Najzdrowsze miejsce w internecie

Co jeść przy cukrzycy? Zobacz, jak powinna wyglądać dieta. Sprawdź, co można jeść, a czego nie

Dieta przy cukrzycy powinna służyć utrzymaniu prawidłowej masy ciała, właściwego stężenia glukozy we krwi, a także optymalnego poziomu lipidów i lipoprotein. Zobacz, jak komponowana jest dieta dla cukrzyków: co może jeść cukrzyk, a także - jakich produktów nie powinien zawierać jadłospis dla cukrzyka.
Warzywa i owoce dla cukrzyka
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Dieta przy cukrzycy to jeden z podstawowych elementów terapii. Co jeść przy cukrzycy, a co jest niewskazane?
  • Chorzy na cukrzycę powinni uważać na wielkość i częstotliwość posiłków. Ważny jest również skład pokarmu.
  • Cukrzycy powinni regularnie spożywać 5 niewielkich posiłków w ciągu dnia. Powinny być one skomponowane z produktów o niewielkiej zawartości węglowodanów.
SPRAWDŹ TEŻ: Leki na cukrzycę
Spis treści

Jak działa inteligentna waga łazienkowa? Zobacz nasz test redakcyjny:

Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób na świecie. WHO szacuje, że cierpi na nią ponad 42 milionów ludzi (z czego około 3,5 mln w Polsce).

W zależności od typu oraz stopnia zaawansowania, w leczeniu cukrzycy stosuje się insulinoterapię (głównie cukrzyca typu 1) oraz farmakoterapię z wykorzystaniem innych leków i działania profilaktyczne, takie jak wysiłek fizyczny i właściwa dieta, służące redukcji nadwagi – głównej przyczyny cukrzycy typu 2. Nie ma natomiast praktycznie osobnego sposobu odżywiania dla osób chorujących na cukrzycę typu 3 (wtórną).

Reklama

Co jeść przy cukrzycy? Dieta podstawą leczenia

Badania wykazały, że aktywność fizyczna (5x30 minut, w sumie 150 minut w tygodniu) i zmniejszenie kaloryczności posiłków minimalizują ryzyko cukrzycy o 60 procent na przestrzeni 3 lat. Dlatego dieta przy cukrzycy jest jednym z podstawowych elementów terapii profilaktycznej i leczniczej. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne podaje, że dieta dla cukrzyków spełnia 4 podstawowe cele:

  • utrzymuje prawidłową masę ciała;
  • utrzymuje właściwe stężenie glukozy we krwi;
  • utrzymuje optymalne stężenie lipidów i lipoprotein;
  • utrzymuje prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego krwi.

Jak osiągnąć te cele? Jak powinna być skomponowana dieta diabetyka? Co jeść przy cukrzycy, a co jest niewskazane?

Jaka dieta przy cukrzycy? Najważniejsze zasady

Dieta dla cukrzyków poddana jest wielu reżimom. Osoby chore lub zagrożone rozwojem choroby, powinny ściśle przestrzegać wytycznych dotyczących wielkości  i częstotliwości posiłków, a także składu spożywanego pokarmu, ze szczególnym uwzględnieniem wartości kalorycznej oraz ilości węglowodanów, białek i tłuszczów.

Najbardziej generalna zasada mówi o regularnym spożywaniu 5 relatywnie niewielkich posiłków w ciągu dnia, skomponowanych z produktów o niewielkiej zawartości węglowodanów łatwo przyswajalnych, w tym cukrów prostych. Pamiętać jednak trzeba, że nie istnieją uniwersalne wskazania, a odpowiedź na pytanie, co jeść przy cukrzycy, zależy od tego, z którym typem choroby mamy do czynienia.

Reklama

Dieta w cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 występuje stosunkowo rzadko (około 10 proc.) przypadków i najczęściej dotyka osoby młode. Jej istotą jest niedostateczne wydzielanie insuliny przez trzustkę, do czego dochodzi w wyniku patologicznych reakcji układu odpornościowego.

Osoby chore na cukrzyce typu 1 leczone są za pomocą insuliny. Głównym celem diety w tym przypadku jest dostosowanie dawek insuliny do ilości węglowodanów, białek i tłuszczów, znajdujących się w spożywanych posiłkach.

W celu ułatwienia obliczeń stosuje się tzw. wymienniki pokarmowe. 1 wymiennik węglowodanowy (WW) to taka porcja produktu, w której znajduje się 10 gram węglowodanów łatwo przyswajalnych.

Podobnie rzecz wygląda w przypadku wymiennika białkowego (WBZ) oraz tłuszczowego (WT), natomiast 1 wymiennik białkowo-tłuszczowy (WBT) równa się 100 kcal z białek i tłuszczów z danego pokarmu. Parametry też można wyliczać samodzielnie, dysponując danymi o gramaturze oraz składzie pokarmów, lub też korzystając z gotowych tabel. Przykładowo 1 wymiennik węglowodanowy to:

  • 20 gram chleba pszennego (1 kromka o grubości ok. 7 mm),
  • 50 gram kaszy (2 duże łyżki),
  • 200 g mleka 0,5 (1 szklanka),
  • 100 gram jabłek (1 sztuka średniej wielkości),
  • 110 gram soku pomarańczowego (1/2 szklanki),
  • 200 gram marchwi (4 sztuki).

Generalnie dieta przy cukrzycy typu 1 powinna zawierać jak najmniej węglowodanów łatwo przyswajanych i być zgodna z ogólnymi zasadami zbilansowanej diety.

Natomiast co do szczegółów, dieta w cukrzycy typu 1 ściśle powiązana jest z insulinoterapią i jako taka ustalana jest indywidualnie przez lekarza, na podstawie takich czynników, jak poziom glikemii, wiek, płeć, tryb życia, masa ciała, zapotrzebowanie energetyczne. 

Co jeść przy cukrzycy typu 2?

Cukrzyca typu 2 jest bardzo rozpowszechniona, stanowi ok. 90 procent wszystkich przypadków choroby. Jej istotą jest upośledzenie wrażliwości organizmu na insulinę, skutkujące zwiększonym jej wydzielaniem przez trzustkę a następnie zaburzeniem i ustaniem produkcji tego hormonu.

Główną przyczyną choroby jest w tej sytuacji otyłość, dlatego dieta przy cukrzycy typu 2 ma przede wszystkim za zadanie redukcję i utrzymanie prawidłowej masy ciała. Z najnowszej rekomendacji Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego wynika, że  węglowodany powinny zapewniać około 45 procent całkowitej ilości energii dostarczanej w pokarmie.

Jeśli zaś źródłem węglowodanów są produkty o niskim indeksie glikemicznym i wysokim udziale błonnika, lub też kiedy chory zachowuje dużą aktywność fizyczną, współczynnik ten może sięgać nawet 60 proc.

Oznacza to więc, że dieta dla diabetyka bynajmniej nie powinna być wolna od węglowodanów. Głównym jednak źródłem węglowodanów powinny być produkty zbożowe o niskim indeksie glikemicznym (<55). Jeśli chodzi o pozostałe składowe diety dla cukrzyka, tłuszcze powinny zapewniać około 30-35 procent wartości energetycznej diety, zaś białka – 15-20 procent.

Reklama

Jadłospis. Co można jeść przy cukrzycy typu 2

Co powinien i co może jeść cukrzyk, aby sprostać powyższym zaleceniom? Wśród wskazanych produktów wymienić można:

  • produkty zbożowe: pieczywo  razowe i żytnie, kasza gryczana, jaglana i pęczak, makaron z mąki razowej, ryż brązowy, płatki owsiane;
  • warzywa: pomidory, sałata, świeże oraz kiszone ogórki, rzodkiew, kalafior, kapusta, brokuły, szparagi, szczypiorek, pietruszka;
  • owoce: jagody, truskawki, kiwi, cytrusy, brzoskwinie;
  • mięso i wędliny: cielęcina, indyk, kurczak, szynka wołowa i drobiowa, dorsz, pstrąg, szczupak;
  • produkty mleczne: sery chude;
  • tłuszcze: roślinne - oliwa z oliwek, olej rzepakowy.

Tym, czego należy natomiast unikać w diecie przy cukrzycy, są między innymi:

  • pieczywo pszenne, mąka pszenna,
  • rozgotowany ryż i kasza,
  • rozgotowane warzywa,
  • puree ziemniaczane, frytki,
  • banany i winogrona,
  • śmietana, tłuste mleko oraz sery,
  • wieprzowina, baranina, kaczka,
  • czekolada mleczna, miód, dżemy,
  • alkohol,
  • tłuszcze zwierzęce,
  • sól.

Suplementy diety dla diabetyka

Dieta dla osób chorych na cukrzycę typu 2 nie jest więc wybitnie restrykcyjna, nie mniej rygorystyczne jej stosowanie nie zawsze jest możliwe. Taka dieta wiąże się też z rezygnacją z niektórych produktów żywnościowych, a co za tym idzie z niedoborami określonych witamin czy minerałów.

Dlatego zaleca się suplementację takimi środkami, jak Doppelherz aktiv Dla diabetyków + Morwa, które pozwalają normalizować poziom cukru we krwi, dostarczając jednocześnie cennych składników odżywczych. Preparat Doppelherz zawiera w swoim składzie aż 15 substancji, w tym między innymi:

  • wyciąg z liści morwy białej – hamuje rozkład cukrów złożonych, takich jak skrobia czy sacharoza, do postaci cukrów prostych (glukoza), pomagając utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi;
  • chrom – również służy normalizacji poziomu glukozy we krwi;
  • witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy – regulują poziom homocysteiny we krwi;
  • cynk, selen, witaminy C i E - chronią komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym.

Czytaj również

Bibliografia

  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, Diabetologia Praktyczna, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2017
  • Dieta dla pacjentki z cukrzycą ciążową, Szpital Uniwersytecki w Krakowie, https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/79-dp-05c-dieta-dla-pacjentki-z-cukrzyca-ciazowa-z-przykladowym-jadlospisem-dla-diety-1800-kcal/file (dostęp 28.07.2021)
  • Dieta w cukrzycy typu 2, Szpital Uniwersytecki w Krakowie, https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/80-dp-05b-dieta-w-cukrzycy-typu-2-z-przykladowym-jadlospisem-dla-diety-1600-kcal/file (dostęp 28.07.2021)
  • Leszek. Czupryniak, Krzysztof Strojek, Diabetologia 2016, Wydawnictwo ViaMedica, Gdańsk 2016, wyd. 2
  • Bożena Brudka Cukrzyca. Zdrowa dieta, Wydawnictwo Litera, Toruń 2017, https://www.sw.gov.pl/assets/94/01/07/c4bdbf59f7c2b4c3c9097166507cd4a182915ae3.pdf (dostęp 28.07.2021)
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
 Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Artykuł zweryfikowany przez
Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Wymień igłę po użyciu! - higiena iniekcji w leczeniu cukrzycy
higiena iniekcji w leczeniu cukrzycy
Przeczytaj artykuł
Zioła na cukrzycę - jakie wybrać na cukrzycę typu 1 i 2?
Morwa biała obniża cukier
Przeczytaj artykuł
Koronawirus a cukrzyca. Czy SARS-CoV-2 zagraża diabetykom?
Pacjent z cukrzycą
Podobne artykuły
Glukoza u dziecka – jakie są normy? Prawidłowy poziom cukru
Glimepiryd - dawkowanie i zastosowanie
Cukrzyca typu 3 - przyczyny, objawy i leczenie. Jaka dieta?
Stan przedcukrzycowy - objawy i dieta. Czy może się cofnąć?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama


Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!