Najzdrowsze miejsce w internecie

Jak sprawdzić, czy palec jest wybity? Co robić w przypadku podobnego urazu? Ile czasu trwa leczenie wybitego palca?

Wybity palec jest urazem niezwykle bolesnym, choć stosunkowo mało groźnym. Łatwo jednak objawy kontuzji pomylić z poważniejszym urazem – złamaniem któregoś z paliczków. Zobacz, jak wygląda wybity palec, jakie badanie należy wykonać w celu postawienia diagnozy oraz na czym polega leczenie. Czy konieczny jest opatrunek gipsowy?
Mężczyzna pokazuje wybity palec
źrodło:123RF
W skrócie
  • Wybity palec u nogi to potoczne określenie stanu chorobowego, jakim jest zwichnięcie lub podwichnięcie stawu paliczkowego. Najczęściej doznają go osoby uprawiające sport, ale może do niego dojść w wyniku każdego silnego uderzenia palcem o twardą powierzchnię lub w wyniku upadku i późniejszego obciążenia go ciężarem.
  • Wybity palec należy obłożyć zimnym okładem. Nie powinno się podejmować bardziej intensywnych działań na własną rękę. Najlepiej od razu skontaktować się ze specjalistą.
  • Leczenie wybitego palca polega na określenia stopnia problemu i ewentualnych dodatkowych uszkodzeń, nastawieniu palca oraz jego usztywnieniu na czas rekonwalescencji.
SPRAWDŹ TEŻ: Wybity kciuk: objawy i opatrunek. Jak nastawić i usztywnić?
Spis treści

Czym jest wybity palec?

Wybity palec to potoczne określenie kontuzji fachowo określanej mianem zwichnięcia lub podwichnięcia stawu paliczkowego. Najczęściej uraz ten odnoszony jest przez osoby uprawiające sport – powstaje w wyniku silnego uderzenia wyprostowanym palcem w twardą powierzchnię lub na skutek upadku z podparciem. 

Uszkodzeniu może ulec każdy ze stawów łączących paliczki, czyli poszczególne części palca, a więc:

  • stawy międzypaliczkowe (dalsze oraz bliższe) stóp i dłoni;
  • stawy śródręczno-paliczkowe obu kończyn.

Wybity palec jest jedną z najczęściej spotykanych kontuzji kończyn górnych i dolnych. Czy uraz jest groźny? Jak się objawia? Na czym polega jego terapia?

Objawy wybitego palca, czyli jak sprawdzić, czy palec jest wybity

Wybicie palca polega na naciągnięciu lub uszkodzeniu więzadeł i ścięgien stabilizujących stawy paliczkowe, zapobiegających przeprostowi oraz ograniczających ruchy w bok. W przypadku poważniejszego urazu naruszona może zostać także torebka stawowa. Efektem tego jest przesunięcie się powierzchni stawowych względem siebie i przemieszczenie paliczka z pozycji prawidłowej w nieprawidłową, a także szereg dolegliwości z tym związanych. 

Typowe objawy wybitego palca to przede wszystkim:

  • silny ból stawu,
  • rozległy obrzęk i krwiak,
  • drętwienie, mrowienie danej kończyny,
  • zasinienie palca, uczucie zimna w ręce,
  • ograniczenie ruchomości stawów.

Jak wygląda wybity palec? 

Oprócz tego, że jest obrzęknięty i zasiniony, widoczna też może być wyraźna deformacja, czyli przesunięcie paliczków względem siebie. Należy jednak pamiętać, że w praktyce symptomy zwichnięcia stawu paliczkowego niezwykle łatwo jest pomylić z objawami poważniejszych urazów. 

Wszystkie wyżej wymienione zewnętrzne manifestacje urazu równie dobrze mogą świadczyć o złamaniu któregoś z paliczków lub cięższym uszkodzeniu stawu. Jedyną możliwość postawienia poprawnej diagnozy daje wykonanie prześwietlenia rentgenowskiego i ocena zdjęcia przez lekarza ortopedę. 

Wybity palec u ręki - najczęstsze przyczyny

Wybity palec u ręki najczęściej jest efektem kontuzji sportowych, niezwykle typowych dla takich dyscyplin, jak:

  • koszykówka,
  • siatkówka,
  • piłka ręczna.

Do podwinięcia się palców dochodzi na skutek uderzania piłki, jej niefortunnego chwytania, czy walki o nią z innymi zawodnikami. W każdej z tych dyscyplin dochodzi też regularnie do upadków. Wybicie palca często jest typowym nieumiejętnego, nieprzygotowanego, niekontrolowanego podparcia o twardy parkiet. 

Wybity palec u nogi - kiedy może dojść do takiej kontuzji?

Wybity palec u stopy to z kolei domena sportowców uprawiających piłkę nożną, bieganie, kick-boxing, karate. Zwichnięcie któregoś ze stawów paliczkowych kończyny dolnej bardzo często jest efektem niezamierzonego, niespodziewanego kopnięcia w przeszkodę – w nogę przeciwnika lub w murawę (zamiast w piłkę), w słupek bramki, w korzeń, krawężnik czy wystającą płytę chodnika etc. 

Działające wówczas siły są tak duże, iż właściwej ochrony nie zapewnia nawet but. Oczywiście tego typu kontuzję nie przytrafiają się wyłącznie sportowcom. Wybicia palca zaznać może każdy. Urazy tego typu często zdarzają się na przykład dzieciom nieostrożnym w czasie zabawy, czy osobom pracującym fizycznie. 

Leczenie wybitego palca - po pierwsze spuchnięty palec trzeba obłożyć czymś chłodnym

Co robić przy wybitym palcu? Leczenie składa się z kilku etapów, wśród których wymienić można przede wszystkim takie procedury, jak:

  • schłodzenie obrzękniętego stawu,
  • nastawienie palca,
  • unieruchomienie paliczków,
  • rehabilitacja kończyny.

W pierwszej kolejności należy obkurczyć naczynia krwionośne, tak by ograniczyć rozlewanie się krwiaka. W ramach pierwszej pomocy wykorzystać można do tego celu zimną wodę, kostki lodu, czy specjalny kompres żelowy. W celu złagodzenia objawów stosowany jest również ocet lub maści zawierające substancję czynną o nazwie octanowinian glinu. Przed wizytą u lekarza dobrze jest też samodzielnie ustabilizować palec, na przykład za pomocą drewienka i bandaża. Mimo że domowe sposoby na wybity palec są skuteczne w pierwszych chwilach po urazie, nie należy odwlekać wizyty w poradni lub na pogotowiu. Nieleczona kontuzja grozi pogłębieniem i wydłużeniem czasu rehabilitacji. 

Opatrunek na wybity palec - nastawienie i usztywnienie wybitego palca

Zanim lekarz założy profesjonalny opatrunek na wybity palec, niezbędne jest wykonanie prześwietlenia RTG, a w razie konieczności nastawienie palca – zabieg, choć jest krótkotrwały, może być bolesny. W zależności od oceny sytuacji, specjalista może zaordynować unieruchomienie paliczków za pomocą opatrunku gipsowego lub będącej jego elastycznym zamiennikiem ortezy. 

Usztywnienie należy nosić około 2-3 tygodni. Czas ten jest niezbędny do autoregeneracji uszkodzonych tkanek. Etap ostatni, to rehabilitacja, W przypadku względnie niegroźnego urazu, jakim jest wybicie palca, jest ona stosunkowo prosta – ogranicza się do ćwiczeń ruchowych wzmacniających mięśnie dłoni lub stopy oraz oddziaływania bodźcami fizycznymi, na przykład zimnem, wodą czy światłem (krioterapia, hydroterapia, laseroterapia). 

Czytaj również

Bibliografia

  • Henry Knipe, Frank Gaillard et al, Interphalangeal joint dislocation, https://radiopaedia.org
  • Shrikant J Chinchalkar, Management of proximal interphalangeal joint fractures, Journal of Hand Therapy 16(2), April 2003
  • Ginszt, M., Goniewicz, M., & Ginszt, A. (2012). Analiza przyczyn i następstw urazów u dzieci i młodzieży uprawiających wspinaczkę sportową. Hygeina Public Health, 47(1), 23-27.
  • Pracoń, G., Walentowska-Janowicz, M., Nowicki, P., Płaza, M., & Sudoł-Szopińska, I. (2015). Złamanie promieniowej trzeszczki stawu śródnadgarstkowo-paliczkowego drugiego palca–opis przypadku klinicznego. Journal of Ultrasonography, 15(60), 96-101.
  • Mucha, D., Ambroży, T., Bornikowska, A., Mucha, T., & Papierz, A. (2014). Bezpieczeństwo i urazowość jazdy na nartach na stokach Kotelnicy Białczańskiej. Kultura Bezpieczeństwa. Nauka–Praktyka–Refleksje, 16, 295-304.
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Ból lewej ręki - co oznacza boląca lewa ręka?
Boląca lewa ręka
Przeczytaj artykuł
Ból łokcia - przy prostowaniu i zginaniu. Przyczyny i leczenie
Kobietę boli łokieć
Przeczytaj artykuł
Ból nadgarstka – przyczyny oraz leczenie bólu nadgarstka
Przeciążenie nadgarstka
Podobne artykuły
Ból pięty - jakie są przyczyny bólu z tyłu i od spodu?
Zatoka jamista - gdzie jest? Zawartość, zapalenie i guz
Zespół Tietza - objawy, rezonans i leczenie. Ile trwa?
Choroba Osgooda-Schlattera - operacja. Jakie ćwiczenia?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!