Kolchicyna – dawkowanie, działanie i skutki uboczne leków

Kolchicyna to organiczny związek chemiczny, który jest najczęściej stosowany na dnę moczanową, ale też na zapalenie osierdzia oraz rodzinną gorączkę śródziemnomorską. Ze względu nie długą listę możliwych skutków ubocznych, przeciwwskazań oraz toksyczność preparatu, przed przyjęciem kolchicyny należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Tabletki z kolchicyną
źrodło:123RF

Spis treści

Co to jest kolchicyna?

Kolchicyna jest organicznym związkiem chemicznym należącym do grupy alkaloidów. To substancja silnie toksyczna. Kolchicynęotrzymuje się z nasion zimowita jesiennego (jego łacińska nazwa brzmi Colchicum autumnale). Jak do tej pory nie do końca udało się poznać mechanizm działania tego leku. 

Wiadomo już co to jest kolchicyna, a kiedy najczęściej jest zalecana przez lekarzy? Jest przepisywana przede wszystkim na dnę moczanową (zwłaszcza ostre napady tej choroby) oraz profilaktycznie, by zapobiec napadom ostrej dny moczanowej. Należy zaznaczyć, że stosowanie tego środka leczniczego nie wpływa na stężenie kwasu moczowego w tkankach i krwi. 

Wchłanianie kolchicyny z przewodu pokarmowego określa się jako dobre. Zwykle już po godzinie od zażycia jej, substancja osiąga maksymalny poziom we krwi. Wydalanie preparatu jest bardzo powolne i niecałkowite. Kolchicyna ma tendencję do zalegania w tkankach. Stąd terapie przy zastosowaniu kolchicyny nie powinny być długotrwałe.

Kurację kolchicyną należy rozważyć zwłaszcza u osób starszych, cierpiących na schorzenia kardiologiczne, mających problemy z wątrobą, a także u osób osłabionych.

Kiedy aplikuje się kolchicynę?

Jakie są wskazania do tego aby podawać preparaty, których bazę stanowi kolchicyna? Leki z tą substancją są przeznaczone przede wszystkim dla osób borykających się z ostrymi napadami dny moczanowej oraz zagrożonych wystąpieniem takich incydentów. 

Na co jeszcze jest skuteczna kolchicyna? Dna moczanowa to nie jedyna choroba, którą leczy się kolchicyną. Substancja ta jest też pomocna w radzeniu sobie z rodzinną gorączką śródziemnomorską oraz z zapaleniem osierdzia (wówczas kurację kolchicyną wspiera się preparatami NLPZ – niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi).

Jednak to nie wszystko co może dla organizmu zrobić kolchicyna. Działanie jej prawdopodobnie jest dużo szersze. Dowodzą tego badania naukowców z Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Developmentw Stanach Zjednoczonych, którzy przyjrzeli się oddziaływaniu kolchicyny na pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, w tym z cukrzycą typu 2. Wyniki testów okazały się bardzo interesujące i obiecujące, pokazały bowiem, że kolchicyna może zapobiegać rozwojowi cukrzycy typu 2 u konkretnych pacjentów.

Dawkowanie kolchicyny

Ile trzeba zapłacić za lek, w którego składzie znajduje się kolchicyna? Cena preparatu z tym związkiem wynosi około 30 zł. W związku z tym, że odznacza się toksycznością, a także możliwością wystąpienia rozmaitych skutków ubocznych oraz powikłań, należy zachować ostrożność z przyjmowaniem tego preparatu, zwłaszcza z długością trwania terapii i dawkowaniem. Szczegółowy sposób przyjmowania leku określa lekarz. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się do farmaceuty oraz wesprzeć informacjami znajdującymi się na ulotce lekarstwa.

Jak zazwyczaj aplikuje się medykamenty, w których bazą jest kolchicyna? Dawkowanie jest zależne od stanu pacjenta i konkretnego schorzenia. Przykładowo leczenie ostrych napadów dny moczanowej polega na początkowym podawaniu 1 mg, a potem 0,5 mg po upływie godziny. Jeśli jest taka konieczność, terapię przedłuża się i po kolejnych 12 godzinach przyjmuje 0,5 mg co 8 godzin. Nie należy jednak przekraczać sumarycznej dawki 6 mg kolchicyny w jednym cyklu leczniczym. 

Skutki uboczne kolchicyny

Czy mogą wystąpić jakieś działania niepożądane, którą wywołuje kolchicyna? Lek z tą substancją w składzie może prowadzić do pojawienia się skutków ubocznych. Najczęstsze z nich dotyczą dolegliwości żołądkowo-jelitowych, które mogą się objawiać bólami brzucha, nudnościami i biegunką. Poza tym może dojść do takich schorzeń i stanów jak m.in.:

  • niewydolność szpiku kostnego, 
  • agranulocytoza, 
  • małopłytkowość, 
  • niedokrwistość hemolityczna, 
  • niedokrwistość aplastyczna, 
  • neuromiopatia, 
  • zawroty głowy, 
  • swędzenie skóry, 
  • plamica, 
  • pieczenie skóry, 
  •  wymioty, 
  • problemy z paznokciami, 
  • miopatia,
  • łysienie.

Co jeszcze może powodować kolchicyna? Skutki uboczne to jedna kwestia, o której należy wiedzieć, kolejną jest możliwość przedawkowania leku. Symptomy, po których można poznać, że do tego doszło to np. bóle brzucha, biegunka, wymioty, krwotoczne zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zaburzenia pracy nerek, uszkodzenia mięśni, kardiomiopatia, drgawki, majaczenie, osłabienie mięśniowe. Niestety przedawkowanie preparatu może doprowadzić nawet do zgonu, więc po zaobserwowaniu jakiś nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu należy natychmiast zgłosić się szpitalny oddział ratunkowy.

Kto nie może przyjmować kolchicyny?

Kolchicyny nie mogą stosować kobiety w ciąży, karmiące piersią, osoby poniżej 18-tego roku życia, osoby, u których występuje nadwrażliwość na którykolwiek składnik leku (zwłaszcza na kolchicynę), chorzy na poważne zaburzenia serca, jelit, wątroby, żołądka i nerek.

Nie powinno się podawać kolchicyny osobom starszym, osłabionym, ze schorzeniami kardiologicznymi i chorobami dotyczącymi wątroby. 

Poza tym zauważono, że wchodzi ona w interakcję z innymi lekami i preparatami, co może prowadzić do osłabienia ich działania, przeciwnie – wzmożonego oddziaływania lub też do różnych oznak niepożądanych. Kolchicyna zmniejsza wchłanianie witaminy B12. Poza tym np. cymetydyna oraz erytromycyna mogą prowadzić do zwiększenia poziomu kolchicyny we krwi. Jeśli natomiast pacjent równocześnie przyjmuje np. statyny, czy antybiotyki makrolidowe, może powodować m.in. zaburzenia czynności szpiku kostnego, miopatię, czy neuromiopatię.

Po zażyciu kolchicyny nie powinno się prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać maszyn. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Kokurewicz Konrad, Dna moczanowa. Poradnik dla pacjenta, Wydawnictwo EscapeMagazine.pl, 2013, ISBN 9788361744573.
  • Jarosz Mirosław, Pachocka Lucyna, Dna moczanowa. Porady lekarzy i dietetyków, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020, 1, Warszawa, ISBN 9788320045079.

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij