NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Ciasta wielkanocne - w różnych odsłonach. Przepisy

Na świątecznym stole oprócz jajek, kiełbas, pasztetów czy sałatek królują także różnorakie ciasta. Są one nie tylko słodkim dodatkiem, ale również symboliczną nagrodą za zachowanie wstrzemięźliwości w Wielkim Poście. Pełnią także ważną funkcję dekoracyjną gdyż do ich form, kształtu i zdobień przykłada się w czasie Wielkiej Nocy szczególną uwagę.
Ciasto na Wielkanoc
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Najpopularniejsze wypieki wielkanocne to bez wątpienia baby oraz mazurki, ale na uwagę zasługują również paschy, makowce i serniki.
  • W Wielkanoc oprócz tradycyjnych ciast, warto postawić również na efektowne i oryginalne przepisy.
  • Jesteś weganką lub weganinem, masz cukrzycę, a może stosujesz dietę keto? Sprawdź zdrową proporcję ciasta wielkanocnego dla siebie.
SPRAWDŹ TEŻ: Potrawy wielkanocne - tradycyjne i nietypowe. Jakie są?
Spis treści

Tradycyjne ciasta wielkanocne - jakie jemy w Polsce?

Do najpopularniejszych słodkich wypieków podawanych na Wielkanoc należą bez wątpienia baby oraz mazurki. Przepisy na ciasta na święta wielkanocne przekazywane są często z pokolenia na pokolenie. Babka powstaje zwykle z żółtek ubijanych z cukrem, mąki, drożdży, mleka oraz dodatków, np. bakalii.

Ciasto po wyrobieniu pozostawia się do wyrośnięcia w ciepłym miejscu, a po upieczeniu posypuje cukrem pudrem lub dekoruje polewą czekoladową. Babkę można piec, ale też przygotować w tzw. kąpieli wodnej, czyli gotując formę w garnku z wodą.

Uznawany za bardzo popularne wielkanocne ciasto mazurek słynie natomiast z pięknych dekoracji. Jest to w praktyce cienki placek na bazie ciasta kruchego lub biszkoptowego, na którym układa się warstwę nadzienia np. kajmakowego, galaretki, lukry, pianki, masy czekoladowe oraz bakalie czy kandyzowane lub świeże owoce. W wielu źródłach można znaleźć informacje, że kiedyś mazurek powstawał na opłatkach.

Na osobną uwagę zasługuje także pascha wielkanocna. Jest to ciekawy przygotowywany w niektórych regionach Polski deser z twarogu, masła, żółtek, cukru oraz bakalii.

W wielu domach na świątecznym stole nie może także zabraknąć sernika czy makowca. Przepisy na ciasta wielkanocne tradycyjne wykorzystują, jako bazowe składniki głównie najprostsze produkty, takie jak: jajka, mąka, mleko, masło i cukier.

Nie można zatem zaprzeczyć, że są bardzo smaczne. Warto jednak pamiętać, że są to potrawy wysokokaloryczne. Przykładem prostego przepisu na tego typu słodkości jest babka majonezowa (znajdziesz go w dalszej części tekstu).

Oryginalne ciasta wielkanocne

Efektowne dania wielkanocne o słodkim smaku nie muszą wcale opierać się na tradycyjnych przepisach. Mogą one wyróżniać się zarówno formą jak i użytymi do ich przygotowania składnikami.

Doskonałym pomysłem, szczególnie jeśli chcemy zadbać również o zdrowie, jest sporządzenie wypieków z dodatkiem warzyw. Ciasto wielkanocne ze szpinakiem, burakiem czy cukinią może zaskoczyć doskonałym smakiem, ale i bardzo ciekawym kolorem. Jest możliwe do przygotowania również w wersji nieco mniej kalorycznej, gdzie cukier zastępujemy ksylitolem lub erytrolem.

Pięknie na świątecznym stole może także prezentować się koszyk wielkanocny z ciasta. Tutaj doskonale sprawdzają się wypieki na bazie ciasta drożdżowego. Można również używać do tego celu ciasta kruchego.

Jeśli zależy nam na pięknej dekoracji warto przygotować mazurka. Daje on duże pole do popisu w tym obszarze i należy do tradycyjnych potraw tego okresu.

Często w koszyczku wielkanocnym spotykamy również baranka. Ciasto na baranka wielkanocnego przygotowuje się najczęściej na bazie przepisu na babkę piaskową.

Pomysł na ciasto wielkanocne z cukinią

Składniki (na 10 porcji):

  • cukinia - większa sztuka (300g) - odważ dokładnie!
  • ksylitol-7 i ½ łyżki (105g),
  • mąka pszenna pełnoziarnista - 2 szklanki (250 g),
  • skrobia ziemniaczana - 4 łyżki (100 g),
  • aromat waniliowy - 1/2 łyżeczki (2 ml),
  • mleko 2%-2/3 szklanki (150 ml),
  • olej rzepakowy-3 łyżki (30ml),
  • proszek do pieczenia-łyżeczka (4 g),
  • soda oczyszczona - łyżeczka (4 g),
  • sól - szczypta,
  • sok z cytryny - 3 łyżki (18 ml),
  • skórka z cytryny - z całego owocu.

Przygotowanie:

Cukinię zetrzyj na tarce o grubych oczkach a następnie przełóż na sitko i poczekaj aż ocieknie. Dokładnie dociśnij, by pozbyć się nadmiaru wody. W większej misce połącz cukinię, sok z 1/2 cytryny, skórkę z cytryny, ksylitol, olej, mleko, sól i ekstrakt wanilinowy/waniliowy.

Do mokrych składników przesiej mąkę, proszek do pieczenia i skrobię. W małej miseczce zalej łyżeczkę sody łyżką soku z cytryny. Powstałą pianę dodaj do masy. Wymieszaj masę drewnianą łyżką.

Masę przełóż do keksówki silikonowej lub wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w temperaturze 175 stopni około 45 minut. Gdy ciasto ostygnie opcjonalnie posyp je pudrem z ksylitolu.

Szybkie i proste ciasta wielkanocne dla zapracowanych

Chcąc cieszyć się słodkim smakiem wypieków w czasie świąt nie jesteśmy skazani na wielogodzinne przebywanie w kuchni. Istnieje, bowiem wiele przepisów na szybkie ciasta wielkanocne.

Doskonale sprawdzają się w tym zakresie receptury, w których w jednej misce łączy się składniki mokre i suche a następnie miesza je drewnianą łyżka aż do połączenia. Przykładem tutaj może być ciasto marchewkowe lub babka majonezowa.

Ciasto marchewkowe

Składniki (wieloporcjowo):

  • mąka pszenna pełnoziarnista - 1, 5 szklanki,
  • jajka - 4 sztuki,
  • marchew - 1, 5 szklanki startej na grubych oczkach,
  • olej rzepakowy - szklanka,
  • cukier lub ksylitol - szklanka,
  • proszek do pieczenia - łyżeczka,
  • soda - łyżeczka,
  • cynamon - łyżeczka,
  • cukier waniliowy - łyżka,
  • orzechy włoskie - szklanka posiekanych,
  • só - 1/2 łyżeczki.

Przygotowanie:

Marchewkę umyj, obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Orzechy pokrusz. Wszystkie składniki suche wymieszaj w misce. Dodaj do nich rozkłócone jaja i olej. Wszystko zmiksuj lub dokładnie wymieszaj drewnianą łyżką.

Na koniec wsyp mieszając stopniowo marchewkę i orzechy. Przełóż do keksówki silikonowej lub tradycyjnej odpowiednio natłuszczonej. Piecz w temperaturze 180 stopni około 45-55 minut aż do suchego patyczka.

