Spirometria – co to jest badanie spirometryczne?

Co to jest spirometria i na czym polega? Badanie spirometryczne jest jednym z najczęstszych badań wykonywanych przez pulmonologów (czyli lekarzy zajmującymi się układem oddechowym). Z jego pomocą specjalista jest w stanie ocenić kondycję w jakiej znajdują się płuca pacjenta, a przede wszystkim jaka jest ich wydolność. Spirometria – wyniki poniżej normy: co to oznacza? Na czym polega spirometria? Jak wygląda spirometria u dzieci? Spirometria – cennik: zobacz ile kosztuje spirometria.
Badanie spirometryczne
Źródło: 123RF

Spis treści

Spirometria

Co to jest spirometria? Spirometria to jedno z badań oceniających kondycję naszych płuc. W jego trakcie pacjent oddycha przez ustnik spirometru. Urządzenie to pozwala ocenić ilość powietrza wdychanego i wydychanego, co po porównaniu obrazuje wydolność płuc.

Spirometria – badanie: w podstawowym przebiegu pacjent po prostu wykonuje wdechy i wydech (jest to tzw. spirometria statyczna), w poszerzonej wersji badania, czyli spirometrii z próbą rozkurczową (oceną odwracalności obturacji), zanim rozpocznie się badanie pacjentowi podaje się lek rozkurczający oskrzela.

Zobacz też: Pulmonologia - czym zajmuje się pulmonolog?

Spirometria – na czym polega?

  • Aby prawidło wykonać badanie spirometryczne pacjent powinien siedzieć z wyprostowanymi plecami (zabronione jest garbienie się), następnie spirometr, a dokładnie jego ustnik, trzeba prawidłowo wziąć do ust i trzymać mocno wargami.
  • Spirometria – jak dmuchać? Na początku badania pacjent spokojnie wykonuje serię wdechów i wydechów.
  • W kolejnym etapie wdechy i wydechy powinny być wykonywane z maksymalną objętością powietrza, jaką jest w stanie nabrać do płuc i wypuścić, w jak najkrótszym czasie.
  • Prawidłowy wynik spirometrii - dla jego uzyskania próbę powtarza się minimum trzy razy, nie więcej jednak niż osiem razy (pacjent po takiej ilości pełnych wdechów i wydechów jest na tyle zmęczony, że dalsze badanie może być niemiarodajne zafałszowane).

Reklama

Spirometria - przygotowanie przed badaniem

Spirometria – jak się przygotować? Choć badanie jest proste i mało inwazyjne, ma dokładnie pokazać faktyczną wydolność płuc, dlatego zabronione jest:

  • w dniu badania – noszenie bardzo obcisłych ubrań, opinających ciało i ograniczających ruchy zwłaszcza tułowia,
  • co najmniej 4 godziny przed (a nawet i całą dobę) – picie alkoholu, kawy, herbaty i palenie papierosów,
  • przynajmniej 2 godziny przed badaniem – objadanie i przejadanie się oraz jedzenie większej niż zazwyczaj ilości jedzenia,
  • pół godziny przed – intensywne uprawianie sportu i wysiłku fizycznego.

Spirometria – astma: jeśli badanie spirometryczne przeprowadzane jest u pacjenta chorego na astmę w poszerzonym zakresie i przed badaniem chory otrzyma leki rozkurczające oskrzela (w formie inhalacji), to wymagane jest odstawienie leków przeciwastmatycznych (na szczęście tylko niektórych). O tym jakie leki dokładnie odstawić powinien poinformować lekarz i osoba rejestrująca na poszerzone badanie.

Spirometria – wskazania

Wskazania do spirometrii:

  • podejrzenia chorób takich jak: astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
  • palenie papierosów (zwłaszcza wieloletnie),
  • wszelkie dolegliwości takie jak: spłycenie oddechu, kłopoty z oddychaniem, szybkie męczenie się itp..

Spirometria – wyniki i interpretacja

Na wyniki spirometrii największy wpływ ma jakość badania. Przede wszystko to czy pacjent odpowiednio wykonywał polecenia technika przeprowadzającego badanie oraz to czy na pewno wdechy i wydechy wykonywane były pełną pojemnością płuc i w jak najkrótszym czasie.

Jak odczytać wyniki spirometrii? Interpretacja spirometrii może zostać wykonana prawidłowo tylko przez lekarza specjalistę. Analizuje on kilka parametrów, pozwalają one ocenić wyniki i prawidłowość badania:

  • FEV1 – objętość powietrza wydychanego w trakcie pierwszej sekundy serii pełnych wdechów i wydechów;
  • FVC – całkowita (zsumowania) ilość powietrza zebranego podczas najgłębszego wdechu i wydechu;
  • FEV1/FVC – parametr ten pozwala określi czy pojawiające się zaburzenia są wynikiem zwężenia oskrzeli czy zmniejszenia objętości płuc;
  • MEF albo FEF 25, 50 i 75 – przepływ powietrza w drobnych oskrzelach;
  • PEF – największa możliwa objętość wydychana podczas najgłębszego wydechu.

Zobacz też: Rozstrzenie oskrzeli

Spirometria – normy

Normy spirometrii określiło Europejskie Towarzystwa Chorób Płuc (ERS), trzykrotny wynik podczas badania spirometrycznego mieszczący się w normie ERS oznacza prawidłowy wynik, tym samym zdrowe płuca.

Wyniki spirometrii – normy uśrednione to:

  • TPEF < 300ms,
  • czas trwania wydechu musi się zmieścić w minimalnym czasie 3-6 s.,
  • końcowe plateau dla wydechu min. 1,5 s.,
  • różnica między FVC i FEV1 (w minimum 2 próbach) nie powinna przekroczyć 100-150 ml.

Oczywiście należy również pamiętać, że do określenia wyników i norm bierze się również pod uwagę: wiek, wzrost, wagę, płeć a także grupę etniczną danego pacjenta. Na tej podstawie komputer z podłączonym spirometrem określa średnie normy dla osób o podobnej budowie ciała. Im bardziej zbliżone wyniki tym płuca pacjenta są zdrowsze.

Czytaj też: Punkcja zatok szczękowych i czołowych – przebieg badania

Spirometria – przeciwwskazania

Niestety badanie spirometryczne płuc nie jest badaniem, które można wykonywać bez wyjątku u wszystkich pacjentów. Przeciwwskazania do spirometrii to:

  • tętniak aorty,
  • tętniak tętnicy mózgowej,
  • odbycie operacji okulistycznej w krótkim czasie przed planowaną spirometrią,
  • odwarstwienie siatkówki,
  • dolegliwości uniemożliwiające wykonanie pełnego wdechu i wydechu, np. bóle brzucha czy klatki piersiowej,
  • krwioplucie,
  • odma opłucna,
  • niedawno przebyty zawał serca lub udar mózgu.

Reklama

Spirometria – cena

Ze skierowaniem badanie jest bezpłatne i można je wykonać w poradni pulmonologicznej lub w szpitalu z oddziałem chorób płuc. Natomiast bez skierowania wykonanie badania spirometrycznego to koszt około 40 zł do 60 zł.

Spirometr – cena: cena urządzenia waha się od około 30 zł do nawet 8 tys. zł. Skąd taka rozbieżność? Te najtańsze w granicach kilkudziesięciu złotych to spirometry do ćwiczenia wydolności dla pacjentów w trakcie leczenia po ciężkich zabiegach. Natomiast te drogie to specjalistyczne urządzenia medyczne wykorzystywane przez lekarzy. 

Oceń artykuł

(liczba ocen 19)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!