Urolog - czym się zajmuje, co leczy i jak wygląda badanie?

Pacjent u urologa
Źródło:123RF

Autor

Piotr Brzózka

Urolog to lekarz, który zajmuje się chorobami cewki moczowej, moczowodów, pęcherza, nerek, ale też prostaty, jąder, prącia. Utarło się przekonanie, że do poradni urologicznej chodzą wyłącznie mężczyźni, ale nie jest ono prawdziwe.

Spis treści

Kim jest urolog?

Urologjest specjalistą zajmującym się schorzeniami układu moczowo-płciowego u mężczyzn, a także moczowego u kobiet. To jeden z tych lekarzy, do których chodzi się niechętnie. Ze względu na charakter i umiejscowienie dolegliwości, wizyta u urologa dla większości pacjentów jest doświadczeniem dalece niekomfortowym, wstydliwym, krępującym. Z tego właśnie powodu konsultacje urologiczne często są odwlekane na ostatnią chwilę – okazuje się wówczas, że diagnozowane choroby są już w zaawansowanym stadium.

Czym się zajmuje urolog?

Urolog zajmuje się leczeniem farmakologicznym i operacyjnym takich schorzeń, wad i zaburzeń, jak:

  • stulejka, zasłupek, wodniak jądra i inne wady anatomiczne zewnętrznych męskich narządów płciowych,
  • choroba Peyroniego powodująca skrzywienie prącia, uniemożliwiające erekcję,
  • zaburzenia erekcji u mężczyzn,
  • zapalenie pochwy u kobiet,
  • stany zapalne cewki moczowej oraz pęcherza,
  • nietrzymanie moczu,
  • częstomocz, wielomocz, krwiomocz,
  • kamica nerkowa,
  • przerost prostaty,
  • nowotwory prostaty, pęcherza, jąder, nerek.

Urolog, jako chirurg, sam wykonuje wiele zabiegów operacyjnych, szczególnie tych najprostszych, jak plastyka napletka w przypadku stulejki. W leczeniu pacjentów, w zależności od schorzenia, współpracuje też z onkologiem, nefrologiem, ginekologiem, endokrynologiem, diabetologiem.

Urolog dziecięcy

Wśród lekarzy urologów znajduje się wielu takich, którzy specjalizują się głównie w leczeniu pacjentów w wieku dziecięcym i młodzieńczym. Specyfika pracy urologa dziecięcegonie różni się szczególnie od charakteru zadań, z którymi w praktyce zawodowej mierzy się urolog przyjmujący osoby dorosłe. Choć oczywiście istnieją znaczące różnice, jeśli chodzi o paletę najczęściej diagnozowanych i leczonych schorzeń. 

O ile starsi pacjenci zazwyczaj przychodzą do poradni urologicznej z różnego rodzaju zakażeniami intymnymi oraz ciężkimi przypadkami nowotworów, o tyle dla urologii dziecięcej charakterystyczne są takie schorzenia, jak stulejka (występujące u dzieci zawężenie napletka, uniemożliwiające jego odciągnięcie i utrudniające późniejsze życie seksualne), którą należy wyleczyć przed osiągnięciem przez pacjenta dorosłości, czy różnego rodzaju zakażenia wynikające z braku higieny (zwłaszcza pod pieluszką).

Jak wygląda badanie urologiczne?

Typowe badanie urologicznewygląda nieco inaczej w przypadku mężczyzn i kobiet, istotne różnice wynikają też z charakteru objawów, z którymi zgłaszają się pacjenci. 

W przypadku mężczyzn, lekarz urolog może:

  • naocznie skontrolować stan zewnętrznych narządów płciowych – prącia i jąder,
  • wykonać usg jąder i podbrzusza,
  • zlecić (a w czasie następnej wizyty ocenić) badania moczu,
  • przeprowadzić badanie prostaty metodą per rectum

Ostatnia z wymienionych czynności jest tym, czego wielu pacjentów obawia się najbardziej. Badanie to przeprowadza się przez odbyt – wymaga wsunięcia przez lekarza dwóch palców do wewnątrz, po to by ręcznie ocenić wielkość oraz kształt prostaty. 

W przypadku kobiet badanie wygląda nieco inaczej z racji tego, że zewnętrzne narządy płciowe, odmiennie niż u mężczyzn, nie są jednocześnie częścią układu moczowego. Badanie urologiczne u kobiet często polega na palpacyjnej ocenie podbrzusza oraz okolic nerek u dołu pleców. W większym stopniu specjalista opiera się na wynikach badań laboratoryjnych (moczu, krwi) czy ultrasonograficznych. 

Jak się przygotować do wizyty u urologa?

Przygotowanie się do wizyty u urologawymaga zgromadzenia dokumentacji medycznej odnośnie dotychczasowego leczenia danego schorzenia, lub chorób, które z aktualnym problemem mogą być w jakiś sposób powiązane. 

W czasie wywiadu lekarskiego specjalista będzie chciał jak najwięcej dowiedzieć się o nękających pacjenta objawach, w wielu przypadkach będąc jednakże mocno ograniczonym czasowo. Dlatego warto jest ułożyć sobie w głowie (lub na kartce), spis niepokojących symptomów. Znacznie usprawni to komunikację z lekarzem. Kolejną kwestią jest dbałość o higienę. Dokładane umycie się, ze szczególnym uwzględnieniem okolic intymnych, to wręcz obowiązek. Pamiętać też trzeba, że są badania urologiczne, na które należy się stawić z wypełnionym pęcherzem – na przykład USG dróg moczowych. W razie wątpliwości, warto tego typu zagadnienia skonsultować na etapie umawiania wizyty u urologa. 

Jak się dostać do poradni urologicznej na NFZ?

Wizytę w poradni urologicznej można odbyć za darmo, korzystając z refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. W tym celu niezbędne jednak jest uzyskanie skierowania od lekarza rodzinnego. Warto pamiętać, że po telefonicznej lub internetowej rejestracji i zapisie na wizytę do urologa, w ciągu 14 dni do poradni należy przynieść oryginał skierowania. Pacjent, który nie dopełni tego obowiązku, zostanie skreślony z listy.

Urolog prywatnie

Tak jak w przypadku wielu innych specjalistów, wizyta u urologa z refundacją NFZ może być problematyczna ze względu na czas oczekiwania, zwłaszcza w nagłych i poważnych sytuacjach. Są wprawdzie poradnie, gdzie wizytę można umówić praktycznie od ręki, ale są też takie, gdzie pierwsze wolne terminy są za wiele tygodni. W takiej sytuacji nie pozostaje nic innego, jak czekać lub skorzystać z prywatnej opieki zdrowia. W tym przypadku należy oczywiście liczyć się z kosztami. Urolog prywatnie przyjmie pacjenta znacznie szybciej, ale za wizytę trzeba będzie zapłacić od 100 do nawet 200 złotych.  

Czytaj też: 

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA