Najzdrowsze miejsce w internecie

Nerwica wegetatywna (somatyczna) - przyczyny i objawy

Nerwica wegetatywna to zbiór zaburzeń o podłożu nerwowym, które objawiają się zaburzeniem pracy innych organów w ciele. Jakie są objawy somatyczne nerwicy wegetatywnej i na czym polega leczenie?
Nerwica narządowa
Źródło: 123RF
Spis treści

Czym jest nerwica wegetatywna?

Ból głowy nie ustaje od dwóch lat. Kolejne badania: rezonans magnetyczny, EEG, pomiary ciśnienia tętniczego i wewnątrzgałkowego… i nic. Pacjent wychodzi z gabinetów neurologa, kardiologa, okulisty słysząc: nie dzieje się nic groźnego. Skąd zatem przeraźliwy, uporczywy, nieustępujący ból pod czaszką? Niewykluczone, że to nerwica wegetatywna.

Nerwica wegetatywna to zespół zaburzeń na tle nerwowym, objawiających się poprzez zaburzenie pracy innych układów oraz organów w ciele człowieka: 

  • mózgu
  • serca
  • żołądka;
  • jelit, 
  • narządów moczowo-płciowych, 
  • kości, 
  • stawów
  • naczyń krwionośnych. 

Ich ból, tudzież dysfunkcja, to tak zwane objawy somatyczne. Nerwica wegetatywna (inna nazwa to nerwica somatyczną), potrafi zaatakować organizm człowieka w najmniej spodziewanym miejscu, choć najczęściej objawia się bólem głowy i brzucha. Dlatego, zanim nerwica wegetatywna zostanie trafnie zdiagnozowana, pacjenci zazwyczaj wykonują szereg  badań pod kątem nowotworów, tętniaków, nadciśnienia, zaburzeń hormonalnych, stanów zapalnych itd. 

Objawy somatyczne nerwicy wegetatywnej

Typowe dla nerwicy wegetatywnej objawy somatyczne to: 

  • ból brzucha i głowy,
  • ucisk w klatce piersiowej, duszności,
  • nadmierne pocenie się,
  • odczucie zimna/gorąca,
  • suchość w ustach,
  • drżenie kończyn.

Oprócz tego nerwica wegetatywna może niekiedy wywoływać objawy psychotyczne, z których najczęściej występującym jest tak zwana depersonalizacja. Jest to uczucie odrealnienia w postrzeganiu świata i swoistej obcości w postrzeganiu siebie samego (jakby przez szklaną szybę, albo po spożyciu alkoholu). Objaw ten często postrzegany jest w pierwszej chwili jako symptom rozpoczynającej się choroby psychicznej (którą jednak depersonalizacja nie jest).

Nerwica wegetatywna a nerwica lękowa

Nerwica wegetatywna często w fazie rozpoznania mylona jest z nerwicą lękowąW przypadku tej drugiej również występują objawy somatyczne dotykające poszczególne ciała. Istotą jednak nerwicy lekowej są nie tyle same objawy somatyczne, co mechanizm błędnego koła z udziałem owych symptomów.

W dużym uproszczeniu: traumatyczne doznania z dzieciństwa, zaburzenie neurobiologiczne lub określony typ osobowości (np. lękliwa), prowadzą do wystąpienia zaburzeń lękowych. Te wywołują objawy somatyczne, które napędzają jeszcze silniejszy lęk.

W przypadku nerwicy lękowej obraz choroby jest więc bardziej uogólniony, nacisk położony jest zarówno na objawy somatyczne, jak i odczuwane stany lękowe a także zaburzenia psychotyczne modyfikujące świadomość (halucynacje, urojenia, depersonalizacja).

Skąd bierze się nerwica wegetatywna?

Nerwica wegetatywna ma bardzo złożone podłoże. Psychiatra wyróżnia szereg czynników, które mogą wywoływać tego typu zaburzenie. Najważniejszym z nich jest czynnik psychologiczny. Szczególne znaczenie mają wyparte wydarzenia z przeszłości, które doprowadziły do stłumienia emocji, w szczególności tak zwany konflikt woli i powinności. 

Istotne w wyjaśnieniu źródeł nerwicy wegetatywnej może być np. odkopanie w pamięci czynności wykonywanych wbrew własnej woli, pod przymusem fizycznym albo emocjonalnym. Kluczowe może być odnalezienie wypartych i nigdy nie nazwanych emocji lęku, wstydu, upokorzenia, które przez lata zachowały się w zakamarkach umysłu, w dorosłym życiu przeradzając się w nerwicę wegetatywną pustoszącą organizm za pomocą objawów somatycznych. 

Aby jednak doszło do wyzwolenia nerwicy wegetatywnej, często potrzebne są dodatkowe bodźce. Mogą to być traumatyzujące wydarzenia, które przywołają wyparte sytuacje z przeszłości: doświadczenie przemocy, niepowodzenia, upokorzenia, bycia oszukanym, zdradzonym czy odrzuconym.

Na czym polega leczenie nerwicy wegetatywnej?

W skrajnych przypadkach, leczenie nerwicy wegetatywnej polega na zastosowaniu środków farmakologicznych, między innymi obniżających stopień pobudzenia, które może wpływać na wyzwalanie lęków. Główną grupą farmaceutyków stosowanych w leczeniu nerwicy wegetatywnej są wyciszające i obniżające poziom leku benzodiazepiny, które imitują działanie naturalnych substancji wydzielanych w ośrodkowym układzie nerwowym. 

Jednak podstawą leczenia nerwicy wegetatywnej powinna być psychoterapiaZalecana jest terapia w nurcie poznawczo-behawioralnym, kładąca duży nacisk na poznanie i nazwanie wydarzeń oraz emocji z przeszłości. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Baczyński, J., & Kluska, J. (1969). Szałkowska, I.: Nerwice wegetatywne u dzieci z dominującymi objawami. Wiadomości parazytologiczne, 15, 168.
  • Kasperowicz-Dąbrowiecka, A. (2002). Diagnozowanie zaburzeń lękowych uogólnionych i napadów lękowych. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej, 2(3), 171-176.
  • Wichowicz, H., Banaś, A., Gałuszko, M., Jakuszkowiak, K., Spychalska-Kupper, K., & Wiglusz, M. (2005). Choroby somatyczne towarzyszące zaburzeniom nerwicowym w materiale pacjentów leczonych na Oddziale Nerwic Kliniki Chorób Psychicznych i Zaburzeń Nerwicowych Akademii Medycznej w Gdańsku w latach 2000-2003. Psychiatria, 2(3), 161-166.
  • Naglik, A., & Naglik, A. (2020). Zaburzenia nerwicowe.
  • Joniak, W. Powstawanie i dynamika rozwoju zaburzeń nerwicowych.
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
 Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Artykuł zweryfikowany przez
Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Psychologia
Przeczytaj artykuł
5 faktów o wpływie nauki na zdrowie i kondycję
Okulary na książkach
Przeczytaj artykuł
Hermafrodyta, czyli obojnactwo - czym się charakteryzuje?
Obojnactwo
Przeczytaj artykuł
Jak radzić sobie z depresją?
Mężczyzna siedziący w łóżku
Podobne artykuły
Bezsenność na tle nerwowym - jak sobie radzić?
Zespół Otella – objawy, test i leczenie. Jak rozmawiać?
Osobowość histrioniczna - test i objawy. Jak reagować?
Osobowość anankastyczna - w związku. Jaki test i terapia?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama