Jonogram - czym jest to badanie krwi?

Badanie krwi
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Niewłaściwy poziom elektrolitów we krwi może prowadzić do rozwoju wielu niebezpiecznych chorób. Dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badania krwi zwanego jonogramem. Zobacz na czym polega to badanie.

Elektrolity pełnią bardzo ważną rolę w procesach zachodzących w naszym organizmie. Dbają o gospodarkę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową, są istotne dla układu nerwowego, bo pomagają w przewodzeniu impulsów nerwowych, zapewniają odpowiedzią kurczliwość mięśni szkieletowych i mięśnia sercowego, wspomagają wchłanianie się wody i produkcję kwasu solnego w żołądku. Zresztą lista ich zadań specjalnych jest o wiele dłuższa. Dlatego regularnie powinniśmy sprawdzać, czy stężenie elektrolitów w naszym organizmie jest odpowiednie. Do tego właśnie służy jonogram.

Co to jest jonogram

Jonogram to badanie krwi, które określa stężenie najważniejszych dla człowieka jonów, czyli sodu, wapnia, potasu, żelaza i magnezu. Badanie jest najczęściej zlecane razem z morfologią, profilaktycznie raz w roku, chyba, że niepokojące objawy wymagają częstszych badań. Do laboratorium pacjent przychodzi na czczo, krew pobierana jest z żyły łokciowej. Wcześniej powinien odstawić suplementy diety, alkohol i palenie papierosów. Wynik badania mogą zafałszować leki, a nawet zioła. Dlatego też 12 godzin przed badaniem trzeba unikać intensywnego wysiłku fizycznego, a tuż przed badaniem nie jeść cukierków ani nie żuć gumy.

Zobacz też: Choroba Raynauda

Jonogram badanie wskazania

Oprócz profilaktyki jonogram może zostać zlecony pacjentowi, u którego podejrzewa się rozwój niebezpiecznych schorzeń. Niepokój powinny wzbudzić powtarzające się:

  • zaburzenia równowagi
  • zawroty głowy
  • nieregularna praca serca
  • obrzęki nóg
  • bóle i kurcze mięśni
  • nieprawidłowe ciśnienie tętnicze krwi
  • zaburzenia gospodarki wodnej organizmu

Wskazaniem do zlecenia jonogramu jest podejrzenie chorób nerek, układu oddechowego, chorób metabolicznych, zaburzeń hormonalnych. Jonogram powinno się także wykonywać w trakcie ciąży, bo prawidłowy poziom elektrolitów jest w tym czasie niezwykle ważny.

Jonogram normy

Każdy wynik powyżej lub poniżej przyjętej normy stężenia jonów może oznaczać rozwój schorzenia, wartości należy interpretować w całości, dlatego najlepiej, jeśli zajmie się tym lekarz zlecający badanie.

SÓD (norma 135-145 mEq/l.). Główną rolą tego jonu jest utrzymywanie odpowiedniej objętości płynów, ciśnienia tętniczego krwi i prawidłowego przekaźnictwa nerwowego.

  • sód powyżej normy może prowadzić do zatrzymania płynów w organizmie, powodować złą pracę serca i zbyt wysokie ciśnienie, wzmożoną pobudliwość nerwową, napięcie mięśni, zaburzenia orientacji.
  • sód poniżej normy objawia się bólem głowy, brakiem apetytu, nudnościami, wymioty lub niepokojem. Najczęściej występuje przy niedoczynności tarczycy, niewydolności serca, marskości wątroby, dysfunkcji nerek.  Przy spadku stężenia poniżej 115 mmol/l dochodzi do zagrażającego życiu obrzęku mózgu.

POTAS (3,8-5,5 mEq/l.). Elektrolit bierze główny udział w procesie kurczenia się mięśni i przewodnictwie nerwowym.

  • potas powyżej normy występuje przy niewydolności nerek, niedoborze hormonu zwanego aldosteronem i przy cukrzycy typu 1, kiedy są niedobory insuliny. Nadmiar tego jonu może powodować zaburzoną pracę serca, ogólne złe samopoczucie i osłabienie mięśni.
  • potas poniżej normy objawia się częstymi bólami i kurczami mięśni, tzw. kołataniem serca, zaparciami i wzrostem ciśnienia tętniczego. Potasu brakuje najczęściej z powodu częstych biegunek i wymiotów, anoreksji, niedożywienia, diety ubogiej w potas, nadmiernej ilości wypijanej kawy, stosowania leków moczopędnych, chorób nerek, niedoczynności kory nadnerczy i wrodzonego przerostu nadnerczy.

WAPŃ (norma 8,5-10,5 mg/dl.). Ten główny budulec kości, jest niezbędny także do prawidłowego procesu krzepnięcia krwi. Odgrywa też ważną rolę w przewodnictwie nerwowym i procesie kurczenia się mięśni.

  • wapń powyżej normy może być wynikiem odwodnienia, zbyt dużej ilości witaminy A i D w diecie lub objawem nadczynności przytarczycy czy nowotworów płuc, piersi, nerek, guza chromochłonnego nadnerczy. Wskutek zwiększonego stężenia zaburzona zostaje praca nerek, pacjent traci apetyt, miewa nudności, zaparcia i wymioty. Może wystąpić również zapalenie trzustki, kamica dróg żółciowych, nadciśnienie tętniczego i porażenie mięśni twarzy.
  • wapń poniżej normy wiąże się z chorobami kości, zapaleniem trzustki, chorobami nerek lub niedoczynność przytarczycy. Typowymi objawami są: drętwienie i kurcze mięśni rąk i nóg, mięśni twarzy oraz klatki piersiowej, światłowstręt, napad astmy, krótkie utraty świadomości i bóle głowy.

Poznaj: 7 produktów bogatych w wapń

MAGNEZ (norma 0,8-1,3 mmol/l.). Odpowiada za proces krzepnięcia krwi oraz skurczu mięśnia sercowego, ale jest również budulcem kości i katalizatorem wielu enzymów.

  • magnez powyżej normy powoduje najczęściej bóle głowy, ospałość, zaparcia a także nudności. Może objawiać się obniżonym ciśnieniem tętniczym krwi i osłabieniem mięśni. Podwyższone normy mogą oznaczać, że magnez nadmiernie się wchłania z przewodu pokarmowego, co może świadczyć o stanach zapalnych jelit, chorobie Addisona czy nadczynności przytarczyc.
  • magnez poniżej normy wynika z niedoborów tego jonu w posiłkach, stosowania niektórych leków moczopędnych, zaburzeń trawienia lub wchłaniania, utraty magnezu wskutek choroby nerek, alkoholizmu, nadczynności przytarczyc lub przedawkowania witaminy D. Obniżony poziom magnezu objawia się bardzo często drżeniem rąk i stóp oraz s zaburzeniami rytmu serca, obniżeniem nastroju i nerwicami.

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA