Hiperdoncja, czyli wyrastanie nadliczbowych zębów

Braki w uzębieniu to poważny problem stomatologiczny Polaków. Brak zębów prowadzi do wad zgryzu, kłopotów trawiennych, a nawet zaburzeń neurologicznych. Niekiedy zdarza się tak, że w szczęce wyrasta za dużo zębów, co jest przyczyną problemów estetycznych i zdrowotnych. Co to jest hiperdoncja, jak się objawia oraz co należy zrobić, kiedy wyrastają nadliczbowe zęby?
Zęby nadliczbowe
Źródło: 123RF

Spis treści

Do gabinetów stomatologicznych niekiedy zgłaszają się pacjenci z nieprawidłowościami rozwojowymi zębów. Do takich zaburzeń dochodzi zwykle na skutek działania czynników genetycznych, rzadziej środowiskowych. Nieprawidłowości mogą dotyczyć liczby zębów, ich budowy, kształtu oraz położenia. Zaburzenia dotyczące ilości zębów u człowieka są zwykle związane z indukcją i proliferacją listewki zębowej. Mogą polegać na zmniejszeniu lub zwiększeniu liczby zębów, nazywanym hiperdoncją. 

Hiperdoncja

O hiperdoncji, czyli zwiększonej ilości zębów, mówi się wtedy, gdy zębów jest więcej niż 32 lub gdy w danej grupie zębów jest więcej niż powinno. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje hiperdoncji: prawdziwą, kiedy zębów stałych jest za dużo oraz rzekomą, kiedy w łuku pozostały zęby mleczne. Hiperdoncja bardzo rzadko zdarza się w uzębieniu mlecznym. Zdaniem specjalistów obserwuje się ją u niespełna 0,5 procenta pacjentów. W przypadku zębów stałych problem może dotyczyć 2-3 proc. pacjentów. Hiperdoncję częściej obserwuje się u mężczyzn. 

Zęby nadliczbowe i dodatkowe 

W kontekście hiperdoncji wyróżnia się zęby nadliczbowe o nieprawidłowej budowie oraz zęby dodatkowe o budowie prawidłowej. W większości przypadków zęby nadliczbowe nie wyrzynają się i utrudniają wyrzynanie zębów sąsiednich. Zdaniem specjalistów powstają one z dodatkowego zawiązka zęba lub na skutek rozszczepienia prawidłowego zawiązka. Występujące w zwiększonej liczbie zęby sieczne i przedtrzonowe są z reguły zębami dodatkowymi (mają prawidłowy kształt), natomiast zęby trzonowe – nadliczbowymi. Zęby nadliczbowe zwykle występują pojedynczo. Około 15 procent pacjentów z hiperdoncją ma dwa zęby nadliczbowe. Większa liczba „nadprogramowych” zębów zdarza się niezwykle rzadko. Nadmiar zębów prowadzi do wad zgryzu oraz chorób przyzębia, dlatego przeznaczeniem zębów nadliczbowych i dodatkowych jest ekstrakcja. 

Reklama

Zęby w podniebieniu

Zęby nadliczbowe wyrastające w pobliżu linii pośrodkowej, nazywa się zębami pośrodkowymi (mesiodens). Tego typu zęby przybierają często kształt stożka i wyrzynają się w podniebieniu pomiędzy zębami siecznymi mlecznymi. Zęby pośrodkowe obserwuje się u 0,5 – 0,7 proc. pacjentów. Często są powodem zbyt późnego wyrzynania się stałych zębów siecznych, ich przemieszczenia lub stłoczenia. 

Zęby przytrzonowe 

Poza zębami pośrodkowymi zlokalizowanymi w przednim odcinku szczęki, u pacjentów obserwuje się też zęby przytrzonowe, które występują w okolicy zębów trzonowych w żuchwie. Zęby przytrzonowe wyrzynają się zwykle pomiędzy pierwszym a drugim zębem trzonowym lub między drugim a trzecim trzonowcem. Rosną zwykle policzkowo lub językowo. 

Trzeci ząb trzonowy zatrzymany 

W gabinetach stomatologicznych często przeprowadza się zabieg ekstrakcji trzecich zębów trzonowych zatrzymanych, nazywanych potocznie zębami mądrości. Główną przyczyną zatrzymania zębów mądrości jest brak miejsca w łuku zębowych. Zęby zatrzymane często prowadzą do stanów zapalnych przyzębia. Trzecie żeby trzonowe niekiedy wyrzynają się dopoliczkowo, co z kolei może prowadzić do rozwoju próchnicy lub resorpcji korzeni. Usunięcie trzecich zębów trzonowych zatrzymanych u starszych osób jest bardziej skomplikowanym zabiegiem i grozi powstaniem powikłań pozabiegowych. Niekiedy zęby mądrości usuwa się w warunkach szpitalnych. Większość stomatologów zaleca profilaktyczną ekstrakcję zębów mądrości.

Czy mogą wyrosnąć trzecie zęby?

U niektórych pacjentów stwierdza się tzw.trzecie ząbkowanie – jest to stan, kiedy po usunięciu zębów stałych pojawiają się „trzecie” zęby. Trzecie ząbkowanie występuje niezwykle rzadko, niemniej zdarza się. Trzecie zęby to jednak nie dar od losu, a pojawienie się w łuku zębów nadliczbowych zatrzymanych, które przed ekstrakcją zęba stałego nie miały miejsca na wyrżnięcie.

Czytaj:

Bibliografia

  • Jańczuk Z., Kaczmarek U., Lipski M., Stomatologia zachowawcza z endodoncją. Zarys kliniczny, Warszawa 2014.
  • Szubert P., Sokalski J., Czechowska E., Zabiegi usuwania trzecich zębów trzonowych w materiale Katedry i Kliniki Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w latach 1982–1988 oraz 2004–2007.

Oceń artykuł

(liczba ocen 14)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->