Działanie

Lek z grupy 4-aminochinolonów o działaniu przeciwpierwotniakowym oraz przeciwzapalnym. Stosowany jest w zimnicy wywołanej przez 4 gatunki Plasmodium: P. vivax, P. ovale, P. malariae oraz przez wrażliwe szczepy P. falciparum. Chlorochina jest słabą zasadą, działa poprzez podwyższanie pH w organizmach pierwotniaków wywołujących zimnicę. Indukuje szybką aglutynację hemoglobiny (pochodzącej z zaatakowanych erytrocytów człowieka) w wodniczkach pokarmowych pierwotniaka. Strawienie hemoglobiny żywiciela (człowieka) wewnątrz wodniczek pokarmowych Plasmodium uwalnia hem, który posiada właściwości lityczne w stosunku do błon komórkowych pierwotniaka. Hem może być inaktywowany przez enzym - polimerazę Plasmodium do nietoksycznego barwnika hemazoliny. Chlorochina hamuje aktywność tej polimerazy i w związku z powyższym w obecności chlorochiny stężenie toksycznego dla Plasmodium hemu wzrasta. Wrażliwość Plasmodium na chlorochinę zależy od zdolności pierwotniaków do akumulowania leku w wodniczkach pokarmowych. Chlorochina działa bezpośrednio toksycznie na pierwotniaki z rodzaju Entamoeba histolytica, wykorzystuje się również fakt, że chlorochina kumuluje się w wątrobie. Chlorochinę wykorzystuje się w dermatologii i reumatologii jako środek przeciwzapalny w kolagenozach i chorobach przebiegających z nadwrażliwością na światło. Mechanizm działania chlorochiny w tych chorobach prawdopodobnie polega na: hamowaniu fosfolipazy A2, działaniu na lizosomy, hamowaniu fagocytozy, hamowaniu syntezy nadtlenków, zwiększeniu wewnątrzkomórkowego pH w wodniczkach, co prowadzi do zmniejszenia pobudzenia limfocytów CD4, hamowaniu uwalniania cytokin z monocytów, hamowaniu produkcji przeciwciał. Chlorochina łączy się z porfirynami i ułatwia ich wydalanie z moczem. Ma również powinowactwo do melaniny i innych barwników, co może być przyczyną retinopatii występującej podczas długotrwałego podawania leku. Powoduje zmniejszenie filtracji i retencji Na+ i Cl- oraz zwiększenie stężenia aldosteronu. Chlorochina dobrze wchłania się po podaniu doustnym, z białkami osocza wiąże się w ok. 50%. Największe stężenie we krwi występuje 3-6 h po podaniu. Podanie leku razem z pokarmem zwiększa wchłanianie i dostępność biologiczną. Biodostępność po podaniu doustnym wynosi 89%. Chlorochina kumuluje się w tkankach, głównie w wątrobie, śledzionie, nerkach, płucach, w tkankach zawierających melaninę, a w mniejszym stopniu w mózgu i rdzeniu kręgowym. Rozmieszczenie leku zależy od wieku i masy ciała. Jest metabolizowana głównie w wątrobie (w niewielkim stopniu również w nerkach) do deetylochlorochiny, która osiąga stężenie w osoczu w wysokości 20-30% stężenia chlorochiny. Lek bardzo powoli jest wydalany z organizmu, głównie przez nerki (w 50-60%), z tego 70% w postaci nie zmienionej, 25% w postaci deetylochlorochiny i w 5% jako inne metabolity. Kwaśny odczyn moczu przyspiesza wydalanie. T0,5 leku w stanie pełnej wydolności nerek jest zmienny i zazwyczaj wynosi 10-60 dni (T0,5 deetylochlorochiny wynosi ok. 15 dni). Lek można wykryć w moczu nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Chlorochina przenika przez barierę łożyska oraz do mleka matki, w którym wydziela się ok. 2-4% podanej dawki. Chlorochinę po podaniu doustnym wykrywa się również w nasieniu.
PharmaIndex

Wskazania

Zimnica: zapobieganie i leczenie ostrych napadów oraz leczenie podtrzymujące zimnicy (malarii) wywołanej przez Plasmodium vivax, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale oraz wrażliwe na chlorochinę szczepy Plasmodium falciparum. Pełzakowica i ropień wątroby wywołane przez Entamoeba histolytica, zwykle w skojarzeniu z lekami przeciw pełzakom działającymi w świetle jelita; chlorochinę stosuje się jako lek drugiego rzutu, jeżeli metronidazol okazał się nieskuteczny lub jest niedostępny. Różne postacie tocznia rumieniowatego, postać układowa (SLE), przewlekła i toczeń rumieniowaty krążkowy (DLE). Reumatoidalne zapalenie stawów.
PharmaIndex

Przeciwskazania

Nadwrażliwość na fosforan chlorochiny, pochodne 4-aminochinoliny lub którykolwiek składnik leku. Zmiany w siatkówce oka lub polu widzenia spowodowane pochodnymi 4-aminochinoliny.
PharmaIndex

Srodki ostrożności

Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza w przebiegu ostrego, poalkoholowego uszkodzenia wątroby) lub nerek, u osób z chorobą alkoholową. Unikać stosowania leku u osób z zaburzeniami czynności siatkówki (z wyjątkiem ostrej fazy zimnicy), u pacjentów z zaburzeniami w obrazie krwi, a także u pacjentów z niedoborem G-6-PD (niedokrwistość hemolityczna, fawizm) oraz w ciężkich zaburzeniach żołądkowo-jelitowych. Chlorochina może zaostrzyć przebieg łuszczycy, porfirii, myasthenia gravis. Podczas dłuższego stosowania należy okresowo co 3 miesiące przeprowadzać pełne badanie okulistyczne (badanie ostrości wzroku, dna oka, pola widzenia, ocena siatkówki, rogówki) z uwagi na ryzyko wystąpienia retinopatii. Jeżeli stwierdza się nieprawidłowości należy natychmiast przerwać leczenie i obserwować pacjenta, gdyż możliwe jest postępowanie zmian chorobowych nawet po zaprzestaniu terapii. Podczas przewlekłego leczenia dużymi dawkami chlorochiny może dojść do nieodwracalnej retinopatii. U pacjentów stosujących leki przeciwdrgawkowe lub z padaczką w wywiadzie należy rozważyć potencjalną korzyść nad ryzykiem stosowania leku, ponieważ po zastosowaniu chlorochiny odnotowano rzadkie przypadki wystąpienia drgawek. Stosując lek u pacjentów z padaczką w wywiadzie zachować ostrożność. U wszystkich pacjentów leczonych długotrwale należy co 3-6 miesięcy wykonywać badania odruchów i inne badania neurologiczne w celu wczesnego wykrycia osłabienia mięśni. Jeżeli stwierdza się nieprawidłowości, należy lek odstawić. Należy także kontrolować obraz krwi, ponieważ w rzadkich przypadkach może dojść do zahamowania czynności szpiku kostnego. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania chlorochiny i leków wywołujących choroby krwi. Jeżeli wystąpią zaburzenia nie związane z procesem chorobowym należy przerwać leczenie. Należy uważnie obserwować pacjentów w trakcie długotrwałego stosowania chlorochiny ze względu na ryzyko wystąpienia kardiomiopatii. W każdym przypadku należy rozważyć czy zarażenie zimnicą stanowi dla organizmu większe ryzyko niż objawy niepożądane, które mogą wystąpić podczas stosowania chlorochiny.
PharmaIndex

Ciąża i laktacja

Nie należy leku stosować podczas ciąży, chyba że w opinii lekarza potencjalna korzyść dla matki przewyższa ryzyko dla płodu. Krótkotrwała profilaktyka zimnicy: w czasie ciąży należy unikać podróży do krajów o zwiększonym ryzyku zarażenia zimnicą, a jeśli to nie jest możliwe należy stosować chlorochinę w dawkach profilaktycznych. Długotrwałe stosowanie dużych dawek chlorochiny podczas ciąży może powodować uszkodzenia narządu wzroku i słuchu u płodu. Chlorochina przenika do mleka kobiecego. Jeżeli jest stosowana w profilaktyce zimnicy, ilość jej jest zbyt mała, aby zaszkodzić dziecku, ale również niewystarczająca do skutecznej profilaktyki. Dlatego konieczne jest zastosowanie oddzielnej profilaktyki przeciwzimniczej u dziecka. Nie należy karmić piersią podczas długotrwałego stosowania dużych dawek chlorochiny w chorobie reumatycznej.
PharmaIndex

Działania niepożądane

Mogą wystąpić: spadki ciśnienia krwi, zmiany w EKG pod postacią poszerzenia zespołu QRS i załamka T, kardiomiopatia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, neutropenia, hamowanie czynności szpiku kostnego, hemoliza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy G-6-PD, drgawki, napady padaczkowe, psychozy, lęk, ból głowy, pobudzenie psychoruchowe, myśli samobójcze, przypadki manii, zaburzenia akomodacji, nieostre widzenie (objawy zależne od dawki, przemijają po zakończeniu leczenia), obrzęk rogówki lub siatkówki, punkcikowate lub liniowe zmętnienia rogówki, zmniejszenie wrażliwości na bodźce rogówki, złogi w rogówce, halo wokół źródeł światła, fotofobia, atrofia siatkówki, zaburzenia pigmentacji plamki żółtej i pozostałych części siatkówki, zmiany w tętniczkach, retinopatia, zaburzenia pola widzenia, częściowa lub całkowita utrata wzroku, podwójne widzenie, głuchota (typu nerwowego), niedosłuch u pacjentów z uprzednio istniejącymi uszkodzeniami narządu słuchu, szumy uszne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, jadłowstręt, nudności, wymioty, biegunka, kolki, siwienie, łysienie, świąd, pokrzywka, wysypka, przebarwienia skóry, błon śluzowych, paznokci, skórne reakcje alergiczne, zmiany typu liszaja płaskiego, rzut łuszczycy, rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuromiopatia i miopatia, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zaburzenia w testach czynnościowych wątroby, nadwrażliwość na światło, reakcje alergiczne i anafilaktyczne, w tym pokrzywka lub swędząca wysypka, obrzęk naczynioruchowy, trudności w oddychaniu.
PharmaIndex

