Nowy sklep

już ON-LINE

Spirometria – co to jest badanie spirometryczne?

Co to jest spirometria i na czym polega? Badanie spirometryczne jest jednym z najczęstszych badań wykonywanych przez pulmonologów (czyli lekarzy zajmującymi się układem oddechowym). Z jego pomocą specjalista jest w stanie ocenić kondycję w jakiej znajdują się płuca pacjenta, a przede wszystkim jaka jest ich wydolność. Spirometria – wyniki poniżej normy: co to oznacza? Na czym polega spirometria? Jak wygląda spirometria u dzieci? Spirometria – cennik: zobacz ile kosztuje spirometria.
Badanie spirometryczne
Źródło: 123RF

Spis treści

Spirometria

Co to jest spirometria? Spirometria to jedno z badań oceniających kondycję naszych płuc. W jego trakcie pacjent oddycha przez ustnik spirometru. Urządzenie to pozwala ocenić ilość powietrza wdychanego i wydychanego, co po porównaniu obrazuje wydolność płuc.

Spirometria – badanie: w podstawowym przebiegu pacjent po prostu wykonuje wdechy i wydech (jest to tzw. spirometria statyczna), w poszerzonej wersji badania, czyli spirometrii z próbą rozkurczową (oceną odwracalności obturacji), zanim rozpocznie się badanie pacjentowi podaje się lek rozkurczający oskrzela.

Zobacz też: Pulmonologia - czym zajmuje się pulmonolog?

Spirometria – na czym polega?

  • Aby prawidło wykonać badanie spirometryczne pacjent powinien siedzieć z wyprostowanymi plecami (zabronione jest garbienie się), następnie spirometr, a dokładnie jego ustnik, trzeba prawidłowo wziąć do ust i trzymać mocno wargami.
  • Spirometria – jak dmuchać? Na początku badania pacjent spokojnie wykonuje serię wdechów i wydechów.
  • W kolejnym etapie wdechy i wydechy powinny być wykonywane z maksymalną objętością powietrza, jaką jest w stanie nabrać do płuc i wypuścić, w jak najkrótszym czasie.
  • Prawidłowy wynik spirometrii - dla jego uzyskania próbę powtarza się minimum trzy razy, nie więcej jednak niż osiem razy (pacjent po takiej ilości pełnych wdechów i wydechów jest na tyle zmęczony, że dalsze badanie może być niemiarodajne zafałszowane).

Reklama

Spirometria - przygotowanie przed badaniem

Spirometria – jak się przygotować? Choć badanie jest proste i mało inwazyjne, ma dokładnie pokazać faktyczną wydolność płuc, dlatego zabronione jest:

  • w dniu badania – noszenie bardzo obcisłych ubrań, opinających ciało i ograniczających ruchy zwłaszcza tułowia,
  • co najmniej 4 godziny przed (a nawet i całą dobę) – picie alkoholu, kawy, herbaty i palenie papierosów,
  • przynajmniej 2 godziny przed badaniem – objadanie i przejadanie się oraz jedzenie większej niż zazwyczaj ilości jedzenia,
  • pół godziny przed – intensywne uprawianie sportu i wysiłku fizycznego.

Spirometria – astma: jeśli badanie spirometryczne przeprowadzane jest u pacjenta chorego na astmę w poszerzonym zakresie i przed badaniem chory otrzyma leki rozkurczające oskrzela (w formie inhalacji), to wymagane jest odstawienie leków przeciwastmatycznych (na szczęście tylko niektórych). O tym jakie leki dokładnie odstawić powinien poinformować lekarz i osoba rejestrująca na poszerzone badanie.

Spirometria – wskazania

Wskazania do spirometrii:

  • podejrzenia chorób takich jak: astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
  • palenie papierosów (zwłaszcza wieloletnie),
  • wszelkie dolegliwości takie jak: spłycenie oddechu, kłopoty z oddychaniem, szybkie męczenie się itp..

Spirometria – wyniki i interpretacja

Na wyniki spirometrii największy wpływ ma jakość badania. Przede wszystko to czy pacjent odpowiednio wykonywał polecenia technika przeprowadzającego badanie oraz to czy na pewno wdechy i wydechy wykonywane były pełną pojemnością płuc i w jak najkrótszym czasie.

Jak odczytać wyniki spirometrii? Interpretacja spirometrii może zostać wykonana prawidłowo tylko przez lekarza specjalistę. Analizuje on kilka parametrów, pozwalają one ocenić wyniki i prawidłowość badania:

  • FEV1 – objętość powietrza wydychanego w trakcie pierwszej sekundy serii pełnych wdechów i wydechów;
  • FVC – całkowita (zsumowania) ilość powietrza zebranego podczas najgłębszego wdechu i wydechu;
  • FEV1/FVC – parametr ten pozwala określi czy pojawiające się zaburzenia są wynikiem zwężenia oskrzeli czy zmniejszenia objętości płuc;
  • MEF albo FEF 25, 50 i 75 – przepływ powietrza w drobnych oskrzelach;
  • PEF – największa możliwa objętość wydychana podczas najgłębszego wydechu.

Zobacz też: Rozstrzenie oskrzeli

Spirometria – normy

Normy spirometrii określiło Europejskie Towarzystwa Chorób Płuc (ERS), trzykrotny wynik podczas badania spirometrycznego mieszczący się w normie ERS oznacza prawidłowy wynik, tym samym zdrowe płuca.

Wyniki spirometrii – normy uśrednione to:

  • TPEF < 300ms,
  • czas trwania wydechu musi się zmieścić w minimalnym czasie 3-6 s.,
  • końcowe plateau dla wydechu min. 1,5 s.,
  • różnica między FVC i FEV1 (w minimum 2 próbach) nie powinna przekroczyć 100-150 ml.

Oczywiście należy również pamiętać, że do określenia wyników i norm bierze się również pod uwagę: wiek, wzrost, wagę, płeć a także grupę etniczną danego pacjenta. Na tej podstawie komputer z podłączonym spirometrem określa średnie normy dla osób o podobnej budowie ciała. Im bardziej zbliżone wyniki tym płuca pacjenta są zdrowsze.

Czytaj też: Punkcja zatok szczękowych i czołowych – przebieg badania

Spirometria – przeciwwskazania

Niestety badanie spirometryczne płuc nie jest badaniem, które można wykonywać bez wyjątku u wszystkich pacjentów. Przeciwwskazania do spirometrii to:

  • tętniak aorty,
  • tętniak tętnicy mózgowej,
  • odbycie operacji okulistycznej w krótkim czasie przed planowaną spirometrią,
  • odwarstwienie siatkówki,
  • dolegliwości uniemożliwiające wykonanie pełnego wdechu i wydechu, np. bóle brzucha czy klatki piersiowej,
  • krwioplucie,
  • odma opłucna,
  • niedawno przebyty zawał serca lub udar mózgu.

Reklama

Spirometria – cena

Ze skierowaniem badanie jest bezpłatne i można je wykonać w poradni pulmonologicznej lub w szpitalu z oddziałem chorób płuc. Natomiast bez skierowania wykonanie badania spirometrycznego to koszt około 40 zł do 60 zł.

Spirometr – cena: cena urządzenia waha się od około 30 zł do nawet 8 tys. zł. Skąd taka rozbieżność? Te najtańsze w granicach kilkudziesięciu złotych to spirometry do ćwiczenia wydolności dla pacjentów w trakcie leczenia po ciężkich zabiegach. Natomiast te drogie to specjalistyczne urządzenia medyczne wykorzystywane przez lekarzy. 

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)