Znajdź chorobę

Różyczka u dzieci - objawy, leczenie, zdjęcia

Różyczka u dzieci może wystąpić w jednym z dwóch rodzajów: różyczka prenatalna, bądź postnatalna. Przyczyną choroby jest zakażenie wirusem różyczki, którym można zarazić się drogą kropelkową, poprzez łożysko, bądź bezpośredni kontakt z osobą chorą. Jak objawy daje różyczka u dzieci oraz jaki ma wpływ na płód? Leczenie jest tzw. objawowe, czyli poprzez stosowanie środków, które walczą z objawami choroby, a nie jej przyczyną.

Różyczka to wirusowa choroba zakaźna, występująca najczęściej u dzieci. Wywołuje ją Rubivirus, który atakuje tylko ludzi, można więc zakazić się różyczką tylko od drugiego człowieka. Ma dwie zasadnicze postacie: prenatalną i postnatalną, które różnią się od siebie przebiegiem i objawami.

Różyczka u dzieci - przyczyny

Przyczyną różyczki jest zakażenie wirusem różyczki. Wirus ten szerzy się:

  • drogą kropelkową,
  • przez kontakt bezpośredni z chorym człowiekiem,
  • przez łożysko,

co oznacza, że istnieje niebezpieczeństwo zakażenia płodu. Wirus występuje we krwi, w moczu i w śluzie nosa i gardła.

Na zachorowanie na różyczkę narażone są wszystkie osoby podatne, tzn.:

  • osoby nieszczepione,
  • osoby z obniżoną odpornością.

Co oczywiste, ryzyko zachorowania zwiększa obecność chorej osoby w otoczeniu.

Różyczka u dzieci - rodzaje

  1. Różyczka prenatalna występuje u dzieci, które zakaziły się wewnątrzmacicznie, przezłożyskowo, od matki. Ponieważ w tym okresie płód jest bardzo wrażliwy na wszelkie czynniki mogące zaburzyć jego rozwój, zdarzają się w wyniku takiego zakażenia wady wrodzone u dzieci.
     
  2. Różyczka postnatalna to niezbyt ciężka choroba zakaźna, której charakterystyczna cechą jest wysypka.

Różyczka u dzieci - objawy

25–50% zakażeń różyczką przebiega bezobjawowo. Pozostawia ono za sobą ślad w postaci odpowiednich przeciwciał przeciw wirusowi, potwierdzających zakażenie w badaniach serologicznych.

Przebieg różyczki postnatalnej jest na ogół lekki. Jej objawami są:

  • ogólne złe samopoczucie,
  • niska gorączka,
  • bóle mięśniowe i wreszcie
  • wysypka - jest to wysypka drobnoplamista o zabarwieniu delikatnie różowawym, pojawia się najpierw na twarzy, potem obejmuje całe ciało. Ustępuje bez pozostawiania blizn czy przebarwień.

Dziecko może zgłaszać bolesność karku – wynika to z bolesnego powiększenia się węzłów chłonnych tej okolicy. Węzły te są twarde i niebolesne. W przebiegu różyczki może wystąpić również powiększenie śledziony, jest ono jednak niezbyt częste.

Różyczka u dzieci - powikłania

Powikłaniami, występującymi rzadko są:

Różyczka prenatalna a płód

Różyczka prenatalna jest niebezpieczna dla płoduNajwiększe ryzyko uszkodzenia płodu jest w pierwszym trymestrze. Wirus różyczki powoduje liczne i ciężkie uszkodzenia u dzieci, np.:

  • wady mózgu,
  • wady oczu,
  • głuchotę,
  • wady serca, 
  • upośledza rozwój psychoruchowy.

Konstelację wad wrodzonych u dzieci spowodowanych zakażeniem wirusem różyczki, obejmującą wady:

  • oczu,
  • mózgu,
  • serca,
  • głuchoty,
  • upośledzenia psychoruchowego,
  • zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, z
  • apalenia wątroby, zapalenia nerek,
  • upośledzenia krzepnięcia krwi i wysypki skórnej - nazywa się je zespołem Gregga.

Różyczka u dzieci - diagnostyka

Różyczka najbardziej zakaźna jest na tydzień przed pojawieniem się wysypki, a jej okres wylęgania to 14-21 dni, co utrudnia przeciwdziałanie szerzeniu się zakażenia wśród ludzi. Wirus jest wydzielany z moczem i kałem przez dziecko z różyczką wrodzoną nawet przez rok. Rozpoznaniem i leczeniem najczęściej zajmuje się lekarz pierwszego kontaktu, pediatra i ginekolog-położnik.

Przed wizytą ważne jest dokładne określenie:

  • gdzie wysypka zaczęła się pojawiać,
  • czy w otoczeniu pacjenta jest już jakaś osoba chora na różyczkę,
  • czy pacjent był szczepiony przeciw różyczce lub ją przechodził wcześniej.

Ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia licznych i ciężkich wad wrodzonych u dziecka zakażonego wirusem różyczki w trakcie ciąży, wiedza o przebyciu choroby lub szczepieniu jest ważna dla kobiet planujących ciążę.

Zwykle rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu i objawów zgłaszanych przez pacjenta. Jednak w przypadkach ciężkiego przebiegu z koniecznością leczenia szpitalnego, kobiet planujących ciążę lub w ciąży bada się poziom przeciwciał przeciwko wirusowi. Można go oznaczać we krwi, moczu, kale i płynie mózgowo-rdzeniowym.

Różyczka u dzieci - leczenie i zapobieganie

W przypadkach postnatalnych leczenie jest objawowe, tzn. stosuje się środki, aby walczyć z objawami choroby, a nie przyczyną – wirusem, np. środki przeciwgorączkowe.

Na szczęście różyczka nie trwa długo - osobę chorą izoluje się przez 7 dni od pojawienia się wysypki na skórze. Osób kontaktujących się z chorym się nie izoluje.

Aby zapobiegać zachorowaniom stosuje się szczepienia przeciw różyczce, podawanej razem ze szczepionką przeciw odrze i śwince w 13-14 miesiącu życia, a potem w 10. roku życia. Gdy dziewczynka nie była w tym czasie szczepiona, należy ją zaszczepić w 14. roku życia.

Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, Wyd.1.,Medycyna Praktyczna,Kraków,2006
  • Pietrzyk J. J.,Wybrane zagadnienia z pediatrii. Wyd. 1.,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego,Kraków,2005
  • Stachura J., Domagała W.,Patologia znaczy słowo o chorobie. Wyd. 1.,Polska Akademia Umiejętności,Kraków,2005
  • Kubicka K., Kawalec W. ,Pediatria.Wyd.3.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Wrocław, 2008
  • Dziubek Z.,Choroby zakaźne i pasożytnicze. Wyd. 3. ,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa