Znajdź chorobę

Alergia na pyłki roślin - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Alergia na pyłki roślin jest alergią sezonową i choć przebiega łagodnie potrafi być bardzo uciążliwa. Objawia się najczęściej katarem siennym, który nasila się gdy rośliny rozpoczynają okres pylenia. Dowiedz się jakie są pozostałe przyczyny, objawy i sposoby leczenia alergii na pyłki.

Spis treści

Uczulenie na pyłki roślin jest głównym rodzajem alergii sezonowej. Oznacza to, że objawy nadwrażliwości pojawiają się najczęściej w określonych porach roku, na które przypada okres pylenia alergizujących roślin. Jest to stosunkowo łagodny, ale niezmiernie uciążliwy rodzaj alergii. Objawia się zazwyczaj pod postacią kataru siennego. Szacuje się, że schorzeniem tym może być dotknięty nawet co piąty Polak.

Na ten typ alergii chorować mogą praktycznie wszyscy, chociaż choroba zazwyczaj ma swój początek w dzieciństwie. Z czasem do alergii na jeden rodzaj pyłków może dołączać się uczulenie na inne rodzaje roślin. Za większość rodzajów alergii odpowiedzialne są pyłki traw.

Alergia na pyłki roślin - czym jest?

Układ odpornościowy (immunologiczny) stoi na straży organizmu broniąc go przed atakami różnych szkodliwych drobnoustrojów (np. baterii, wirusów), jak i innych związków. W przypadku alergii reakcja układu odpornościowego jest nieprawidłowa. Z nie do końca jasnych przyczyn zaczyna on traktować substancje potencjalnie nieszkodliwe – tzw. alergeny, jak np. pyłki niektórych roślin, jako groźne dla organizmu czynniki i rozpoczyna z nimi walkę. Konsekwencją działania układu odpornościowego jest uwolnienie różnych substancji do krwi – które odpowiadają za rozwój reakcji alergicznej i wystąpienie określonych objawów.

Zobacz wideo: Alergia jest dziedziczna

Alergia na pyłki - przyczyny

Część roślin w trakcie procesu rozmnażania produkuje tzw. ziarna pyłku. Niektóre gatunki do przenoszenia pyłku pomiędzy roślinami wykorzystują owady, inne natomiast, aby go przetransportować potrzebują wiatru (tzw. rośliny wiatropylne). Właśnie ten drugi rodzaj roślin odpowiedzialny jest za występowanie alergii pyłkowej. Unoszące się z wiatrem drobne ziarenka pyłku roślinnego rozproszone w powietrzu mogą trafić do organizmu człowieka poprzez układ oddechowy. Nie każda roślina jest źródłem alergii - od składu chemicznego pyłku oraz jego rozmiaru zależy, czy będzie miał on zdolności alergizujące, czy też nie.

Cechą charakterystyczną alergii pyłkowej jest sezonowe występowanie objawów. Jest to spowodowane różnymi okresami pylenia poszczególnych roślin. W powietrzu stężenie pyłków nie jest stałe w ciągu całego roku. Poszczególne gatunki mają charakterystyczne okresy pylenia, w których na około kilka miesięcy wzrasta stężenie pyłku w atmosferze, by później praktycznie zmaleć do zera. W czasie w którym stężenie pyłku osiągnie odpowiedni poziom – pojawiają się objawy choroby, by po jakimś czasie zaniknąć i wystąpić znów za rok mniej więcej o tej samej porze.

Za rozwój alergii pyłkowej odpowiadają przede wszystkim:

  1. Trawy - jest to najczęstsza przyczyna alergii pyłkowej w Polsce. Okres pylenia traw w Polsce rozpoczyna się pod koniec kwietnia. Największe stężenie pyłków przypada na okres od połowy maja do połowy lipca, po czym stopniowo spada do września. W tym przypadku do traw zaliczane są również zboża. Najczęściej uczulające gatunki traw to:
  • kupówka pospolita,
  • mietlica pospolita,
  • kostrzewa czerwona,
  • rajgras wyniosły,
  • tymotka łąkowa,
  • tomka wonna,
  • wiechlina łąkowa,
  • wyczyniec łąkowy,
  • żyto.
  1. Drzewa – uczulają rzadziej. Objawy choroby mogą wystąpić już w lutym i trwać do początku maja. Szczególnym przypadkiem jest topola – jej pyłek sam w sobie rzadko powoduje alergię. Natomiast produkowany przez męskie okazy tego drzewa tzw. puch kielichowy - ma właściwości drażniące i nasila objawy u osób uczulonych na pyłki traw. Za rozwój alergii odpowiadają przede wszystkim pyłki:
  • brzoza,
  • buk,
  • platan,
  • leszczyna,
  • dąb,
  • olcha,
  • wierzba.
  1. Chwasty – odpowiedzialne są za objawy alergii występujące późnym latem i jesienią. Najczęściej uczulają:
  • bylica,
  • pokrzywa,
  • komosa,
  • szczaw,
  • babka.

U części chorych z pyłkowicą dojść może do rozwoju tzw. alergii krzyżowych. Do alergii na pyłki roślin z czasem dołącza się uczulenie na niektóre warzywa i owoce. Szczególnie często ma to miejsce w przypadku osób nadwrażliwych na pyłek brzozy – gdzie dołącza się najczęściej alergia na jabłka. Najczęściej manifestuje się to jako tzw. zespół alergii jamy ustnej (ang. skrót OAS).

Pierwszy epizod alergii na pyłki może przypominać zwykłe przeziębienie, które jednak nie chce ustępować. Zazwyczaj rozpoznanie objawów alergii nie nastręcza dużych trudności i sami chorzy sugerują możliwą przyczynę choroby. Ważne jest, by w tym momencie skierować swoje kroki do lekarza alergologa.

Do czynników ryzyka rozwoju alergii na pyłki należą:

  • wiek – choroba zazwyczaj ujawnia się w dzieciństwie,
  • predyspozycje genetyczne – uważa się że ponad połowa przypadków alergii na pyłki może być dziedziczona, tzn. jeśli rodzice chorowali na pyłkowice, ich dzieci są bardziej narażone na rozwój tego schorzenia,
  • obecność innych alergii – występowanie np. alergii pokarmowej zwiększa ryzyko rozwoju nadwrażliwości na pyłki roślin,
  • zanieczyszczenie środowiska – zauważono że uczulenie na pyłki jest większe na terenach uprzemysłowionych, gdzie zanieczyszczenie powietrza uszkadza drogi oddechowe – ułatwiając tym samym alergizujące działanie pyłków.

Alergia na pyłki roślin - objawy

Cechą charakterystyczną objawów na alergie pyłkowe jest ich występowanie w określonych porach roku (sezonowość), w okresie pylenia uczulającego gatunku roślin, przez resztę roku objawy alergii ustępują.

Do najczęstszych objawów uczulenia na pyłki roślin należą:

  • uporczywe kichanie,
  • obfita „wodnista” wydzielina z nosa, czyli tzw. katar sienny, zatkany nos,
  • zapalenie spojówek: przekrwienie, łzawienie, obrzęk powiek, światłowstręt,
  • czasem bóle głowy i zatok,
  • objawy astmy – nagła duszność lub uporczywy napadowy kaszel,
  • objawy ogólne: zmęczenie, utrata łaknienia, ogólne rozbicie,
  • dolegliwości skórne – pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, wyprysk alergiczny – szczególnie na odsłoniętych częściach ciała,
  • dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka.

Część chorych uczulona na pyłki roślin rozwija z czasem uczulenie na warzywa i owoce. Wówczas spożycie tych pokarmów może doprowadzić do zespołu alergii jamy ustnej (OAS), który objawia się jako:

  • pieczenie lub swędzenie jamy ustnej, warg i języka,
  • pokrzywką kontaktową.

Nasilenie objawów zależy od stężenia pyłku w powietrzu. Wpływa na nie między innymi pogoda. Podczas ciepłych słonecznych dni stężenie pyłku wzrasta – co nasila również dolegliwości. Z kolei deszczowe dni spłukują unoszący się w powietrzu pyłek, a rośliny nie wyrzucają do atmosfery nowego – objawy alergii czasowo ustępują lub łagodnieją.



Bibliografia

  • Edward Rudzki,“Alergeny” ,,
  • Niels Mygind,“Instant allergy” ,,
  • Johannes Ring,“Allergy in practice”,,
  • Gerald W. Volcheck,“Clinical Allergy: Diagnosis and Management” ,,
  • Martin Roecken,Gerhard Grevers,Walter Burgdorf,“Color Atlas of Allergic Diseases” ,,
  • Nathan D. Schultz,Allan V. Giannini,Terrance T. Chang,“The Best guide to allergy”,,
Pytanie: Jak często uprawiasz sport?

  codziennie

  3-4 razy w tygodniu

  1-2 razy w tygodniu

  nie uprawiam