Interakcje

Chlorochina może powodować zwiększenie stężenia cyklosporyny we krwi. Nie powinno się podawać śródskórnie ludzkiej szczepionki przeciw wściekliźnie pacjentom przyjmującym chlorochinę, gdyż może ona zmniejszyć odpowiedź przeciwciał. Szczepienie przeciw wściekliźnie powinno być wykonane przed rozpoczęciem leczenia przeciwmalarycznego, w przeciwnym razie skuteczność szczepienia może być zmniejszona. Jednoczesne stosowanie penicylaminy z chlorochiną może zwiększać stężenie penicylaminy we krwi, zwiększając ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych dotyczących układu krwiotwórczego i (lub) nerek oraz skórnych odczynów alergicznych. Chlorochina znacząco zmniejsza stężenie prazykwantelu. Środki zobojętniające (sole glinu, wapnia i magnezu) zmniejszają wchłanianie chlorochiny. Należy zachować około 2 h przerwę pomiędzy przyjęciem chlorochiny i któregokolwiek z wymienionych leków. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie chlorochiny i hydroksychlorochiny z amiodaronem ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w tym rzadkoskurczu komorowego i zaburzenia przewodnictwa w sercu. Chlorochina stosowana równocześnie z meflochiną zwiększa ryzyko wystąpienia drgawek. Hydroksychlorochina i prawdopodobnie chlorochina zwiększają stężenie digoksyny we krwi. Chlorochina potencjalnie może nasilać objawy miasthenia gravis i tym samym zmniejszać działanie neostygminy i pirydostygminy. Cymetydyna zmniejsza metabolizm chlorochiny (zwiększa stężenie chlorochiny w osoczu).
PharmaIndex

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli i dzieci powyżej 14 lat. Zimnica: Zapobiegawczo jeden tydz. przed wyjazdem do strefy endemicznej, w okresie przebywania w tej strefie oraz przez 4 tyg. po powrocie: 500 mg 1 raz w tyg. tego samego dnia tygodnia. Leczniczo (napad zimnicy): zakażenie Plasmodium vivax i Plasmodium ovale: pierwsza dawka 1000 mg, po 6 h 500 mg, drugiego dnia 500 mg, trzeciego dnia 500 mg. Zakażenie Plasmodium falciparum i Plasmodium malariae: pierwszy dzień: pierwsza dawka 1000 mg, po 6-8 h 500 mg, drugiego dnia 500 mg, trzeciego dnia 500 mg. Pełzakowica i ropień wątroby: 1000 mg na dobę (2 razy po 500 mg) przez 2 dni, następnie 500 mg na dobę (2 razy po 250 mg) przez 2-3 tyg. W razie konieczności dawkowanie może być zmniejszone lub zwiększone, a leczenie powtórzone. Toczeń rumieniowaty: początkowo 250 mg 2 razy na dobę przez 1-2 tyg., a następnie dawkę podtrzymującą, zwykle 250 mg na dobę. Reumatoidalne zapalenie stawów: zwykle 250 mg na dobę przez kilka tyg. Aby osiągnąć maksymalny efekt wymagane jest kilkumiesięczne leczenie. Jeżeli brak jest poprawy przez 6 miesięcy stosowania, lek należy odstawić. Po odstawieniu leku może wystąpić nawrót choroby. Wskazane jest wówczas wznowienie leczenia chlorochiną, jeżeli nie ma przeciwwskazań okulistycznych. Pacjenci z niewydolnością nerek: w zimnicy u pacjentów z klirensem kreatyniny >50 ml/min oraz 10-50 ml/min dawkowanie nie ulega zmianie. Gdy klirens kreatyniny wynosi >10 ml/min dawkę zmniejsza się o 50% tj. pierwsza dawka 500 mg, po 6 h 250 mg, drugiego dnia 250 mg, trzeciego dnia 250 mg. Nie należy stosować chlorochiny w profilaktyce zimnicy u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek.
Lek należy przyjmować po posiłkach. Tabletek nie należy dzielić.
PharmaIndex

Uwagi

Należy zachować ostrożność, jeżeli podczas stosowania leku wykonuje się czynności wymagające zachowania sprawności psychofizycznej. Podczas długotrwałego leczenia należy unikać nasłonecznienia i naświetlania promieniami UV.
PharmaIndex

Klasa terapeutyczna

antimalaricum , antirheumaticum
PharmaIndex

Masz pytania? Podyskutuj na forum

Komentarze [0]

Zaloguj się, by dodać komentarz lub komentuj anonimowo:
Twój nick:

Zobacz także

Porównaj ceny leków,
znajdź tańsze zamienniki.

Wirtualny diagnosta

Sprawdź, co Ci dolega
z naszym wirtualnym diagnostą

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Polecane

Anatomia człowieka

Odkryj tajemnice
ludzkiego ciała

Mapa placówek

Sprawdź najbliższe apteki,
przychodnie, szpitale ...

© Pharma Partner 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone

X

Logowanie:

login:

hasło: