Usuwanie kamienia nazębnego – jakie są dostępne metody?

Skaling zębów
Źródło:123RF

Autor

Piotr Brzózka

Ocena użytkowników

(liczba ocen 0)

Usuwanie kamienia nazębnego jest zabiegiem, który należy przeprowadzać przynajmniej 1 raz w roku (albo częściej) i nie chodzi bynajmniej o estetykę, lecz profilaktykę groźnych chorób, jakimi są próchnica i paradontoza. Jak można usunąć kamień nazębny, czy to boli, czy NFZ sfinansuje zabieg?

Spis treści

Jak powstaje kamień nazębny?

Główną przyczyna powstawania kamienia nazębnego są zaniedbania natury higienicznej.Czas ten zróżnicowany jest osobniczo, ale przeciętnie przyjmując, około 48 godzin od ostatniego mycia zębów, na szkliwie zaczyna się tworzyć tzw. płytka nazębna, zwana też płytką bakteryjną. Jest to miękki osad składający się między innymi z węglowodanów, zasiedlony przez bakterie wywołujące próchnicę oraz choroby przyzębia. Na tym etapie osad ten możliwy jest do wyczyszczenia za pomocą pasty, szczoteczki i dentystycznych nici, ewentualnie w trakcie zabiegu piaskowania. Gdy jednak dojdzie do mineralizacji płytki, przywiera ona na stałe do powierzchni zębów – tak powstaje kamień nazębny. 

Skuteczne usunięcie kamienia nazębnego możliwe jest jedynie w gabinecie stomatologicznym, zaniechanie zaś w tym zakresie z ogromną dozą prawdopodobieństwa skutkować będzie rozwojem wspomnianych chorób, a w konsekwencji utratą zębów i powikłaniami o charakterze zapalnym.

Jak usunąć kamień nazębny?

Jak usunąć kamień z zębów? Najpowszechniej stosowaną metodą jest skaling. Jest to lekki zabieg chirurgiczny, który przeprowadza się w gabinecie stomatologicznym. 

Wyróżniamy skaling: 

  • naddziąsłowy (usuwanie kamienia z koron zębów), 
  • poddziąsłowy (czyszczenie tzw. kieszonki dziąsłowej).

Istnieje kilka metod i technik skalingu, przy czym najbardziej obecnie rozpowszechnioną jest użycie skalera ultradźwiękowego. Jest to urządzenie, które emitując dźwięki o odpowiedniej częstotliwości, powoduje odpryskiwanie kamienia od zębów. 

Inne metody skalingu opierają się o urządzenia:

  • ręczne (dłutko), 
  • mechaniczne (wiertło frezowe), 
  • laserowe, 

a także środki chemiczne (perhydrol). Są one jednak używane sporadycznie, zazwyczaj w określonych sytuacjach. Metody ręczne stosuje się między innymi w przypadku kobiet w ciąży oraz pacjentów z rozrusznikiem serca. Ręczny kiret używany jest także pomocniczo w czasie skalingu poddziąsłowego. 

Po przeprowadzeniu skalingu stomatolog proponuje niekiedy pacjentowi także root planing– zabieg, który polega na wybraniu resztek kamienia i wygładzeniu powierzchni korzeni zębowych. 

Odkamienianie zębów metodą kiretażu

Oczyszczanie głębokich kieszonek przydziąsłowych z resztek kamienia i innych złogów stanowiących siedlisko bakterii, a także z tkanek objętych stanem zapalnym to kiretaż. Jest to metoda stosowana głównie w leczeniu zaawansowanej paradontozy, czyli chronicznego zapalenia przyzębia. W przypadku, gdy głębokość kieszonek nie przekracza 5 mm, stosuje się kiretaż zamknięty, wymagający jedynie lekkiego odsłonięcia dziąsła. Kieszonki głębsze wymagają kiretażu otwartego – w tym przypadku do oczyszczenia osadów niezbędne jest chirurgiczne nacięcie dziąsła. Jest to stosunkowo poważny zabieg, polegający na wybraniu zniszczonej chorobowo tkanki kostnej otaczającej korzenie zębów. 

 Czy usuwanie kamienia nazębnego boli?

Usuwanie kamienia nazębnego dla większości pacjentów jest nieprzyjemne, przy czym skala doznań jest zróżnicowana ze względu na indywidualny próg wytrzymałości na ból, metodę odkamieniania zębów, a także stopień ich zanieczyszczenia. 

Skaling naddziąsłowy przeważnie wiąże się z umiarkowanymi uciążliwościami, bardziej bolesny jest skaling poddziąsłowy, który na życzenie pacjenta wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Natomiast rutynowo znieczulenie stosuje się w przypadku kiretażu, zwłaszcza otwartego, wymagającego przecięcia dziąsła. Pamiętać należy, że pewną nadwrażliwość i bolesność zęby mogą wykazywać także kilkadziesiąt godzin po zabiegu czyszczenia kamienia. 

Czy NFZ finansuje usuwanie kamienia nazębnego?

W Polsce większość zabiegów stomatologicznych przeprowadzanych jest w prywatnych gabinetach stomatologicznych, z których duża część jednak ma podpisane umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, co pozwala skorzystać z pewnego pakietu świadczeń refundowanych. Przydatna zatem jest wiedza, że każdemu pacjentowi w Polsce przysługuje prawo do jednego bezpłatnego zabiegu usuwania kamienia nazębnego (skalingu) w ciągu 12 miesięcy.Warunek – gabinet musi mieć umowę z NFZ na wykonanie tego typu usługi. W przeciwny razie będzie ona pełnopłatna (cena wynosi około 100-150 zł).

Domowe sposoby na kamień nazębny

Czy kamień nazębny można usunąć domowymi sposobami? Specjaliści twierdzą, że można co najwyżej spowalniać lub uniemożliwiać jego powstawanie, mowa więc o profilaktyce, nie zaś usuwaniu kamienia. Najprostszą metodą jest powstrzymywanie osadzania się płytki nazębnej, a więc przerwanie procesu na długo przed  tym, jak dojdzie do mineralizacji. Najskuteczniejszym narzędziem są w tym przypadku szczoteczka do zębów oraz pasta, a także nici dentystyczne do czyszczenia trudno dostępnych przestrzeni międzyzębowych. Osobom mającym tendencję do osadzania się płytki i kamienia, zaleca się też stosowanie płukanek z sody oczyszczonej, octu jabłkowego, czy oleju słonecznikowego.

Pasta do usuwania kamienia nazębnego

Na rynku dostępnych jest wiele past przeznaczonych dla osób usiłujących uporać się z kamieniem nazębnym. Jednak i w tym przypadku mówimy głównie o profilaktyce, a więc spowalnianiu procesu osadzania się kamienia. 

W składzie tego typu past znajdują się m.in.:

  • węglan sodowy, 
  • monofluorofosforan sodowy, 
  • fluorek sodu, 
  • azotan potasu,
  • składniki pochodzenia roślinnego. 

Zasadniczo pasty te mają na celu redukcję osadzania się kamienia, nie zaś jego czyszczenie.

Czytaj też:

 

Bibliografia

  • Witold Jurczyński, Magdalena Pawelczyk-Madalińśka: Usuwanie złogów nazębnych, Instrumentarium i procedura zabiegowa. Warszawa 2008, Wydawnictwo Kwintesencja
Pytanie: Jak często sprawdzasz swój poziom cukru?

  Kontroluję go regularnie

  Sprawdzam, przy okazji innych badań/zabiegów

  Zdarzyło mi się raz może dwa

  Nigdy nie sprawdzałem/łam