Szybkie ciasto na święta wielkanocne, czyli babka majonezowa

Składniki (wieloporcjowo):

  • mąka pszenna tortowa - 1/2 szklanki (80 g),
  • skrobia ziemniaczana- ½ szklanki (90 g),
  • jajko - 4 sztuki,
  • majonez - 5 łyżek (140 g),
  • cukier - ½ szklanki,
  • proszek do pieczenia - 2 łyżeczki,

Przygotowanie:

W misce połącz mąkę, skrobię i proszek do pieczenia. Jajka utrzyj z cukrem, aż powstanie jednolita masa. Następnie do masy dodaj majonez i składniki suche. Ostrożnie wymieszaj je drewnianą łyżką do czasu, kiedy wszystko się połączy.

Formę na babkę wysmaruj tłuszczem i posyp bułką tartą. Ciasto przełóż do formy i piecz w temperaturze 180 stopni w opcji góra/dół przez około 35 minut. Przed końcem sprawdź za pomocą patyczka, czy ciasto jest już suche.

Jeśli tak, wyłącz piekarnik i lekko uchyl jego drzwiczki. Po około 10 minutach otwórz je do połowy i po chwili wyjmij babkę. Następnie uwolnij ją z formy i przestudź na kratce.

Ciasta wielkanocne bez pieczenia

Wiele osób zapewne zastanawia się, jakie ciasto upiec na święta wielkanocne. Szczególnie, gdy doskwiera brak czasu lub też z różnych przyczyn nie mamy dostępu do piekarnika. Dobrą i ciekawą opcją w tym przypadku mogą być łatwe ciasta bez pieczenia. W ten sposób można przygotowywać min. serniki, ciasta z galaretką, piankami i kremami. Ich podstawę mogą stanowić kruche ciasteczka, herbatniki albo masy z orzechów i np. suszonych owoców.

W przeważającej części jednak propozycje na proste ciasto wielkanocne przygotowywane bez użycia piekarnika dotyczą dań wysokokalorycznych. Od tej reguły są jednak wyjątki takie jak np. dietetyczne serniczki z owocami.

Dietetyczne wysokobiałkowe serniczki z owocami

Składniki (na 5 porcji):

  • jogurt naturalny skyr waniliowy - 3 i 1/3 opakowania (500 g),
  • banan - 1 sztuka (120 g),
  • sok z limonki - 3 łyżki (18 ml),
  • żelatyna - 3 łyżki (24 g) opcjonalnie agar,
  • borówka amerykańska -5 garści (250 g).

Przygotowanie:

Żelatynę rozpuść w niewielkiej ilości gorącej wody. Jogurt, banana, sok z limonki i żelatynę dokładnie zblenduj. Przełóż masę do małych filiżanek, w których na dnie umieść wcześniej borówki. Deser wstaw do lodówki na około 3 h aż stężeje.

Tanie ciasta wielkanocne

Zwracając uwagę na koszty przygotowania wielkanocnych potraw, warto planować ciasta świąteczne, które sporządza się z podstawowych składników. Należy zauważyć, że dobrym przykładem tego typu słodkości są np. typowe babki, które powstają z mąki, mleka, jajek, oleju, drożdży i cukru.

Bazując na tych popularnych produktach możemy przygotowywać także inne wariacje wypieków np. ciasto czekoladowe, (z dodatkiem kakao) czy marchewkowe ( z dodatkiem marchwi). Zatem jak zrobić ciasto wielkanocne ograniczając koszty? Można skorzystać z poniższego przepisu.

Ciasto kryzysowe

Składniki (wieloporcjowe):

  • mąka pszenna - 1, 5 szklanki,
  • cukier - 3/4 szklanki,
  • kakao - 3 łyżki,
  • soda - łyżeczka,
  • woda - szklanka,
  • olej - 5 łyżek,
  • ocet - łyżeczka,
  • aromat waniliowy - kilka kropel,
  • cukier puder - do posypania.

