Gojenie rany - jak długo trwa i jak można przyspieszyć ten proces?

Gojenie ran to dość skomplikowany proces, zależny jednak od rodzaju skaleczenia. Istnieje bowiem wiele rodzajów ran i każda z nich goi się inaczej oraz wymaga innej pielęgnacji. Jakie są etapy gojenia się ran i co może przyspieszyć ten proces?
Opatrywanie rany
Źródło: 123RF
Spis treści

Rana - co to takiego i jakie są rodzaje ran? 

Rana jest przerwaniem ciągłości skóry, a często także tkanek podskórnych. Wyróżnia się rany:

  • cięte,
  • kłute,
  • szarpane,
  • miażdżone,
  • tłuczone,
  • kąsane,
  • postrzałowe,
  • termiczne,
  • chemiczne.

Każda z nich goi się nieco inaczej i wymaga nieco innej pielęgnacji. Zasadniczo jednak każda rana przechodzi przez te same etapy gojenia.

Jakie są etapy gojenia się ran?

Najpierw dochodzi do samozasklepienia się rany. W naczyniach krwionośnych tworzy się czop, który zapobiega utracie krwi, a następnie za sprawą polimeryzacji fibrynogenu rana skleja się - tworzy się skrzep. W przypadku dużych ran lub ran pooperacyjnych, które nie zasklepią się same, konieczne jest założenie szwów.

Kolejny etap gojenia się ran to stan zapalny. Wokół rany można wtedy zaobserwować rumień i obrzęk. Na tym etapie naczynia krwionośne rozszerzają się, by komórki odpornościowe organizmu mogły wniknąć do rany i ją oczyścić. Komórkom odpornościowym należy pomóc w procesie oczyszczania rany, stosując środki odkażające.

Ostatni etap gojenia się rany to odbudowa uszkodzonej tkanki. Ten etap, zwłaszcza w przypadku głębokich ran, kończy się powstaniem blizny.

Jak długo goją się rany po operacji?

Proces gojenia ran zależy przede wszystkim od rodzaju rany.

  • Rany niewielkie - same się sklejają, a ciągłość skóry szybko się odtwarza. Często dochodzi do całkowitej regeneracji naskórka lub powstaje niewielka linijna blizna. Komórki skóry w przypadku niewielkiej rany odradzają się kilka dni. Taki szybki proces gojenia się nazywa się rychłozrostem.
  • Rany poważne -  najpierw na dnie takiej rany tworzy się tzw. ziarnina, a dopiero na niej odbudowują się warstwy skóry i naskórka. Rany głębokie oraz rany pooperacyjne zwykle wymagają założenia szwów, a proces gojenia trwa ponad miesiąc lub dłużej. Szwy, które pomagają ranie się zasklepić, są usuwane lub rozpuszczają się po 7-14 dniach. Proces gojenia takiej rany to wtórnozrost.
  • Rany trudno gojące - zwykle stanowią powikłania innych chorób. Do takich ran zalicza się odleżyny i owrzodzenia nóg w przebiegu niewydolności żylnej, które charakteryzują się dużym wysiękiem. Rany trudno goją się u osób chorych na cukrzycę, a także w przypadku silnego zakażenia lub słabego ukrwienia w okolicy rany.

Co przyspiesza gojenie ran?

Szybkość gojenia się ran zależy od kilku czynników. Ważne jest:

  • oczyszczenie rany w początkowej fazie gojenia,
  • ochrona przed zakażeniem,
  • utrzymywanie wilgotnego środowiska i zabezpieczenie rany przed uszkodzeniami.

W aptekach można znaleźć różnego rodzaju opatrunki w formie plastrów, żelów czy maści, które przyspieszą gojenie ran.

Zaraz po zdjęciu szwów należy ranę natłuszczać, a po około tygodniu od zdjęcia szwów powinno się stosować maści silikonowe, które pomogą wygładzić i rozjaśnić bliznę.

Plastry hydrożelowe, hydrokoloidowe oraz inne plastry na trudno gojące się rany

Aby przyspieszyć proces gojenia się ran, warto zastosować plastry hydrożelowe lub hydrokoloidowe, które nie tylko zapewniają ranie wilgotne środowisko, ale też absorbują wysięk z rany, działają przeciwbakteryjnie oraz pozwalają ranie oddychać. Dodatkowo nie powodują podrażnień podczas zdejmowania opatrunku. Plastry hydrożelowe są polecane do ran oparzeniowych, a hydrokoloidowe do otarć naskórka, odcisków, odleżyn.

Na trudno gojące się rany można zastosować hydrokomórkowy opatrunek żelowy w formie płytki. Taki opatrunek jest polecany na odleżyny i owrzodzenia podudzia oraz oparzenia drugiego stopnia. Można także zastosować piankowe plastry na trudno gojące z hydrożelem, które są polecane do ran suchych oraz ran z niewielkim wysiękiem.

Żel na gojenie ran

Coraz większym zainteresowaniem cieszą się opatrunki hydrożelowe w strzykawce lub tubce. Tego rodzaju opatrunki nadają się do ran przewlekłych (powierzchniowych i głębokich) o małym wysięku lub suchych. Można je stosować na każdym etapie gojenia się tych ran. Polecane są także do ran oparzeniowych drugiego stopnia i zmiękczania tkanki martwiczej.

Gojenie ran pooperacyjnych

Gojenie ran pooperacyjnych przyspieszy samoprzylepny, jałowy i wodoodporny opatrunek z folii poliuretanowej. Tego typu opatrunek ochroni ranę przed infekcją, zapewni skórze swobodne oddychanie oraz nie spowoduje podrażnień podczas zdejmowania. Natomiast w przypadku pooperacyjnych ran sączących się, warto zastosować opatrunek o wysokiej chłonności z warstwą hydrofobową, która nie przywiera do rany.

Gojenie ran zakażonych

Na takie rany poleca się opatrunek z włókien alginianów wapnia, które po zetknięciu się z raną zamieniają się w żel. Taki opatrunek wchłania wysięk i zawarte w nim drobnoustroje. Opatrunek z włókien alginianów wapnia polecany jest do ran głębokich, silnie sączących się lub krwawiących.

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Dąbrowiecki, S. (2003). Fizjologia i patofizjologia procesu gojenia ran. Polska Medycyna Paliatywna, 2(4), 283.
  • Woda, Ł., Fórmankiewicz, B., & Szewczyk, M. (2011). Rola hialuronianu w procesie gojenia ran. Leczenie Ran, 8(2), 37-39.
  • Rusakb, A., & Rybakb, Z. (2013). Nowe kierunki badań związane z gojeniem przewlekłych ran. Polim. Med, 43(3), 199-204.
  • Pikuła, M., Langa, P., Kosikowska, P., & Trzonkowski, P. (2015). Komórki macierzyste i czynniki wzrostu w gojeniu ran. Advances in Hygiene & Experimental Medicine/Postepy Higieny i Medycyny Doswiadczalnej, 69.
  • Pikuła, M., Imko-Walczuk, B., Nowacka-Pikuła, D., Okuniewska, A., Langa, P., Jaśkiewicz, J., & Trzonkowski, P. (2012). Możliwości hodowli keratynocytów oraz komórek macierzystych naskórka i ich zastosowania w leczeniu trudno gojących się ran. Dermatology Review/Przeglad Dermatologiczny, 99(3).
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Domowe sposoby na rany - oparzenia, skaleczenia i rany ropne
Przeczytaj artykuł
Odkażanie ran - czym przemyć ranę i jak o nią dbać?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Domowe sposoby na rany - oparzenia, skaleczenia i rany ropne
Odkażanie ran - czym przemyć ranę i jak o nią dbać?
Skręcona kostka - objawy, co robić? Odszkodowanie
Spuchnięte kolano - domowe sposoby, przyczyny i leczenie

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama