Jakie efekty daje skaling. Przeciwwskazania do zabiegu

Skaling jest drobnym zabiegiem chirurgicznym stosowanym w profilaktyce próchnicy i paradontozy. Skaling zębów polega na usunięciu kamienia nazębnego ze szkliwa. Podstawową metodą wykorzystywaną obecnie w większości gabinetów dentystycznych jest tzw. skaling ultradźwiękowy. Zobacz, na czym polega zabieg, dowiedz się, czy skaling boli, jakie przynosi efekty, jakie są przeciwwskazania a także – czym różni się od piaskowania.
Piaskowanie zębów
Źródło: 123RF

Spis treści

Co to jest skaling?

Skaling jest podstawową metodą usuwania kamienia nazębnego osadzającego się w okolicach szyjek zębowych, nad i pod dziąsłami (skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy). Jest to zabieg higieniczny, którego głównym celem jest profilaktyka próchnicy oraz paradontozy (zapalenia przyzębia). Skaling zębów zazwyczaj wykonuje się za pomocą aparatu ultradźwiękowego, niekiedy także z wykorzystaniem urządzeń ręcznych, mechanicznych, laserowych lub przy użyciu środków chemicznych. Skaling jest zabiegiem stosunkowo prostym i zazwyczaj bezbolesnym, choć może powodować dyskomfort u osób o obniżonym progu odczuwania bólu i skłonności do nadwrażliwości zębów. Ze względu na konsekwencje, jakie niesie za sobą osadzanie się kamienia zębowego, stomatologowie zalecają jego usuwanie przynajmniej dwa razy w roku, w szczególności przez osoby palące papierosy i pijące duże ilości kawy oraz herbaty.

Dlaczego skaling zębów jest tak ważny?

Skaling, w połączeniu z piaskowaniem, w zdecydowany sposób poprawia estetykę uzębienia. Jednak głównym wskazaniem do przeprowadzania zabiegu są wskazania czysto medyczne. Kamień nazębny, widoczny w postaci ciemnego nalotu, jest zmineralizowaną płytką, która zaczyna się odkładać już kilka godzin od ostatniego mycia zębów i składa się ze związków mineralnych zawartych w ślinie, bakterii próchnicotwórczych, węglowodanów, złuszczonych komórek nabłonka, resztek jedzenia a także związków wapnia i fosforu. Odkładająca się płytka jest główną przyczyną próchnicy,a także paradontozy czy odsłaniania szyjek zębowych. Dopóki nie dojdzie do mineralizacji, usuwanie płytki możliwe jest za pomocą szczoteczki do zębów oraz nici dentystycznych. Po przekształceniu się w kamień nazębny, dochodzi do utwardzenia i silnego związania ze szkliwem. Wówczas jedyną metodą usunięcia osadu staje się skaling.  

Reklama

Na czym polega zabieg skalingu?

Zabieg skalingu przeprowadza się rutynowo w gabinetach stomatologicznych. Podstawowym narzędziem służącym do usuwania kamienia nazębnego jest obecnie skaler ultradźwiękowy, który emitując dźwięki o częstotliwości niezauważalnej dla człowieka, powoduje odpryskiwanie kamienia od powierzchni zęba, nie powodując przy tym uszkodzenia szkliwa i nie naruszając dziąseł. Z tego względu skaling ultradźwiękowy uznawany jest za bardzo bezpieczny i nieinwazyjny. Alternatywnie dla ultradźwięków stosuje się jeszcze oczyszczanie ręczne za pomocą specjalnego dłutka, mechaniczne z użyciem wiertła frezowego, laserowe oraz chemicznie (wykorzystując środek o nazwie perhydrol).  Po usunięciu kamienia, zęby mogą dodatkowo zostać poddane piaskowaniu (o czym więcej za chwilę), wymagają też wypolerowania, które usuwa ewentualne mikrouszkodzenia szkliwa i zabezpiecza zęby przed szybszym osadzaniem się płytki.

Czym się różni skaling poddziąsłowy od naddziąsłowego?

Skaling zębów przeprowadza się często dwuetapowo. Usuwanie kamienia z powierzchni koron zębów nazywamy skalingiem naddziąsłowym. Często jednak występuje konieczność eliminacji niepożądanego osadu także spod linii dziąseł, z tzw. kieszonki dziąsłowej – jest to tzw. skaling poddziąsłowy. W niektórych przypadkach narzędziami służącymi do usuwania kamienia należy dotrzeć bardzo głęboko, w takich sytuacjach konieczne może więc być podanie lekkiego znieczulenia oraz aplikacja leku – szczególnie, jeśli występuje nadwrażliwość na ból oraz ostry stan zapalny. O ile skaling na powierzchni zębów wykonuje się głównie metodą ultradźwiękową, o tyle skaling poddziąsłowy wymaga użycia, oprócz ultradźwięków, także tzw. kireta.

Czy skaling boli?

Doznania w czasie zabiegu skalingu są silnie zindywidualizowane. Skaling zębów uznawany jest za zabieg chirurgiczny, a jako taki wiąże się z mniejszą lub większą ingerencją w organizm pacjenta. Większość osób odczuwa w związku z tym dyskomfort lub niewielką bolesność, która w szczególnych przypadkach przekracza akceptowalny poziom. Nieprzyjemne doznania łagodzone są jednak przez strumień wody dobywający się ze skalera, a w wyjątkowych sytuacja możliwe jest podanie miejscowego znieczulenia. Co istotne, także po zabiegu przez pewien czas może się utrzymywać lekka nadwrażliwość zębów, co jest jednak zjawiskiem naturalnym. 

Przeciwwskazania do skalingu ultradźwiękowego

Skaling ultradźwiękowy, choć jest niezwykle skuteczną metodą usuwania kamienia nazębnego, nie może być stosowany u wszystkich osób. Przede wszystkim zabroniony jest skaling w ciąży. Poza tym lista przeciwwskazań obejmuje takie sytuacje jak: wszczepiony rozrusznik serca, rozwinięta osteoporoza, odklejanie się siatkówki oka. Skalingu ultradźwiękowego nie stosuje się także w bezpośredniej okolicy implantów. W powyższych wypadkach pozostają jednak do dyspozycji metody alternatywne, w tym przede wszystkim – skaling ręczny.

Reklama

Czym się różnią skaling i piaskowanie?

Skaling bywa błędnie utożsamiany z piaskowaniem zębów. W istocie są to dwa zupełnie różne zabiegi. Piaskowanie jest zabiegiem dentystycznym, nie chirurgicznym. Stosuje się piaskowanie w celu usunięcia nie kamienia nazębnego, lecz przebarwień, płytki nazębnej i innych miękkich osadów z kawy, herbaty, dymu tytoniowego. Zazwyczaj piaskowanie jest uzupełnieniem skalingu. Zabieg przeprowadza się za pomocą tzw. piaskarki, która pod dużym ciśnieniem rozpyla specjalny piasek czyszczący osad na powierzchni zębów. Piaskowanie, podobnie jak skaling, powinno się przeprowadzać co 6 miesięcy. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Marta Szymańska-Sowula, Katarzyna Chmiel: Profilaktyka stomatologiczna, Poznań 2017, Centrum Rozwoju Edukacji Edicon
  • Witold Jurczyński, Magdalena Pawelczyk-Madalińśka: Usuwanie złogów nazębnych, Instrumentarium i procedura zabiegowa. Warszawa 2008, Wydawnictwo Kwintesencja
  • Marta Kusa-Podkańska, Monika Nastaj, Joanna Wysokińska-Miszczuk: Periodontologiczne zabiegi profilaktyczne możliwe do wykonania w jamie ustnej u osób starszych, Gerontologia Polska tom 21, Via Medica

Oceń artykuł

(liczba ocen 13)

Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!