Przygotowanie:

Wszystkie składniki ciasta powinny mieć temperaturę pokojową. Do miski wsyp składniki suche i wymieszaj. Następnie dodaj wodę, olej, ocet i aromat. Wymieszaj drewnianą łyżką. Gdy składniki się połączą, masę przełóż do formy wyłożonej papierem do pieczenia.

Piecz w temperaturze 180 stopni w ustawieniu góra/dół przez około 45 minut. Sprawdź za pomocą patyczka czy ciasto jest suche w środku. Gdy wystygnie oprósz je cukrem pudrem.

Fit ciasta wielkanocne - czy to możliwe?

Oczywistym jest, że dobre ciasta na święta wielkanocne najczęściej charakteryzują się wysoką kalorycznością. Są, bowiem pokarmami bogatymi w tłuszcz oraz cukier. Dlatego szukając nieco mniej kalorycznych alternatyw, warto w pierwszej kolejności pomyśleć o użyciu innego rodzaju słodzidła.

Do bezpiecznych zamienników cukru, które dobrze sprawdzają się w wypiekach zaliczamy min. erytrol, ksylitol oraz stewię. Pierwsza z wymienionych substancji dostarcza o połowę mniej kalorii niż cukier. Erytrol i stewia są słodzikami bezkalorycznymi.

Przygotowując zdrowe ciasta na święta wielkanocne, należy jednak pamiętać, że używając alternatyw dla cukru musimy odpowiednio modyfikować ich ilość. Przykładem może być erytrol, który ma nieco mniejszy poziom słodkości niż sacharoza lub stewia, której glikozydy odznaczają się bardzo wysokim jej poziomem.

Aby obniżyć kaloryczność ciast można w przypadku serników zrezygnować z dodatków, takich jak rodzynki czy polewa oraz wybrać zamiast twarogu tłustego półtłusty. Warto również unikać owoców kandyzowanych, które są bardzo słodkie. Olej w cieście doskonale zastąpi natomiast jogurt naturalny.

Aby podnieść zawartość błonnika można do wypieków wykorzystywać mąkę pszenną pełnoziarnistą zamiast tortowej. Warto jednak wiedzieć, że mimo zastosowania tych wszystkich trików słodkie, zdrowe przepisy na Wielkanoc nadal mogą być źródłem całkiem sporej porcji kalorii, dlatego tak ważny jest umiar w ich spożyciu.

Dietetyczne ciasto wielkanocne - babka piaskowa z fasoli białej

Składniki (wieloporcjowo): 

  • fasola biała konserwowa - 2 puszki,
  • mąka kukurydziana - 1/2 szklanki,
  • mąka ryżowa - 1/2 szklanki,
  • mąka kokosowa - 2 łyżki,
  • jajko - 6 sztuk,
  • olej kokosowy - 2 łyżki czubate,
  • ksylitol - 5 łyżek,
  • cytryna sok i skórka - 1 sztuka,
  • proszek do pieczenia*- 2 czubate łyżeczki

* W diecie bezglutenowej użyj proszku do pieczenia bez glutenu

Przygotowanie:

Fasolę odsącz i dokładnie wypłukaj na sitku pod bieżącą wodą. Formę na babkę wysmaruj olejem kokosowym i posyp bułką tartą. Fasolę dokładnie zblenduj (tak by zmielić prawie w całości jej skórkę). Powstałą masę wymieszaj z pozostałymi składnikami i ponownie zblenduj.

Ciasto przełóż do foremki i natychmiast wstaw do piekarnika nagrzanego do temperatury 180 stopni. Piecz około 50 minut do suchego patyczka. Po 20 minutach, gdy ostygnie wyjmij z formy. Możesz polać ją dietetyczna wersją lukru (przepis znajdziesz w dalszej części tekstu).

Keto ciasta wielkanocne

W dobie wysokiej popularności diety ketogennej często poszukuje się wysokotłuszczowych i niskowęglowodanowych alternatyw dla świątecznych słodkości. Nie powinny one zawierać cukru, miodu czy mąk zbożowych.

