Kolka jelitowa: objawy po lewej i prawej stronie. Ile trwa?

Kolka jelitowa najczęściej męczy dzieci w wieku niemowlęcym, ale występuje też u dorosłych, zwłaszcza kobiet w ciąży oraz osób przywiązanych do diety ciężkostrawnej i wzdymającej. Czym jest kolka jelitowa, jakie są jej objawy i czas trwania, gdzie jest umiejscowiona – po lewej czy prawej stronie brzucha?

Spis treści

Co to jest kolka jelitowa?

Kolka jelitowa jest dolegliwością układu trawiennego, wywoływaną przez nadmierny skurcz mięśni gładkich jelit, u dorosłych manifestowaną poprzez silny, nagły, napadowy ból, a u małych dzieci – nerwowość, płaczliwość i pobudzenie ruchowe. 

Zaburzenie to jest charakterystyczne w szczególności dla okresu niemowlęcego, stanowiąc wyraz niedojrzałości systemu trawiennego oraz układu nerwowego, a także będąc konsekwencją alergii pokarmowych, niewłaściwych technik karmienia i wielu innych nakładających się na siebie czynników. 

U dzieci starszych, a także osób dorosłych, kolka jelitowa występuje rzadziej, ale jej pojawienie zawsze wiąże się z dużą bolesnością. Dorosłe kolki najczęściej związane są z niewłaściwą dietą, ale też miewają podłoże wysiłkowe oraz chorobowe. 

Kolka jelitowa u dzieci

Kolka jelitowa u dzieci występuje po raz pierwszy między 3 a 20 tygodniem życia. Dotyka około 20 procent niemowląt, przy czym ze względu na obiektywne trudności diagnostyczne, liczba ta może być niedoszacowana. Jest to zaburzenie czynnościowe o nie do końca ustalonej patogenezie. 

Wszystko wskazuje na to, że podłoże kolki jelitowej u dzieci jest złożone i związane ze współwystępowaniem wielu czynników jednocześnie. 

Zalicza się do nich między innymi takie determinanty, jak:

  1. Organiczne choroby i dysfunkcje układu pokarmowego, w tym:
  • alergie pokarmowe, zwłaszcza na białko mleka krowiego,
  • nietolerancja laktozy,
  • zaburzenia mikroflory jelitowej. 
  1. Niedojrzałość układu pokarmowego, w tym zwiększona przepuszczalność błon śluzowych czy zaburzenia motoryki jelit.
  2. Obniżone stężenie przeciwciał IgE.
  3. Niedostateczna dojrzałość i nie w pełni prawidłowe działanie układu nerwowego, typowe dla dzieci w wieku niemowlęcym.
  4. Nieprawidłowa technika karmienia, powodująca zasysanie dużych ilości powietrza.
  5. Fizjologiczna nadprodukcja enterohormonów.
  6. Czynniki psychospołeczne, w tym charakter relacji z matką, stan zdrowia psychicznego matki, nerwowość zachowań rodziców (odnotowuje się m.in. korelację między depresją poporodową kobiet, a wystąpieniem kolki u ich potomstwa).

Reklama

Objawy kolki jelitowej

O ile u osób dorosłych kolkę jelitową diagnozuje się na podstawie opisu dolegliwości bólowych, o tyle u niemowląt – wobec braku możliwości przeprowadzania wywiadu lekarskiego – pod uwagę bierze się przede wszystkim czas płaczu dziecka, przy wykluczeniu innych organicznych powodów obserwowanego niepokoju. 

Typowe objawy kolki jelitowej u niemowląt, to:

  1. Niepokój, rozdrażnienie, grymaszenie.
  2. Silne, niedającesię ukoić napady płaczu, występujące przez:
  • co najmniej 3 godziny dziennie,
  • co najmniej 3 dni w tygodniu,
  • co najmniej 3 tygodnie. 
  1.  Naprężanie sylwetki.
  2. Podkurczanie nóg i gwałtowne wyprosty w stawach biodrowych.
  3. Zwiększenie obwodu brzucha.
  4. Zwiększenie ilości gazów jelitowych.
  5. Popuszczanie niewielkich ilości stolca.

Objawy te następują nagle, w sposób gwałtowny i bez wyraźnej przyczyny także ustępują. Kolce jelitowej często towarzyszy niemowlęcy, fizjologiczny refluks, czyli cofanie się treści pokarmowej z żołądka w górę układu pokarmowego, z ulewaniem włącznie. 

Leczenie kolki jelitowej u niemowląt

Leczenie kolki jelitowej przybiera zróżnicowane formy. Tak zwane działanie behawioralne zakłada dwa schematy postępowania. Zaleca się, aby niespokojne i płaczące dziecko pozostawić bez reakcji przez 1-2 dni, oczekując wyraźnej, samoistnej poprawy. 

Metoda przeciwna polega na troskliwym pochyleniu się nad cierpiącym maluchem i wykonywaniu takich czynności, jak:

  • łagodne podnoszenie i kołysanie, 
  • układanie na brzuszku, 
  • masaż brzuszka i całego ciała,
  • ciepłe okłady,
  • terapia dźwiękowa za pomocą łagodnego szumu (np. suszarki).

Oprócz tego zaleca się podawanie 12-procentowego roztworu sacharozy lub delikatnych herbatek ziołowych, przygotowanych na bazie kopru włoskiego, mięty pieprzowej, rumianku oraz lukrecji. 

W najcięższych przypadkach włącza się leczenie farmakologiczne, z użyciem przede wszystkim preparatów trimebutyny, bardzo skutecznych, a przy tym dobrze tolerowanych przez większość maluchów.

Kolka jelitowa u dorosłych

Kolka jelitowa u dorosłych występuje rzadziej niż u dzieci. Jej mechanizm jest identyczny – zaburzenie ma związek ze skurczem mięśni jelit. Inne są natomiast objawy kliniczne oraz przyczyny występowania. 

Jeśli chodzi o symptomy, kolka jelitowa u dorosłych objawia się poprzez:

  • bardzo silny, napadowy, kłujący ból brzucha,
  • wzdęcie brzucha, duże nagromadzenie gazów jelitowych oraz wypuszczanie ich na zewnątrz,
  • nudności, wymioty, biegunkę.

Kolka jelitowa u dorosłych najczęściej jest powodowana przejadaniem się – spożywaniem w zbyt dużych ilościach, w zbyt szybkim tempie, w nieregularnych odstępach czasu. Szczególnie szkodliwe w tym kontekście są potrawy ciężkostrawne i wzdymające. 

Ich spożywanie powoduje nie tylko nadprodukcję gazów jelitowych, ale też zbyt długie zaleganie treści pokarmowej w układzie trawiennym. Kolka jelitowa występuje też na tle alergicznym. Zdarza się, że jest efektem przetrenowania. 

Może również wystąpić w przebiegu takich schorzeń, jak:

Kolka jelitowa po lewej stronie

Najczęściej lokuje się kolka jelitowa po lewej stronie brzucha, w miejscu gdzie oprócz zawiłych struktur jelita cienkiego, znajduje się też kanał jelita grubego. W sytuacji, gdy ukłucia są odczuwalne po stronie przeciwnej, należy brać pod uwagę także inne jednostki chorobowe. 

Kolka jelitowa po prawej stronie brzucha w istocie może się okazać kolką wątrobową, która jest efektem zbyt gwałtownych skurczów pęcherzyka żółciowego. 

Zaburzenie to spowodowane jest kilkoma czynnikami, takimi jak:

  • odkładanie się złogów cholesterolu wskutek niewłaściwejdiety,
  • wystąpienie kamicy żółciowej, przechodzenie kamienia przez drogi żółciowe do dwunastnicy,
  • wydzielanie dużych ilości cholecystokininy przez dwunastnicę i jelito czcze, do czego dochodzi po spożyciu tłustych pokarmów.

Reklama

Kolka jelitowa w ciąży

Częściej, niż u ogółu populacji, występuje kolka jelitowa u kobiet w ciąży. Przyczyny w większości pokrywają się z tymi, które powodują atak bólu u innych osób. W tym szczególnym okresie, ataki kolki dodatkowo jednak stymulowane są przez wzrost macicy uciskającej na sąsiednie struktury i utrudniającej wypróżnianie się. 

Także i w tym przypadku ból umiejscowiony jest przeważnie po lewej stronie, choć może też wystąpić po prawej, a nawet w podbrzuszu. Nie określono autorytatywnie, ile trwa kolka jelitowa. Pojedynczy atak może się ograniczyć do kilku ukłuć, ale też może męczyć ciężarną przez długie godziny, nawracając w kolejnych dniach. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, Julia Gawryjołek, Kolka jelitowa w praktyce pediatrycznej, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 6
  • Marta Wysocka, Kolka jelitowa niemowląt, Medycyna Rodzinna 2/2001

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!