Lateralizacja rzepki – przyczyny, leczenie, ćwiczenia

Lateralizacja rzepki
Źródło: 123RF

Autor

Olga Tomaszewska

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

Lateralizacja rzepki to odskoczenie rzepki w boczną stronę kolana, co wywołuje m.in. ból, obrzęk i sztywność stawu kolanowego. Leczenie lateralizacji rzepki polega przede wszystkim na uśmierzaniu bólu, redukcji stanu zapalnego oraz rehabilitacji uszkodzonej rzepki poprzez zastosowanie odpowiednich ćwiczeń.

Lateralizacja rzepki – co to jest?

Rzepka to ważny element kolana, powstały na skutek skostnienia fragmentów ścięgien. To kość, określana jako trzeszczka, zlokalizowana w przedniej części kolana, która jest odpowiedzialna za pomoc w prawidłowym funkcjonowaniu ścięgien, zabezpieczenie przed uszkodzeniami kłykci kości oraz prawidłowe przenoszenie obciążeń.

Lateralizacja rzepki polega na przesunięciu rzepki w boczną stronę kolana, co powoduje przeciążenia w stawie rzepkowo-udowym oraz naruszenie chrząstki

Najbardziej znamiennym symptomem tej dolegliwości jest ból kolana, który zbagatelizowany może prowadzić do stanów zapalnych, a nawet do zwyrodnienia i zniszczenia chrząstki.

Do lateralizacji rzepki przyczynia się intensywny wysiłek fizyczny, zwłaszcza aktywne uprawianie sportów związanych z bieganiem, skakaniem, itp. oraz budowa anatomiczna człowieka.

Czytaj: Urazy stawu kolanowego (ból kolana) - objawy, leczenie

Lateralizacja rzepki – objawy

Lateralizacja rzepek, bądź rzepki objawia się przede wszystkim bólem, który początkowo może pojawiać się tylko po wysiłku, takim jak skakanie, jeżdżenie na nartach, długotrwałe wchodzenie, czy schodzenie po schodach, itd., a z czasem manifestuje się również podczas codziennych czynności utrudniając, a nawet uniemożliwiając normalne funkcjonowanie.

Ból kolana umiejscowiony jest z reguły w jego bocznej części lub/oraz nad kolanem. Do bolesności może także dołączyć okresowy obrzęk kolana. 

Pacjenci często sami są w stanie wyczuć, że rzepka przesunęła się do boku. Poza tym mogą usłyszeć charakterystyczne dźwięki podczas poruszania kolanem, takie jak chrzęst, przeskakiwanie, szmery, itp. 

Inny objaw lateralizacji rzepki to zesztywnienie stawu kolanowego.

Czytaj też: Co może oznaczać ból kolan?

Lateralizacja rzepki – przyczyny

Dolegliwość bólowa w zewnętrznej części kolana może oznaczać stan, który określa się mianem lateralizacja rzepki. Przyczyny tego niedomagania są dwojakie.

Po pierwsze może ją spowodować charakterystyka budowy anatomicznej danej osoby. Nie bez powodu lateralizacja rzepki przeważnie dotyka kobiety, nie mężczyzn. Jest to spowodowane tym, że miednica kobiet jest najczęściej szeroka, co sprawia, że aparat wyprostny rzepki musi być ustawiony na skos (im szersza miednica, tym większy skos), co prowadzi do odskakiwania rzepki na bok. Podczas gdy u panów ten mechanizm zbudowany jest pionowo, na wprost.

Inne powody anatomiczne lateralizacji rzepki to m.in.:

  • hipoplazja kłykcia bocznego (niepoprawna budowa dalszej nasady kości udowej);
  • patologiczna budowa bliższej nasady kości piszczelowej;
  • nieprawidłowa budowa rzepki;
  • koślawość kolan;
  • zróżnicowanie w długości kończyn dolnych;
  • płaskostopie;
  • inne zaburzenia postawy.

Drugą grupą przyczyn lateralizacji rzepki są uszkodzenia w wyniku uprawiania sportu. Błędne wykonywanie pewnych ruchów ciała oraz przetrenowanie mogą wywołać przeciążenia w mechanizmie rzepki i spowodować jej odskoczenie w bok.

Czytaj też: Kolano skoczka – objawy, leczenie i rehabilitacja

Lateralizacja rzepki – leczenie

Kiedy zostanie zdiagnozowana lateralizacja rzepki, leczenie zaczyna się od zlikwidowania bólu, stanu zapalnego oraz obrzęku odpowiednimi lekami i metodami, typu stosowanie okładów z lodu, jonoforeza, czy krioterapia

Bardzo istotne w początkowej fazie kuracji jest unieruchomienie stawu kolanowego, np. za pomocą ortezy, założonej na staw na krótki okres czasu. Czasem stosuje się też kinesiotaping, czyli plastrowanie rzepki specjalnymi taśmami, które stabilizują staw rzepkowo-udowy. 

W tym czasie wykluczone jest uprawianie sportów, zwłaszcza obciążających kolana, takich jak m.in. jazda na nartach, aerobik, czy orbitrek.

Następnie przystępuje się do długotrwałego procesu rehabilitacji. Rehabilitacja uszkodzonej rzepki polega na zregenerowaniu jej oraz nauczeniu pacjenta właściwych, zdrowych ruchów kolanem.

Niekiedy konieczne jest wykonanie operacji o nazwie osteotomia medializująca. 

Sprawdź: Wady stawów kolanowych - przyczyny, objawy, leczenie

Lateralizacja rzepki – ćwiczenia

Okazuje się, że jeśli chodzi o uszkodzenia stawu kolanowego, jedną z „popularniejszych” dysfunkcji jest właśnie lateralizacja rzepki. Ćwiczenia, które zaleca się w ramach rehabilitowania odsuniętej na bok rzepki, najlepiej wykonywać pod okiem fizjoterapeuty lub rehabilitanta.

Polegają one głównie na wzmacnianiu ale także na rozciąganiu mięśnia czworogłowego, a także na wydłużaniu bocznych struktur w stawie rzepkowo-udowym.

Ponadto zaleca się spokojna jazdę na rowerze stacjonarnym oraz „normalnym”, przy czym należy pamiętać, że siodełko jest dobrze usytuowane kiedy podczas pedałowania „dolna” noga jest całkowicie wyprostowana.

Warto także regularnie pływać na basenie, jednak nie powinno się wybierać takich stylów pływackich, jak „żabka”.

Przeczytaj: Kolana koślawe - fizjoterapia, rehabilitacja, ćwiczenia na kolana koślawe

Pytanie: Jak często sprawdzasz swój poziom cukru?

  Kontroluję go regularnie

  Sprawdzam, przy okazji innych badań/zabiegów

  Zdarzyło mi się raz może dwa

  Nigdy nie sprawdzałem/łam