Keto ciasto może natomiast zawierać składniki takie jak orzechy, pestki, śmietana, masło, jaja, twaróg, mąki kokosową i migdałową, niskowęglowodanowe owoce np. leśne czy kakao. Zamiast cukru w ich przygotowaniu używa się zwykle erytrolu lub ksylitolu.

Keto ciasto - przepis na torcik czekoladowy bez pieczenia

Składniki (wieloporcjowe):

Na spód

  • pestki słonecznika - 50 g,
  • wiórki kokosowe - 50 g,
  • orzechy laskowe - 50 g,
  • kakao - 10 g,
  • olej kokosowy - 50 g,

Na krem:

  • mleczko kokosowe - 400 ml,
  • żelatyna - 10 g,
  • czekolada gorzka 80% kakao bez cukru - 100 g,
  • erytrol - 50 g,
  • kakao - 20 g,
  • masło orzechowe - 50 g.

Przygotowanie:

Olej kokosowy rozpuść w kąpieli wodnej (miska umieszczona na garnku z gotującą się wodą). Pestki słonecznika, wiórki, orzechy i kakao zblenduj. Następnie połącz z olejem, aż masa zacznie się kleić. Okrągłą tortownicę wyłóż papierem do pieczenia. Masą wyklej spód i boki tortownicy. Całość wstaw do lodówki.

Mleczko kokosowe, czekoladę, erytrol, masło orzechowe i kakao włóż do garnka i mieszając doprowadź na małym ogniu do wrzenia. Następnie odstaw na 10 minut. W tym czasie rozpuść żelatynę w 35 ml gorącej wody dokładnie mieszając.

Ciepłą jeszcze żelatynę dodaj do masy czekoladowej i wymieszaj dokładnie za pomocą miksera. Odstaw ją następnie na 15 minut i po tym czasie wlej na przygotowany wcześniej spód. Ciasto wstaw na kilka godzin do lodówki (najlepiej na całą noc).

Wegańskie ciasta wielkanocne

Warto pamiętać, że przy świątecznym stole mogą zasiąść także osoby niespożywające mięsa, ryb oraz innych produktów odzwierzęcych takich jak jaja, masło, mleko, jogurty czy miód. Obecnie w dobie dobrego dostępu do roślinnych zamienników, znalezienie wyżej wymienionych produktów nie stanowi to większego problemu.

Dla osób niejedzących samego mięsa wybór jest oczywisty, gdyż w zasadzie wszystkie słodkości na stole to wegetariańskie ciasta wielkanocne. Jednak przygotowując desery dla wegan,  należy zamiast mleka krowiego korzystać z napojów roślinnych, takich jak np. sojowy, migdałowy, owsiany, kokosowy. 

Warto pamiętać, by w sklepie wybierać te produkty, które mają celowo dodane składniki, takie jak: witamina B12 i wapń. Jeśli szukamy zamienników dla jogurtu krowiego warto sięgnąć po alternatywy - sojowe i kokosowe.

Masło można zamienić na roślinną margarynę lub olej roślinny (do wypieków sprawdzi się min. oliwa i olej rzepakowy). Zamiast miodu używa się cukru lub niskokalorycznych słodzideł. Jajko w wegańskich słodkościach dobrze zastąpi natomiast: 1 łyżka octu połączona z ½ łyżeczki sody/¼ szklanki puree z dojrzałych bananów/1 łyżka zmielonego siemienia lnianego wymieszana z 3 łyżkami wody.

Wegańskie ciasto wielkanocne – babka bananowa

Składniki (wieloporcjowo):

  • margaryna roślinna - 200 g,
  • banan dojrzały - 3 sztuki,
  • cukier lub ksylitol - 1/2 szklanki,
  • cukier z wanilią - 1 opakowanie,
  • mąka orkiszowa - 1 i ¼ szklanki,
  • mąka ziemniaczana - 1 i ¼ szklanki,
  • proszek do pieczenia - 2 łyżeczki,
  • kurkuma, sól - po ½ łyżeczki,
  • cukier puder - do posypania.

