Znajdź chorobę

Próchnica zębów u dzieci i dorosłych - objawy, leczenie

Próchnica to najczęściej występująca choroba zębów. Powszechna u dzieci i nie można jej lekceważyć, bo z zębów mlecznych może przenieść się na zęby stałe. Próchnicę można skutecznie wyleczyć u stomatologa, który zazwyczaj wypełnia ubytki, tzw. kompozytem, a także całkowicie zapobiegać jej powstawaniu.

Spis treści

Próchnica jest choroba zakaźną, transmisyjną, wywołaną przez specyficzne gatunki bakterii chorobotwórczych. Te drobnoustroje, gdy dostarczyć im substancji odżywczych (węglowodanów), produkują kwasy, które demineralizują substancje nieorganiczne zęba, powodując jednocześnie destrukcję części organicznej. Atakowi podlegają zmineralizowane tkanki zęba - szkliwo, zębina i cement.

Budowa zębów

Aby w pełni zrozumieć proces jakim jest próchnica trzeba wcześniej poznać budowę tworów, które atakuje ta choroba - zębów.

Ząb składa się z trzech części:

  • korony (to ją właśnie widzimy w jamie ustnej),
  • szyjki (otoczonej dziąsłem),
  • korzenia (umocowującego całość w wyrostku zębodołowym)

Wewnątrz zęba znajduje się komora i kanał korzeniowy. Substancje, które budują te struktury to:

  • szkliwo,
  • zębina,
  • cement,
  • miazga

Szkliwo to część silnie zmineralizowana, położona w obrębię zęba najbardziej zewnętrznie i otaczająca całą strukturę korony. Aż w 95% składa się z części nieorganicznych, co czyni ją najtwardszą substancją w ludzkim organizmie.

Jeśliby spojrzeć pod mikroskop, szkliwo bardzo przypomina budowę szkła - ciasno upakowane kryształy substancji zwanej hydroksyapatytem są poprzedzielane przestrzeniami zwanymi porami, wypełnionymi wodą i składnikami organicznymi. W momencie, gdy bakterie próchnicotwórcze zaczynają swoją inwazję, kwasy przez nie produkowane rozpuszczają kryształy, powodując powiększenie się porów. To z kolei pozwala bakteriom wnikać coraz głębiej i kontynuować proces zniszczenia. W ten sposób błędne koło się zamyka.

Zębina, położona nieco głębiej, jest mniej wytrzymała niż szkliwo. Wynika to z jej budowy, w której tylko 70% stanowią składniki nieorganiczne. Sąsiadują one z komórkami nazywanymi odontoblastami, włóknami kolagenowymi i substancją podstawową. Wszystkie te elementy starannie poukładane, tworzą regularne struktury takie jak:

  • kanaliki zębinowe,
  • zębinę około kanalikową i międzykanalikową

Niestety bakterie próchnicotwórcze szybko radzą sobie z nielicznymi kryształami hydroksyapatytu, wykorzystując też do rozprzestrzeniania się puste przestrzenie, jakimi są kanaliki zębinowe.

Cement - najsłabiej uwapniona tkanka twarda zęba, jest najbardziej narażona na destrukcję. Ponieważ jednak cement buduje korzeń, w naturalnych warunkach nie kontaktuje się ze środowiskiem zewnętrznym. Zdarzają się jednak przypadki (choroby przyzębia, recesja dziąsła u starszych osób), kiedy zostaje on odsłonięty na działanie szkodliwych czynników.

Miazga, która jest mocno unaczynioną i unerwioną galaretowatą tkanka łączną, wypełnia komorę zęba i kanały korzeniowe. Dzięki licznym komórkom układu immunologicznego, pełni funkcję obronną. Z kolei bogate unaczynienie dostarcza substancje odżywcze komórkom, a obfite unerwienie pozwala na bieżąco monitorować stan zęba.

Przyczyny próchnicy

Próchnica jest choroba zakaźną, transmisyjną (czyli taką, która może się przenosić z chorego na chorego), wywołaną przez specyficzne gatunki bakterii chorobotwórczych. Te drobnoustroje, gdy dostarczyć im substancji odżywczych (węglowodanów), produkują kwasy, które demineralizują substancje nieorganiczne zęba, powodując jednocześnie destrukcję części organicznej.

Atakowi podlegają zmineralizowane tkanki zęba:

  • szkliwo,
  • zębina,
  • cement.

Próchnica - konsekwencje nieleczenia 

Poważną konsekwencją nieleczonej próchnicy jest:

  • rozszerzanie się patologicznego procesu,
  • destrukcja tkanek,
  • obumarcie miazgi,
  • zakażenie tkanek okołowierzchołkowych.

Pamiętać należy również, że ząb będący żywym tworem, wypełniony świetnie unaczynioną miazgą, jest jakby „wrotami” do całego organizmu.



Bibliografia

  • pod.red. Z. Jańczuka ,Stomatologia Zachowawcza. Zarys kliniczny,,
  • pod.red. D. Piatowskiej,Zarys Kariologii,,
  • pod.red. Z. Jańczuka ,Praktyczna Periodontologia Kliniczna,,
Pytanie: Jak często chodzisz do ginekologa?

  Nie byłam nigdy

  Raz na kilka lat

  Co roku

  Co pół roku

  Gdy mam jakąś dolegliwość