Najzdrowsze miejsce w internecie

Badanie EMG (elektromiografia) - jak wygląda i ile trwa? Cena i wyniki

Badanie elektromiograficzne (EMG) rejestruje czynność elektryczną i przewodnictwo nerwowe w mięśniach. Dzięki niemu wiadomo, kiedy mięsień działa sprawnie, a kiedy zachodzą w nim patologiczne zmiany. Jak wygląda badanie? Dowiedz się, gdzie i za ile można je zrobić.
Badanie EMG
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Badanie EMG polega na ocenie przewodnictwa nerwowego w mięśniach. Może być wykonywane za pomocą elektrod powierzchniowych lub igieł wkuwanych w mięsień.
  • Badanie EMG bardzo często wykonuje się przy neuropatiach kończyn dolnych i górnych. EMG jest popularnym elementem diagnostyki zespołu cieśni nadgarstka.
  • Badanie można wykonać bezpłatnie w ramach NFZ, jeśli posiada się skierowanie od lekarza lub prywatnie.
SPRAWDŹ TEŻ: Synapsa chemiczna i elektryczna - jakie są jej funkcje?
Spis treści

Reklama

Co to jest badanie EMG?

Kiedy pacjent skarży się na nieprawidłowości w pracy mięśni lub dokuczają mu rwące bóle, lekarz neurolog może skierować go na EMG. Co to za badanie?

W sprawnym mięśniu jony sodu i potasu są równomiernie rozłożone i bez problemu przenikają przez błonę komórki. W wyniku różnych zaburzeń może jednak dojść do polaryzacji ładunku elektrycznego wnętrza komórki w stosunku do błony komórkowej.

Żeby sprawdzić czy czynność elektryczna mięśnia jest prawidłowa wykonuje się badanie przewodnictwa nerwowego. Metoda ta pozwala także na zbadanie nerwów obwodowych.

Na czym polega i jak wygląda badanie EMG? W badaniu wykorzystuje się aparaturę zwaną elektromiografem, który wyposażony jest w specjalne elektrody mięśniowe, rejestrujące zmieniające się podczas badania bioprądy.

Pacjent leży na specjalnym łóżku przeznaczonym do badań, a lekarz wkłuwa elektrodę w mięsień. Badanie wykonuje się w spoczynku i podczas pracy mięśnia.

Najpierw bada się mięsień w spoczynku, potem pacjent musi delikatnie napiąć jeden mięsień, potem całą grupę mięśni w obrębie badanego miejsca.

W ramach badania EMG można wykorzystać różne metody diagnostyczne, w tym:

  • EMG globalne - za jego pomocą bada się pobudliwość wszystkich grup mięśniowych kończyny, lekarz przyczepia  elektrody do powierzchni skóry, które powodują rytmiczne skurcze mięśni.
  • Próbę tężyczkową - pozwala ona na wykrycie nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej i wyładowań u osób z tężyczką. Na ramieniu badanego zakłada się opaskę uciskową, która doprowadza do miejscowego niedokrwienia, a w mięsień lekarz wkłuwa igłę z elektrodą.
  • Próbę miasteniczną - to badanie transmisji nerwowo-mięśniowej, wykorzystuje się do niego powierzchniowe elektrody, które stymulują nerwy.

Czy badanie EMG boli? Metoda powierzchniowa jest całkowicie bezbolesna, natomiast w przypadku metody igłowej pacjent czuje ból najczęściej w momencie wkłuwania elektrody w mięsień.

Potem w trakcie badania i kurczenia się mięśni może być odczuwany dyskomfort. Elektromiografia jest dość nieprzyjemna i długa. Ile trwa? Wykonanie badania zajmuje ok. 40 min.

Czy badanie EMG jest wiarygodne? Tak, często jedynie elektromiografia jest w stanie wykryć przyczynę dolegliwości i pomóc lekarzowi postawić diagnozę.

Warto również pamiętać, że badanie EMG i ENG różnią się od siebie. Pierwsze z nich, jak już zostało wyjaśnione, polega na ocenie mięśni poprzez wkłuwanie specjalnej igły. Drugie zaś zajmuje się przewodnictwem nerwowym, czyli reakcją nerwów na bodźce elektryczne.

Na czym polega badanie EMG kończyn dolnych?

Elektromiografię można przeprowadzać na różnych obszarach ciała, w zależności od tego, gdzie pojawiają się dolegliwości.

Wyróżnia się np. badanie przewodnictwa nerwowego kończyn dolnych, wykonywane między innymi w przypadku podejrzenia neuropatii cukrzycowej - powikłania cukrzycy upośledzającego pracę układu nerwowego.

Symptomami będącymi wskazaniem do EMG są przede wszystkim:

  • utrata czucia w dystalnej części nóg,
  • drętwienie lub mrowienie,
  • uczucie pieczenia lub kłucia.

Objawy często pojawiają się najpierw w obrębie stóp, by później rozszerzać się na dalsze - wyższe części kończyn dolnych.

EMG ocenia przewodzenie nerwów oraz mierzy aktywność mięśni. Pozwala na określenie aktywności poszczególnych jednostek mięśniowych i ocenę balansu mięśniowego.

Podczas badania zwykle ocenia się mięśnie najpierw w momencie spoczynku, a w drugiej kolejności - podczas aktywności ruchowej.

Najczęściej badanie EMG nóg przeprowadza się na nerwie strzałkowym i piszczelowym. Jest ono także wykorzystywane przy diagnostyce napięcia mięśni w okolicach kręgosłupa oraz kończyn górnych.

Reklama

Badanie EMG nadgarstka

Neuropatią występującą najczęściej w obrębie kończyny górnej jest zespół cieśni nadgarstka. Do jej zdiagnozowania wykorzystuje się również badanie EMG z użyciem elektrod powierzchniowych.

Na ból nadgarstka skarżą się często osoby spędzające wiele godzin przy komputerze. EMG ręki staje się więc coraz powszechniejszym badaniem wśród pracowników biurowych.

Pozwala ono na analizę zmęczenia mięśniowego, które może być spowodowane długotrwałą pozycją statyczną. Praca przy komputerze bardzo często prowadzi także do zwyrodnień w obrębie nadgarstka, które objawiają się:

  • okresowym drętwieniem, mrowieniem, pieczeniem kciuka, palca wskazującego i środkowego oraz połowy palca serdecznego;
  • silnym bólem nadgarstka pojawiającym się w nocy, nasilającym się po uniesieniu ręki, a zmniejszającym  się po jej opuszczeniu poniżej ciała;
  • uczuciem sztywności palców;
  • bólem promieniującym w stronę łokcia i barku;
  • w skrajnych sytuacjach - wypadaniem przedmiotów z dłoni i ograniczeniem ruchów, zanikiem mięśni kłębu kciuka.

Jeśli badanie cieśni nadgarstka potwierdzi obecność zespołu, lekarz zaleca pacjentowi podjęcie odpowiedniego leczenia. W stanach łagodnych przeważnie stosuje się fizjoterapię, w cięższych - leczenie operacyjne, którego celem jest zlikwidowanie ucisku na nerw pośrodkowy.

Często przeprowadza się również EMG nerwu łokciowego, by sprawdzić, czy jego uszkodzenie nie wywołuje objawów w okolicach dłoni. Przyczyną w tym wypadku jest tzw. „łokieć tenisisty”.

Jak przygotować się do badania EMG?

Przede wszystkim lekarz powinien wiedzieć, jakie leki przyjmuje pacjent. Przygotowanie do badania EMG może wymagać ich odstawienia na kilka dni.

Niewskazane jest przyjmowanie leków obniżających krzepliwość krwi, a także antykoagulantów doustnych.

Dodatkowo, należy umyć miejsce, które będzie poddawane badaniu. Wystarczy je później wysuszyć. Używanie kremów bądź innych kosmetyków do skóry jest niewskazane, gdyż może zaburzyć wyniki.

Reklama

Jak wygląda prawidłowy wynik EMG?

Wyniki badania EMG mają formę wykresu zwanego elektromiogramem. Na pierwszy rzut oka może on przypominać elektrokardiograf, czyli wynik badania pracy serca (EKG), również przedstawiający amplitudy, częstotliwości i okresowości.

Normy badania EMG zależne są między innymi od wieku pacjenta. Wskaźniki zmieniają się także w stosunku do rozwoju fizycznego osoby badanej, dlatego odczytywanie wyników nie jest proste. Ich interpretacji powinien zatem zawsze dokonywać lekarz.

Niekiedy do postawienia diagnozy potrzebny jest cały komplet różnych badać, dlatego pacjent nie powinien robić tego samodzielnie na podstawie opisu z badania EMG. Do prawidłowej interpretacji wyników elektromiografii potrzebna jest często fachowa wiedza i doświadczenie.

Wynik EMG w granicach normy z reguły świadczy o dobrym przewodnictwie nerwowym w badanym obszarze, jednak tylko lekarz - w oparciu o pełen obraz kliniczny pacjenta - może wykluczyć podejrzewane nieprawidłowości.

Złe wyniki natomiast mogą być podstawą do rozpoczęcia leczenia lub poszerzenia diagnostyki o kolejne badania, np. rezonans lub USG.

Powikłania po badaniu EMG

Jak po każdym badaniu, również po EMG wystąpić mogą pewne skutki uboczne. Czy zatem elektromiografia jest bezpieczna?

Badanie EMG nie jest szkodliwe dla osób, które nie znajdują się w grupie przeciwwskazań. Zazwyczaj występuje jedynie ból lub osłabienie mięśnia, jednak powinno trwać maksymalnie kilka godzin.

Badanie EMG może natomiast wpłynąć negatywnie na osoby, które mają rozrusznik serca. Innym przeciwskazaniem są wszczepione metalowe elementy blisko chorego miejsca.

Gdzie można zrobić badanie EMG?

Nie każda placówka medyczna posiada własną pracownię EMG, dlatego pacjent kierowany na badanie przewodnictwa nerwowego powinien uzyskać od lekarza kierującego informację, gdzie może je wykonać.

Badanie EMG na NFZ może zostać wykonane, jeśli pacjent posiada skierowanie od lekarza rodzinnego lub specjalisty. Placówki, które mają podpisaną umowę z NFZ-em, przeprowadzają je bezpłatnie w ramach refundacji funduszu.

Ich listy można szukać z Internecie lub skontaktować się ze swoją przychodnią celem zasięgnięcia informacji.

Prywatnie badanie EMG można zrobić odpłatnie w każdej placówce posiadającej odpowiedni sprzęt i wykwalifikowany personel.

Zaletą takiego rozwiązania jest krótki zazwyczaj czas oczekiwania.

Ile kosztuje badanie EMG?

Koszty związane z badaniami różnego rodzaju mogą się różnić w zależności od placówki oraz miasta, w którym jest ono wykonywane. Z reguły w dużych miastach są one wyższe.

Cena badania EMG może też różnić się w zależności od jego rodzaju oraz obszaru, jaki objęty jest diagnostyką.

Badanie jednego mięśnia metodą jakościową to koszt około 50 zł, natomiast za metodę SF-EMG pojedynczego włókna mięśniowego zapłacić trzeba ponad 500 zł.

Ceny elektromiografii są zatem bardzo różne. Jeśli konieczne jest wykonanie kosztownego badania, albo jest ono tylko jednym z wielu elementów szerszej diagnostyki.

Warto skorzystać z refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. Pacjent, otrzymując skierowania od lekarza, powinien zapytać go, gdzie może wykonać badanie bezpłatnie.

Czytaj również

Bibliografia

  • Peter Konrad, ABC EMG, Praktyczne wprowadzenie do elektromiografii kinezjologicznej, Gliwice 2007.
  • Z. Krawiecki, A. Hulewicz, M. Cichocki-Kaiser, Przetwarzanie i analiza sygnału elektrycznego z mięśni przy użyciu komputerowego stanowiska pomiarowego, Electrical Engineering, 2016, Nr 88.
  • Nałęcz M. (ed.), Problemy biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, tom 1 – 6, PAN Warszawa 2002.
  • Emeryki elektroneurografii, [w:] Emeryk-Szajewska B., Niewiadomska-Wolska M. (red): Neurofizjologia kliniczna, t. 1, Med s. 47-54.
  • Konrad P.: ABC EMG praktycznie wprowadzenie dla elektromiografii kinezjologicznej, Noraxon INC. USA, Technomex Sp. z o.o., Gliwice 2007.
Justyna Gabrysiak-Kula
Artykuł napisany przez
Justyna Gabrysiak-Kula
W 2009 roku zdobyła tytuł magistra kulturoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego. Pierwsze doświadczenia zawodowe zdobyła w Radiu Łódź, współtworząc audycje młodzieżowe. Od kilku lat pracuje jako copywriter, specjalizując się w tematyce medycznej, kosmetycznej, parentingowej i w dziedzinach pokrewnych. Napisała dotąd setki artykułów o zdrowiu. Prywatnie wychowuje dzieci, pływa i czyta książki, choć to właśnie pisanie było zawsze jej ulubionym zajęciem.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Lekarz podczas zabiegu na sali operacyjnej
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Próba krwi do badania poziomu ALT
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Badanie raka prostaty dzięki PSA
Podobne artykuły
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja
Cewnikowanie serca - u dziecka i dorosłego. Czy boli?
Próba Valsalvy - serce, jądra i uszy. Na czym polega?
Badania serca – jak wyglądają i jakie są ich rodzaje?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!