja może prowadzić do poważnych problemów z trawieniem oraz będących ich konsekwencją niedoborów witamin i składników mineralnych w organizmie (skrajną formą tego zaburzenia jest choroba zwana celiakią).

Naukowcy uważają jednak, że gluten zawarty w samopszy jest znacznie mniej szkodliwy, niż ten znajdujący się w pszenicy. Ma to związek z niższą toksycznością gliadyn, a więc rozpuszczalnego komponentu glutenu. Aczkolwiek – według rekomendacji WHO - wciąż nie oznacza to, że mąka z samopszy może być traktowana jako bezglutenowa. 

Reklama

Właściwości mąki z samopszy

Prozdrowotne właściwości mąki z samopszy związane są przede wszystkim z podwyższoną zawartością związków o działaniu przeciwutleniającym, zapobiegających starzeniu się organizmu, a także rozwojowi nowotworów i chorób serca, wśród których wymienić można:

  • karotenoidy (w tym m.in. luteina i zeaksantyna),
  • tokole,
  • sprzężone polifenole,
  • fitosterole.

Naukowcy zwracają też uwagę na niską aktywność tzw. beta-amylazy (enzym rozkładającego skrobię) oraz lipooksygenazy (katalizator reakcji utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych i estrów), co ogranicza degradację substancji antyoksydacyjnych w czasie produkcji żywności. 

Pozostałe istotne właściwości mąki z samopszy to:

  •  zawartość białka o 59 procent wyższa, niż w przypadku mąki pszennej,
  • zawartość tłuszczów o 50 proc. wyższa, niż w mące pszennej (w tym – znaczny odsetek jednonienasyconych kwasów tłuszczowych MUFA.

Reklama

Co można zrobić z mąki samopszy?

Co można zrobić z mąki samopszy? Praktycznie to samo, co z mąki pszennej. Najczęstszym zastosowaniem jest wypiek chleba, aczkolwiek trzeba w tym przypadku brać poprawkę na kilka czynników. Mąka z samopszy barwi pieczywo i inne wyroby na żółto, nadaje im też lekko orzechowego posmaku. Za sprawą odmiennych właściwości glutenu, mąka z samopszy wykazuje mniejszą sprężystość, ale większą lepkość, aniżeli mąka pszenna. Słabo też zatrzymuje wodę i jest mniej wydajna. Oznacza to, że tzw. wartość wypiekowa produktów jest w tym przypadku minimalnie niższa. Pieczywo wyprodukowane z mąki samopszy dłużej zachowuje świeżość.

Reklama

Opinie na temat mąki z samopszy

Opinie na temat mąki z samopszy generalnie są pozytywne. Konsumenci podkreślają jej walory smakowe, a także mniejszą ilość negatywnych oddziaływań na organizm, nawet u osób cierpiących na nietolerancję glutenu, cukrzycę czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. 

Nie bez znaczenia jest też moda na zdrowe żywienie -w tym kontekście spożywanie produktów z mąki samopszy, najlepiej wytworzonych pracą własnych rąk, jest dziś w dobrym tonie. Tym natomiast, co wpływa negatywnie na opinie odnośnie mąki z samopszy, jest bez wątpienia cena – trzykrotnie wyższa, aniżeli w przypadku mąki pszennej. 

Reklama

Cena mąki z samopszy

Cena mąki z samopszy kształtuje się na poziomie 13-15 złotych za kilogram, natomiast opakowania o masie 500 gramów można nabyć za 7-9 zł. Wysoka cena ma związek z ekologicznym, niszowym i mało wydajnym charakterem upraw i związaną z tym niewielką podażą przy wciąż rosnącym popycie. Produkty tego typu są mało dostępne, rzadko pojawiają się w obrocie masowym, na przykład na półkach hipermarketów. Gdzie zatem kupić mąkę z samopszy? Najlepszym źródłem dystrybucji są sklepy ze zdrową, ekologiczną żywnością, stacjonarne oraz internetowe.

Czytaj również

Bibliografia

  • Katarzyna Piasecka-Jóźwiak, Beata Chabłowska, Joanna Rozmierska, Zastosowanie ekologicznej pszenicy samopszy do podwyższenia właściwości prozdrowotnych i sensorycznych pieczywa, Bromat. Chem. Toksykol. – XLIX, 2016, 1,
  • Orkisz, płaskurka, samopsza, Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, http://odr.pl
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Produkty sypkie
Czerwony ryż: właściwości, wpływ na cholesterol i gotowanie
Drewniana łyżka pełna czerwonego ryżu
Kasza manna: ile ma kcal i jak powstaje? Właściwości i cena
Kasza manna w drewnianej miseczce
Dlaczego makaron pełnoziarnisty jest zdrowszy od pszennego? Sprawdź, ile ma kalorii
Makaron pełnoziarnisty, pomidory i oliwa
Podobne artykuły
Różne rodzaje ryżu w płóciennych workach
Ryż - wartości odżywcze. Ile ma dokładnie kalorii?
Czarny makaron z krewetkami
Czarny makaron - z czego jest i gdzie kupić? Kalorie i cena
Danie z płatkami owsianymi
Płatki owsiane - czy zawierają gluten? Właściwości i kalorie
Danie z płatków orkiszowych
Płatki orkiszowe - właściwości, kalorie i indeks glikemiczny
Tortilla z kaszą perłową
Kasza perłowa - właściwości. Jak należy ją gotować?

Reklama


Niesamowite ptaki, których śpiew słychać wiosną!
Sprawdź!