Przygotowanie:

Margarynę o temperaturze pokojowej utrzyj z cukrem lub ksylitolem i cukrem waniliowym. Banany zblenduj w osobnym naczyniu i następnie zmiksuj z margaryną. Składniki suche wymieszaj a następnie dodaj je do mokrej masy. Miksuj, aż składniki się połączą.

Ciasto przełóż do keksówki lub formy na babkę i wstaw do nagrzanego do 180 stopni piekarnika na około 50 minut. Sprawdź za pomocą patyczka, czy ciasto jest suche w środku. Jeśli będzie, wyłącz piekarnik i uchyl delikatnie jego drzwiczki na 10 minut. Przed podaniem babkę posyp cukrem pudrem.

Ciasta wielkanocne dla diabetyków

Pacjenci chorujący na cukrzycę także podczas świąt powinni bacznie zwracać uwagę, na jakość i ilość spożywanych przez nich potraw. Szczególnie problematyczne w tym okresie są wszelkiej maści wielkanocne ciasta świąteczne. Obfitują one, bowiem w dużą ilość cukru, masła oraz przygotowywane są najczęściej z udziałem dużej ilości mąki pszennej tortowej.

Dlatego też planując słodkości na wielkanocny stół, przy którym usiądzie diabetyk, warto skorzystać z zamienników cukru, takich jak: ksylitol, erytrol oraz stewia. Mają one niski lub zerowy indeks glikemiczny. Dodatkowo zaleca się wykorzystanie mąk o typie powyżej 1850.

Wielkanocne ciasta dla cukrzyków szczególnie dobrze przygotowuje się korzystając z mąki pszennej pełnoziarnistej. Choć ma ona nieco inne właściwości, sprawdza się w większości mącznych dań, w tym także przy sporządzaniu naleśników oraz pierogów.

Mimo wspomnianych modyfikacji, które można wprowadzić w tradycyjnych wielkanocnych słodkościach warto pamiętać mimo wszystko o konieczności zachowania umiaru w ich spożyciu. Nadal są to, bowiem najczęściej wysokokaloryczne pokarmy. 

Bezglutenowe ciasta wielkanocne

Osoby chorujące na celiakię, posiadające alergię na pszenicę, żyto lub jęczmień oraz cierpiące na nieceliakalną nietolerancję glutenu zmuszone są do planowania potraw pojawiających się na wielkanocnym stole ze szczególną ostrożnością.

Nie mogą one, bowiem spożywać produktów, które będą źródłem wspomnianego glutenu. Białko to naturalnie występuje w zbożach, takich jak: pszenica, żyto, jęczmień oraz owies, (choć ten jest często przez pacjentów dobrze tolerowany).

Wszystkie produkty, które na ich bazie powstają, czyli min. mąka pszenna, żytnia, kasza kuskus, jęczmienna, bulgur, makarony z wymienionych mąk będą zawierały gluten.

Większość wypieków świątecznych będzie, więc wymagało modyfikacji, by nadawały się one dla osoby pozostającej na diecie bez wspomnianego składnika. Ciasta wielkanocne bezglutenowe muszą opierać się na specjalnych mieszankach mąk lub też bazować na mąkach takich jak gryczana, jaglana, ziemniaczana, kukurydziana, ryżowa, kokosowa.

Wszystkie one powinny być oznakowane symbolem przekreślonego kłosa. Podobnie jak proszek do pieczenia, na który także należy zwrócić szczególną uwagę.

Mimo wszystko ciasta wielkanocne bez glutenu mogą być atrakcyjne smakowo i wizualnie. Przykładem jest znajdujący się wyżej przepis na babkę piaskową z fasoli białej.

Ciasta wielkanocne dla dzieci

Planując świąteczne menu warto mieć na uwadze także dzieci. Zdrowe ciasta wielkanocne można przygotować korzystając z tradycyjnych receptur starając się równocześnie nieco redukować ilość zawartego w nich cukru.

W przypadku dzieci starszych dozwolone jest używanie ksylitolu, stewii i erytrolu do słodzenia. Najbardziej rozsądnym z punktu widzenia psychodietetyki wydaje się jednak dawanie przykładu, że tradycyjne słodycze także mogą być elementem zdrowej diety, pod warunkiem, że umiemy zachować umiar w ich spożyciu.

Dlatego też ciasto wielkanocne dla dzieci nie musi różnić się od tego dla dorosłych. Najlepszą strategią jest pokazanie dziecku, że jeden mały kawałek ciasta będzie lepszy i smaczniejszy niż duża ilość mocno przetworzonych kupnych słodyczy.

Warto pamiętać, że dzieciom do 1 roku życia nie należy podawać miodu.

Ozdoby wielkanocne na ciasta

Czynność, która stanowi ważny element tradycji to ozdabianie ciast wielkanocnych. Tyczy się to zarówno mazurków jak i bab czy serników. Różne fantazyjne wzory, składniki i konsystencje pozwalają uzyskać nie tylko ciekawe walory smakowe, ale i wizualne.

Dekoracje na ciasta (w tym również te wielkanocne) są jednak bardzo często bogate w cukier oraz np. tłuszcz, które podnoszą wartość kaloryczną wypieków. Dlatego chcąc ograniczyć ilość kalorii rozsądna wydaje się rezygnacja z tradycyjnego lukru czy polew czekoladowych np. na rzecz polew z serków naturalnych i jogurtów z dodatkiem słodzideł, świeżych owoców czy lukru przygotowanego na bazie ksylitolu.

Przepis na fit lukier:

Składniki (wieloporcjowo):

  • ksylitol  40 g zmielonego w młynku do kawy na puder,
  • woda - 1 lub 1, 5 łyżki.

Przygotowanie:

Składniki połącz i dokładnie wymieszaj. Zacznij od dodania łyżki wody tak, aby dopasować odpowiednio konsystencję lukru. Można dodać do niego także skórkę lub sok z cytryny.

Czytaj również

Bibliografia

  • Ogrodowska Barbara, Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne, wyd. 2, Warszawa 2007.
dietetyczka i psychodietetyczka Marzena Rojek-Ledwoch
Artykuł napisany przez
dietetyczka i psychodietetyczka Marzena Rojek-Ledwoch
Dietetyczka, specjalistka ds. zdrowia publicznego, wykładowczyni, nauczycielka i przyszła psychodietetyczka. Absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Pracuje z pacjentami indywidualnymi od ponad dekady w gabinecie oraz drogą online. Specjalizuje się w opiece nad osobami chorującymi na zaburzenia odżywiania oraz zaburzenia metaboliczne. Pracuje również z pacjentami po operacjach bariatrycznych. Pasjonatka prostej kuchni i zwolenniczka rozsądnych relacji z jedzeniem. Prywatnie fanka jogi i szczęśliwa mama Staszka.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Odżywianie
Przeczytaj artykuł
Potrawy wielkanocne - tradycyjne i nietypowe. Jakie są?
Przeczytaj artykuł
Przepisy wigilijne - najsmaczniejsze potrawy na Wigilię [E-BOOK]
Przeczytaj artykuł
Kompot z suszu – nie może go zabraknąć na wigilijnym stole
Podobne artykuły
Potrawy wielkanocne - tradycyjne i nietypowe. Jakie są?
Przepisy wigilijne - najsmaczniejsze potrawy na Wigilię [E-BOOK]
Kompot z suszu – nie może go zabraknąć na wigilijnym stole
Wielkanocne potrawy dla cukrzyków - przepisy dla diabetyków
Jakie ryby powinny znaleźć się na świątecznym stole?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama